Ngày 28/7/2010, Đoàn giám sát của Quốc hội tiếp tục giám sát về chính sách hỗ trợ di dân thực hiện định canh, định cư cho đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2007 – 2010, theo Quyết định số 33/2007/QĐ - TTg của Thủ tướng Chính phủ với UBND tỉnh.
Thường trực UBND tỉnh báo cáo kết quả thực hiện chính sách định canh, định cư trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2007- 2010 cho Đoàn giám sát.
Thay mặt UBND tỉnh, đồng chí Hoàng Ngọc Đường – Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ - Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã báo cáo với đoàn kết quả thực hiện chính sách định canh, định cư cho đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2007 – 2010. Trong 4 năm qua, các cấp ngành chức năng của tỉnh đã quan tâm chỉ đạo, thực hiện một cách nghiêm túc và có hiệu quả chính sách về tái định canh, định cư cho đồng bào dân tộc thiểu số. Nhờ đó, cuộc sống của người dân tại các khu tái định cư trong tỉnh như: Phiêng Luông, Vi Lạp, xã Nhạn Môn, Khen Đin, Phiêng Nghịu, xã Cổ Linh (Pác Nặm), Đồn Đèn (Ba Bể)… dần được cải thiện.
Toàn tỉnh có dân số 294.600 người (số liệu điều tra 1/4/2009), với 7 dân tộc anh em cùng chung sống, trong đó dân tộc Tày, Nùng, Dao, Mông chiếm đa số. Các dân tộc Dao, Mông, Sán Chay thường phân bố ở những khu vực địa hình cao, có tập quán du canh, du cư, đốt nương làm rẫy, trình độ canh tác lạc hậu, nên cuộc sống của người dân còn nhiều khó khăn.
Để thực hiện tốt công tác định canh, định cư cho đồng bào dân tộc thiểu số, UBND tỉnh Bắc Kạn đã ban hành Quyết định số 691/QĐ - UBND, ngày 27/3/2009, quy định mức hỗ trợ trực tiếp cho hộ du canh, du cư khi thực hiện định canh, định cư theo Quyết định 33/QĐ - TTg của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, mức hỗ trợ trực tiếp bình quân là 15 triệu đồng/hộ (bao gồm tiền hỗ trợ nhà ở, mắc điện, mua lương thực, phát triển sản xuất…); 1 triệu đồng/hộ để tạo nền nhà đối với những hộ đồng bào dân tộc thiểu số thực hiện định cư xen ghép và hỗ trợ di chuyển đối với hộ đồng bào dân tộc thiểu số từ nơi cũ đến nơi định canh, định cư theo thực tế.
Theo số liệu điều tra, toàn tỉnh có 695 hộ, với 3.192 nhân khẩu cần thực hiện chính sách định canh, định cư giai đoạn 2007 – 2010. Trong đó, sắp sếp theo hình thức tập trung 344 hộ, với 1.216 khẩu, tại 4 xã của 3 huyện; hình thức xen kẽ là 351 hộ, với 1.926, tại 19 xã, thuộc 6 huyện. Tổng kinh phí thực hiện cho các dự án định canh, định cư là trên 60 tỉ đồng.
Ngoài những khu tái định cư đã xây dựng, tỉnh Bắc Kạn còn lập thêm 4 dự án tái định cư khác là Bản Cầu, Cốc Lượt xã Phúc Lộc, Ngạm Khét xã Cao Thượng (Ba Bể); Khuổi Pấu, xã Văn Minh (Na Rì) và Bản Piêng, xã Vân Tùng (Ngân Sơn) với tổng mức đầu tư dự kiến 54,5 tỉ đồng. Hiện mới chỉ có dự án tái định cư Bản Piêng, xã Đức Vân (Ngân Sơn) trong quá trình xây dựng. Những dự án còn lại đang chờ được phê duyệt. Khi hoàn thành các dự án này sẽ giúp tỉnh thực hiện tốt hơn chính sách định canh, định cư và góp phần giảm bớt khó khăn cho bộ phần đồng bào dân tộc thiểu số du canh, du cư.
Tuy nhiên, việc hỗ trợ di dân, thực hiện định canh định cư cho đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2007 - 2010 theo Quyết định số 33/2007/QĐ-TTg ngày 05/3/2007 của Thủ tướng Chính phủ tại Bắc Kạn còn gặp nhiều khó khăn: Bắc Kạn là một tỉnh miền núi có địa hình chia cắt, độ dốc lớn, đất khó cải tạo, dân cư sinh sống rải rác, việc lập dự án định canh định cư cần phải đảm bảo được các yêu cầu về quỹ đất ở, đất sản xuất, nguồn nước, giao thông, điện sinh hoạt, trường học, số dân (các điểm lập dự án định canh, định cư tập trung theo Thông tư hướng dẫn số 03/2007/TT-UBND ngày 08/6/2007 của Ủy ban Dân tộc Quốc hội quy định phải có quy mô số hộ lớn: Từ 45 hộ trở lên), vì vậy nhiều địa phương có nhu cầu nhưng không thể thực hiện dự án. Mặt khác, suất hỗ trợ đầu tư hỗ trợ cho hộ và cộng đồng theo định mức quy định như hiện nay không còn phù hợp do có sự biến động tăng cao về giá vật liệu xây dựng, vận chuyển và nhân công. Đối với công tác triển khai thực hiện định canh, định cư xen ghép, do nhận thức, phong tục tập quán của người dân trên địa bàn (di chuyển theo dòng họ) nên việc vận động, bố trí xen ghép giữa các dân tộc khác nhau tại 01 điểm định canh định cư gặp nhiều khó khăn.
Phát biểu tại buổi giám sát, bà Bùi Thị Bình – Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội ghi nhận những cố gắng nỗ lực của các cấp ngành tỉnh Bắc Kạn trong thực hiện chính sách định canh, định cư cho đồng bào dân tộc thiểu số theo Quyết định 33 của Chính phủ. Bà vui mừng thấy cuộc sống của đồng bào tại các khu tái định cư được đảm bảo. Tuy nhiên, với một tỉnh miền núi nghèo với thành phần dân cư đa số là đồng bào dân tộc thiểu số như Bắc Kạn thì tỉnh cần có nhiều chính sách thiết thực và cụ thể hơn nữa nhằm giúp đỡ người dân vượt qua khó khăn, đặc biệt là đối với đồng bào dân tộc thiểu số còn du canh, du cư../.
X.N