Trong thời gian qua, các hoạt động phong trào về nghệ thuật quần chúng được triển khai trên địa bàn tỉnh đã góp phần tích cực nâng cao dân trí, tạo không khí phấn khởi, giúp nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân.
 |
| Tiết mục “Rạng rỡ Việt Nam” của Đoàn Nghệ thuật quần chúng Tỉnh đoàn Bắc Kạn tham gia Hội diễn Nghệ thuật quần chúng toàn tỉnh lần thứ VII được đánh giá cao về nội dung cũng như hình thức biểu diễn |
Nhiều năm trở lại đây, để nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho người dân, ngành Văn hóa đã quan tâm đến việc phát triển và duy trì hoạt động văn nghệ quần chúng trong các tầng lớp nhân dân. Vì vậy, đến nay, ở nhiều địa phương, đơn vị đã có câu lạc bộ, đội văn nghệ quần chúng; không chỉ để tham gia các hội diễn, hội thi mà còn phục vụ công chúng trong những dịp lễ, tết, kỷ niệm… Các tiết mục văn nghệ quần chúng không cầu kỳ mà giản dị, gần gũi, đậm sắc màu văn hóa các dân tộc trong tỉnh. Nội dung biểu diễn tuy mộc mạc nhưng không kém phần đặc sắc trong cách thể hiện, cũng như nội dung cần chuyển tải, mang tính giáo dục sâu sắc đến đông đảo quàn chúng nhân dân.
Các loại hình nghệ thuật quần chúng có điểm chung là bám sát nội dung, chủ đề, chỉ khác nhau ở nội dung chương trình và hình thức thể hiện. Các diễn viên của đội văn nghệ quần chúng đầy đủ các thành phần nông dân, công dân, tri thức… nhưng họ là những người say mê văn hóa, văn nghệ. Là những người con của bản, họ thấu hiểu những tâm tư, nguyện vọng cũng như phong tục tập quán của dân tộc mình.
Hầu hết các chương trình nghệ thuật quần chúng trong tỉnh tập trung vào các thể loại ca, múa, nhạc, tiểu phẩm kịch… Thông qua các hội thi, kỳ liên hoan, ngày hội… đã góp phần gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc. Tiêu biểu như Liên hoan Hát then đàn tính toàn quốc tháng 8/2009- mà Bắc Kạn là đơn vị đăng cai, tỉnh đã đóng góp cho liên hoan toàn quốc những tiết mục đặc sắc như: các tiết mục diễn xướng then cổ của nghệ nhân Lưu Đình Bạo, Nguyễn Đình Tích, Nguyễn Đình Kim; làn điệu then cổ của dòng họ Ma (xã Yên Hân, Chợ Mới), góp phần giới thiệu và quảng bá rộng rãi bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc trong tỉnh. Hay cuộc Liên hoan dân ca Việt Nam lần thứ III khu vực 13 tỉnh miền núi phía Bắc vào 5/2009. Tỉnh Bắc Kạn đã tham dự 5 tiết mục ở các làn điệu then cổ, lượn cọi, lượn nàng ới… Trong 03 tiết mục vào vòng chung khảo, “hát giao duyên” sli Nùng do 4 nghệ nhân xã Xuân Dương (Na Rì) biểu diễn đoạt giải A, Vằn xuân chặp noọng lượn nàng ới do Dương Văn Chầm và Hoàng Thanh Trầm biểu diễn, Khảm Hải then cổ do Mã Trung Trực biểu diễn đồng đạt giải B…
Đặc biệt các phong tục đặc sắc được khai thác thể hiện sinh động trong nhiều tiết mục như cầu mùa, lễ cấp sắc, cầu mưa… các hoạt động sinh hoạt thường ngày của đồng bào các dân tộc được khai thác triệt để chuyển thể thành những tác phẩm độc đáo, đặc sắc, thể hiện được “cái hồn” của mỗi dân tộc. Nhiều tác phẩm được khai thác dựa trên làn điệu dân ca của các dân tộc, tạo nên sự khác biệt độc đáo và hấp dẫn như hát then, lượn, sli, phuối pác, phuối rọi… (dân tộc Tày), sình ca (Sán Chay), Páo Dung (Dân tộc Dao), tiếng khèn Mông… đã tạo nên những tiết mục đặc sắc hấp dẫn mang “cái hồn” của từng dân tộc và mang hơi thở cuộc sống trong sinh hoạt thường ngày.
Thông qua hoạt động nghệ thuật quần chúng từ tỉnh đến cơ sở hầu hết các tiết mục có nội dung bám sát, khai thác vốn văn hóa truyền thống, vốn âm nhạc dân gian của đồng bào các dân tộc trong tỉnh. Không những các phong tục độc đáo, các làn điệu đặc sắc đã được khôi phục mà các giá trị văn hóa phi vật thể của đồng bào các dân tộc thiểu số cũng được đưa vào khai thác, phục vụ đời sống nhân dân. Các thành viên trong các đội văn nghệ quần chúng còn là những tuyên truyền viên tích cực trong việc vận động bà con xóa bỏ các hủ tục lạc hậu, tích cực tuyên truyền các chủ trương đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, góp phần đấu tranh phòng, chống các tệ nạn xã hội, xay dựng đời sống văn hóa nơi cơ sở…
Mỗi dân tộc một bản sắc, một phong cách, một tập tục riêng biệt, nhưng chính cái riêng của mỗi dân tộc khi kết hợp tạo thành một cái chung một vườn hoa khoe sắc thắm, vừa phong phú đa dạng vừa sinh động hấp dẫn vừa giản dị, mộc mạc… điều đó đã góp phần đưa các hoạt động nghệ thuật quần chúng trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của người dân. Góp phần quan trọng trong xây dựng đời sống văn hóa tinh thần lành mạnh, phong phú, hạn chế sự phát sinh các tệ nạn xã hội./.
H.H