Trong 31 năm sáp nhập vào Thái Nguyên, 2 huyện phía Bắc nhập vào Cao Bằng- là khoảng thời gian Bắc Kạn không có điều kiện để đào tạo đội ngũ cán bộ cho địa phương mình, cơ sở hạ tầng ít được đầu tư.

Ngày đầu mới tái lập tỉnh, trên 50% số xã không có đường ôtô, tổng thu ngân sách chỉ đạt 9 tỷ đồng. Công nghiệp hầu như chưa có gì, điện đường - trường - trạm vừa thiếu, vừa xuống cấp. Tỷ trọng ngành nông lâm nghiệp trong nền kinh tế chiếm tới 61,6%, tỷ lệ đói nghèo chiếm gần 60%. Trong giai đoạn đầu, tỉnh Bắc Kạn đứng trước rất nhiều thách thức, nhất là công tác xoá đói giảm nghèo, xây dựng hạ tầng và đào tạo đội ngũ cán bộ. Có thể nói, Bắc Kạn đã bắt tay xây dựng từ con số không. Giai đoạn 1997 đến 2005 là giai đoạn vượt khó, và từ 2006 đến nay, Bắc Kạn đang từng bước hoàn thiện, phát triển trên nền tảng của những thành tựu đã đạt được.

Nhìn lại chặng đường này, điều tôi tâm đắc nhất đó chính là Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Bắc Kạn trong gian nan, thử thách đã luôn kề vai sát cánh, vững bước đi lên. Với chính sách phát triển đúng đắn, hợp lòng dân, được nhân dân ủng hộ, ngành nông nghiệp luôn giữ vị trí chủ đạo, là nền tảng, điểm tựa của nền kinh tế, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp phát triển của Bắc Kạn. Nếu như trong giai đoạn 1997-2000, Bắc Kạn phải lo từng bữa ăn cho đồng bào thì đến nay an ninh lương thực luôn được bảo đảm, người nông dân đã làm giàu được trên mảnh đất của mình. Đó là thành công có ý nghĩa lớn lao đối với chúng tôi.

Phóng viên: - Thưa đồng chí, gần đây tỉnh Bắc Kạn đã xác định nông lâm nghiệp sẽ là mũi nhọn kinh tế, giữ vị trí quan trọng bậc nhất trong giai đoạn tới. Trong khi trào lưu phát triển công nghiệp bằng mọi giá đang được triển khai rầm rộ tại nhiều địa phương, tại sao Bắc Kạn lại đi ngược xu thế này?

- Đồng chí Hoàng Ngọc Đường: Đầu tiên, phải khẳng định rằng Bắc Kạn hoàn toàn không đi ngược với xu thế chung, bởi khái niệm CNH-HĐH bao gồm cả lĩnh vực nông nghiệp-nông thôn, và Bắc Kạn đang tìm hướng đi phù hợp nhất, phát huy tốt nhất ưu thế của địa phương. Cho đến nay, ngành nông-lâm nghiệp vẫn luôn là ngành kinh tế có tiềm năng, lợi thế mang tính so sánh với các ngành kinh tế khác của Bắc Kạn. Điều này dựa trên các cơ sở phân tích khoa học và thực tiễn phát triển.

Trong nửa triệu ha đất tự nhiên của Bắc Kạn, có gần 400.000ha đất nông lâm nghiệp, trong đó chủ yếu là đất lâm nghiệp (chiếm tới 90%), với tỷ lệ phủ xanh của rừng đạt 58%. Rõ ràng lợi thế của Bắc Kạn chính là rừng và đất rừng, cùng với đa dạng sinh học và nhiều nguồn gen quý, cây trồng vật nuôi bản địa (cam, quýt, hồng không hạt, chè tuyết, lợn ta, dê, trâu, bò…).

Qua hơn 13 năm tái lập tỉnh, Bắc Kạn đã khẳng định rằng đầu tư cho nông nghiệp rất hiệu quả và đúng hướng. Giai đoạn 1997-2000, khi hệ số vòng quay của đất chỉ đạt 1,1 vụ, tỷ lệ đói nghèo lên tới 60% dân số. Từ 2000-2005, Bắc Kạn đẩy mạnh các chính sách phát triển nông nghiệp, trợ giá, trợ cước 100% cho các mặt hàng giống, phân bón phục vụ sản xuất, đưa tiến bộ khoa học đến với đồng ruộng, năng suất cây trồng, vật nuôi đã tăng đột phá, giải quyết được bài toán an ninh lương thực. Đây là thời kỳ nở rộ nhiều mô hình nông nghiệp thu nhập cao, như mô hình cam quýt, chè tuyết, khoai môn, chăn nuôi bò bán thâm canh, nuôi lợn hướng nạc…Với những cố gắng nỗ lực, hết năm 2005 tỷ lệ hộ nghèo của Bắc Kạn giảm xuống 12,5%; bình quân lương thực trên đầu người đạt 400kg; thu nhập bình quân đầu người từ 80USD lên 300USD.

Giai đoạn 2006-2010, ngành nông-lâm nghiệp tiếp tục đạt tốc độ tăng trưởng cao; sản lượng lương thực tăng nhanh, bước đầu đã hình thành một số vùng sản xuất hàng hóa, góp phần quan trọng trong xoá đói giảm nghèo và phát triển nông thôn. Đặc biệt, năm 2009, diện tích canh tác đạt giá trị trên 50 triệu đồng/ha là gần 3.000 ha. Tốc độ tăng trưởng bình quân ngành nông lâm nghiệp đạt 7,78%/năm, vượt 1,28% so với mục tiêu (6,5%), chiếm tỷ trọng khá cao trong cơ cấu kinh tế. Những kết quả này đã phản ánh được tốc độ tăng trưởng mạnh và khẳng định nông nghiệp đang là ngành kinh tế chiếm ưu thế của tỉnh.

Nông nghiệp phát triển đã góp phần quan trọng cho phát triển nông thôn và giảm tỷ lệ đói nghèo; hàng năm giải quyết công ăn việc làm cho trên 5.000 lao động trong lĩnh vực nông nghiệp. Cơ sở hạ tầng nông thôn được cải thiện, các công trình thuỷ lợi, nước sạch, đường giao thông, hệ thống điện, trường học, trạm y tế xã... được đầu tư xây dựng đã từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân.

Chúng tôi cho rằng, xác định nông nghiệp làm nền tảng kinh tế, từ đó xây dựng các cơ chế chính sách phù hợp, tạo ra bước đột phá về sản xuất nông lâm nghiệp, xây dựng nền nông nghiệp hàng hoá là phát huy tối đa lợi thế của tỉnh và là con đường đi đến thành công. Mục tiêu trước mắt, trong giai đoạn 2010-2015, chúng tôi đặt mục tiêu tăng trưởng nông nghiệp đạt 8%/năm trở lên.

Phóng viên: - Trước mắt Bắc Kạn sẽ làm gì để tạo thế và lực mới cho ngành nông- lâm nghiệp?

- Đồng chí Hoàng Ngọc Đường: Phát triển nông lâm nghiệp là một chương trình phát triển mang tính tổng thể. Chúng tôi sẽ đầu tư thích đáng nguồn vốn từ ngân sách và đầu tư con người cho chương trình; đồng thời tiếp tục xây dựng các cơ chế chính sách phù hợp để kêu gọi các nguồn vốn đầu tư, các dự án ODA, NGO... vào ngành nông nghiệp, nông thôn.

Tuy nhiên, chúng tôi luôn xác định, yếu tố mang ý nghĩa quyết định chính là ý thức vươn lên thoát nghèo của người nông dân. Vì vậy, có rất nhiều việc cần làm và phải làm ngay. Ví dụ, hiện nay Bắc Kạn đã xác định được những cây, con đặc sản được thị trường chấp nhận như: Chè tuyết, cam, quýt, hồng không hạt, gà của đồng bào Mông, lợn ta... Bắc Kạn cũng đã xây dựng thành công mô hình, tiến tới nhân rộng mô hình và xây dựng thương hiệu, quảng bá các sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao nhằm nâng cao giá trị hàng hoá. Từ đó tác động trở lại, giúp người dân nhanh chóng chuyển đổi tập quán sản xuất tự cung, tự cấp sang sản xuất hàng hoá, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản suất, tăng khả năng cạnh tranh của hàng hoá trên thị trường.

Hoặc đối với ngành lâm nghiệp, được xác định là mũi nhọn kinh tế, chúng tôi xây dựng cơ chế thu hút đầu tư trong lĩnh vực lâm nghiệp, đầu tư trồng rừng, chế biến lâm sản... Trong 5 năm tới, mỗi năm sẽ trồng mới 12.000ha rừng để đến năm 2015 tỉnh có 60.000 ha rừng mới để diện tích phủ xanh đạt 62%. Hoàn thành và đưa vào hoạt động nhà máy ván thanh công suất 3.000 m3/năm và nhà máy ván MDF 80.000-100.000m3/năm để lo đầu ra cho sản phẩm gỗ rừng trồng.

Hiện nay đã có hàng chục doanh nghiệp đến với Bắc Kạn, nhiều doanh nghiệp đã tiến hành đầu tư. Chúng tôi luôn cam kết các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông lâm nghiệp sẽ được tạo điều kiện thuận lợi nhất để được hưởng tối đa các cơ chế ưu đãi theo quy định hiện hành, mang lại lợi ích cho nhà đầu tư-người dân và địa phương.

Chúng tôi tin tưởng rằng, thời cơ và vận hội đang đến. Với sự giúp đỡ của Trung ương, nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà nông sẽ tạo lên sức mạnh để phát triển toàn diện nền nông nghiệp của tỉnh Bắc Kạn.