Sáng 19/01/2010, Chủ tịch UBND tỉnh Trương Chí Trung đã chủ trì hội nghị với thành phần tham gia là chủ tịch, bí thư của 24 xã để xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản trái phép; chủ tịch 6 huyện, cùng các ngành: Tài nguyên và Môi trường; Kiểm lâm; Công an; Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tư pháp .v.v., để sơ kết chỉ thị số 07/CT – UBND về tăng cường công tác kiểm tra, xử lý các hoạt động thăm dò, khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn; thảo luận chỉ ra nguyên nhân giải pháp ngăn chặn nạn khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn; họp bàn giải pháp sớm ngăn chặn nạn khai thác vàng trái phép trên địa bàn.

Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì hội nghị

Theo báo cáo của Sở Tài Nguyên và Môi trường thì trong năm 2009, hoạt động khai thác khoáng sản trái phép là vấn đề có tính chất phức tạp, xảy ra hầu hết trên các địa bàn và tập trung thành các điểm nóng như các xã: Lương Thượng, Kim Hỷ, Lạng San, Kim Lư, Lương Thành (Na Rỳ); Thượng Ân, Thượng Quan, Thuần Mang, Bằng Vân( Ngân Sơn).

Trước tình hình đó nghành chức năng đã phối hợp với chính quyền các địa phương tổ chức nhiều đợt giải toả. Qua các đợt giải toả đã xử phạt hành chính hơn 400 triệu đồng, tạm giữ nhiều máy xúc, máy nổ, sàng tuyển .v.v.

Mặc dù, có sự vào cuộc của các ngành, các địa phương nhưng việc khai thác khoáng sản trái phép vẫn diễn ra ngang nhiên ở nhiều địa phương như thách thức chính quyền và các ngành chức năng, phá huỷ đất nông nghiệp, gây ô nhiễm môi trường, thất thoát tài nguyên tạo nên sự bức xúc trong nhân dân.
Tại hội nghị chủ tịch UBND tỉnh đã yêu cầu các địa phương, ngành báo cáo tình hình khai thác khoáng sản trên địa bàn, chỉ ra nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, cùng bàn giải pháp ngăn chặn tình trạng khai thác khoáng sản trái phép.

Hoạt động khai thác khoáng sản trái phép diễn ra công khai trên cánh đông thôn Nà Chúa, xã Thuần Mang, huyện Ngân Sơn.

Chủ tịch UBND các xã, các huyện đã báo cáo về nạn khai thác khoáng sản trái phép, nhất là khai thác khoáng sản vàng trên địa bàn. Qua đó, thấy rằng để dẫn tình trạng khai thác khoáng sản vàng trái phép có nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên về chủ quan thấy rằng chủ tịch UBND các xã, các huyện chưa làm hết trách nhiệm, chưa kiên quyết trong việc xử lý, còn hiện tượng nể nang, né tránh trong việc xử lý các đối tượng khai thác khoáng sàn trái phép.

Mặt khác thì việc áp dụng các quy định xử phạt hành chính còn nhiều vướng mắc, nhất là các biệt pháp xử phạt bổ sung như: tịch thu máy xúc, máy ủi không thực hiện được do phương tiện, tang vật vi phạm đa phần không chính tên, chính chủ.  Một khó khăn nữa trong việc giải toả khai thác vàng trái phép hầu hết ở địa hình hiểm trở, tang vật vi phạm tịch thu cũng không vận chuyển được ra, thường là lập biên bàn rồi giao lại cho đơn vị vi phạm quản lý dẫn đến việc xử lý vụ việc không cao. Cùng với đó thì sự hiểu biết về pháp luật của nhiều hộ dân còn hạn chế dẫn đến có hành vi tiếp tay cho những đối tượng khai khoáng trái phép lợi dụng ..v.v.

Kết luận hội nghị đồng chí chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các ngành, địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm chỉnh chỉ thị số 07 của Chủ tịch UBND tỉnh, xử lý nghiêm minh hơn nữa các đối tượng khai thác vàng trái phép; ngành chuyên môn, các địa phương kiểm tra, xem xét có hiện tượng lợi dụng việc khai thác cát, sỏi để khai thác vàng.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu sau hội nghị này các địa phương cần về triệu tập ngày hội nghị quán triệt tình thần của UBND tỉnh đến từng trưởng thôn và cán bộ xã. Nhất là những địa phương đang để xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản trái phép; đối với người dân có hành vi chuyển nhượng trái phép đất nông nghiệp thì yêu cầu các địa phương ra thông báo và tiến hành nhắc nhở, làm cam kết không tái phạm, nếu tái phạm sẽ xử lý theo Luật đất đai; trong quá trình triển khai thực hiện ngăn chặn tỉnh trạng khai thác khoáng sản trái phép nếu phát hiện địa phương nào, cán bộ nào bao che, nể nang hoặc dùng ảnh hưởng của mình để can thiệp hoặc tác động để xin tha sẽ xử lý kỷ luật theo quy định.

Về xử lý phương tiện, tang vật vi phạm trong khai thác khoáng sản đều bị tịch thu để xử lý theo quy định của pháp luật. Với những vùng địa hình hiểm trở cần thành lập hội đồng thẩm định giá trị các phương tiện, tang vật, nếu giá trị thấp hơn chi phí vận chuyển ra nơi tập kết thì đề nghị cho tiêu huỷ tại chỗ .v.v.
Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh để sớm ngăn chặn tình trạng khai thác vàng trái phép các địa phương, ngành chuyên môn cần kiên quyết, quyết liệt, sáng tạo, dám chịu trách nhiệm để cùng đẩy lùi, chặn đứng tình trạng khai thác khoáng sản trái phép hiện nay./.

Xuân Lâm - Văn Lạ