DU LỊCH QUA NHỮNG MIỀN DI SẢN VIỆT BẮC
Hà Giang phát huy giá trị di sản lịch sử văn hóa gắn với phát triển du lịch
10:39' 23/08/2017 (GMT+7)

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Giang


Hà Giang là tỉnh có thế mạnh đặc biệt về tiềm năng du lịch, có vị trí quan trọng trên bản đồ du lịch cả nước. Với vị trí thuận lợi là điểm cực Bắc của Tổ quốc, nơi giao thoa tiếp giáp giữa hai vùng văn hóa Đông Bắc - Tây Bắc, đồng thời là điểm chung chuyển giữa cung đường du lịch Đông Tây Bắc và tiếp giáp với thị trường du lịch tỉnh Vân Nam - Trung Quốc.

 

Hà Giang với nhiều điểm du lịch hấp dẫn.
Hà Giang với nhiều điểm du lịch hấp dẫn.

 

Sự đa dạng, phong phú về tài nguyên du lịch Hà Giang là điều kiện quan trọng để xây dựng và hình thành nên những sản phẩm du lịch đặc thù đã và đang thu hút khách du lịch, có thể kể đến như: Hệ thống danh thắng, cảnh quan thiên nhiên với vẻ đẹp hoang sơ kỳ vĩ, tiêu biểu là Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn và di sản ruộng bậc thang Hoàng Su Phì... Bên cạnh đó, Hà Giang được đánh giá là vùng đất có bề dày lịch sử văn hóa. Với vốn văn hóa truyền thống đặc sắc và phong phú của các dân tộc sinh sống trên địa bàn tỉnh để lại một khối lượng di sản khổng lồ cho thế hệ hôm nay, như: Các di chỉ khảo cổ tiền sơ sử được phát hiện tại nhiều địa phương (hang Đán Cúm, hang Nà Chảo ở Bắc Mê; di chỉ Đồi Thông, thành phố Hà Giang; bãi đá khắc cổ ở Nấm Dẩn, xín Mần…), di tích kiến trúc (Dinh thự nhà Vương, phố cổ Đồng Văn, phố cổ Phó Bảng), di tích lịch sử cách mạng (tiểu khu Trọng Con; Căng Bắc Mê) ngoài ra còn rất nhiều di sản khác được phân bố rộng khắp trên địa bàn toàn tỉnh đã chứng minh sự tồn tại và phát triển của nền văn hóa, là những gạch nối liên tục của sự phát triển và giao thoa văn hóa qua nhiều thế hệ đồng thời thể hiện bản sắc và giá trị văn hóa của vùng đất địa đầu tổ quốc.
 

Hiện nay toàn tỉnh có 14 di tích lịch sử văn hóa được xếp hạng cấp quốc gia và 26 di tích lịch sử văn hóa xếp hạng cấp tỉnh. Đặc trưng của văn hóa Hà Giang được thể hiện qua các lễ hội truyền thống, đó là sinh hoạt văn hóa có ảnh hưởng rộng và thu hút nhiều người tham dự và được tổ chức trong không gian văn hóa của làng bản và khu vực như: Lễ Cấp Sắc của dân tộc Dao; Lễ Hội Gầu Tào của dân tộc Mông; lễ hội nhảy lửa dân tộc Pà Thẻn, Lễ hội lồng tồng của dân tộc Tày, cúng Thần rừng của dân tộc Dáy, Nùng và đặc biệt là Lễ Hội Chợ tình Khâu Vai (Mèo Vạc); Lễ hội hoa Tam Giác Mạch, Fesstival khèn Mông. Đặc biệt nhất và cũng là tiêu biểu nhất là Chợ Tình Khau Vai - một hiện tượng văn hóa đặc sắc không những đối với Việt Nam mà trên cả thế giới.


Hệ thống chợ phiên vùng cao cũng được coi là di sản văn hóa đặc sắc, Chợ phiên ở Hà Giang đã trở thành một sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn khách du lịch tham quan, trải nghiệm. Chợ là nơi gặp gỡ, giao lưu văn hóa. Trong phiên chợ có nhiều hình thức sinh hoạt văn hóa như thồi khèn, đàn môi, hát giao duyên... cùng với trang phục dân tộc đa sắc màu chợ phiên trở thành tài nguyên du lịch văn hóa.


Bản thân các di sản đã là tài nguyên du lịch, chính vì thế việc khai thác có hiệu quả những tài nguyên này cần lưu ý những vấn đề khắc phục những hạn chế của du lịch tác động đến di sản. Những năm qua, cấp ủy, chính quyền trong tỉnh đã nỗ lực chỉ đạo, ban hành các chương trình, nghị quyết, kế hoạch chuyên đề về phát triển du lịch. Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ lần thứ XV (nhiệm kỳ 2010 - 2015). Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hà Giang ban hành Chương trình số 62-CTr/TU ngày 29/3/2013 về phát triển Văn hóa gắn với Du lịch giai đoạn 2013 - 2020; UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 132/KH-UBND ngày 26/7/2013 để triển khai thực hiện chương trình của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, chỉ đạo các cấp, các ngành gắn công tác phát triển du lịch với việc khai thác, bảo tồn các giá trị văn hóa. Với chủ trương “Lấy văn hóa để phát triển du lịch, lấy du lịch để bảo tồn phát triển văn hóa”, theo đó toàn hệ thống chính trị, toàn Đảng, toàn dân, đặc biệt là ngành chuyên môn đã chú trọng quan tâm tới vấn đề giữ gìn các di sản văn hóa dân tộc, tạo điều kiện để làm sống dậy mọi tiềm năng văn hóa, xem di sản văn hóa là tài nguyên du lịch có giá trị đặc biệt để khai thác tạo ra các sản phẩm du lịch hấp dẫn, từng bước phát huy giá trị và góp phần tích cực trong việc thu hút khách du lịch và chúng ta tin tưởng đó chính là lợi thế du lịch Hà Giang để phát triển mạnh mẽ hơn.

 

Chợ tình Khau Vai, nơi thu hút nhiều khách du lịch.
Chợ tình Khau Vai, nơi thu hút nhiều khách du lịch.


Tuy nhiên, trong công tác bảo tồn di sản hiện nay có những hiện tượng rất đáng quan tâm. Đó là tình trạng xâm hại di sản như: phá đá tai mèo làm vật liệu xây dựng, đập nhũ trong các hang động, tổ chức lễ hội tràn lan và còn lộn xộn, xây dựng các làng du lịch cộng đồng còn nhiều bất cập… hiện trạng này khiến cho môi trường văn hóa nói chung, môi trường bảo tồn di sản văn hóa nói riêng kém bền vững. Các hiện tượng này do nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân thiếu hiểu biết. Đây là những thách thức đặt ra đòi hỏi sự phối hợp liên ngành, liên vùng và nhận thức sâu sắc của các cấp chính quyền và nhân dân trong việc bảo tồn, phát huy di sản văn hóa lịch sử, di sản thiên nhiên. Đề nghị chúng ta cùng nhận thức đầy đủ hơn, sâu sắc hơn về trách nhiệm của mình đối với vốn di sản văn hóa quý báu đó. Việc này không chỉ riêng ngành văn hóa mà phải được sự lãnh đạo cụ thể, thường xuyên của Đảng, triển khai cụ thể của chính quyền các cấp và sự vào cuộc của các ngành khác có lien quan. Đây là nhiệm vụ mang tính cấp bách và chiến lược lâu dài. Đòi hỏi chúng ta phải có nhận thức về vấn đề một cách khoa học, có kế hoạch cụ thể và hành động một cách kiên trì, nghiêm túc, có hiệu quả.


Để phát huy tiềm năng di sản văn hóa phục vụ cho phát triển du lịch của tỉnh cần thiết chú trọng đầu tư tôn tạo các di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh tiêu biểu, đồng thời đầu tư nghiên cứu phục dựng các lễ hội, các hình thức sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, định hướng chọn lọc một số lễ hội tiêu biểu của địa phương, xây dựng thành lễ hội tiêu biểu của vùng để thu hút khách du lịch.


Tăng cường tuyên truyền đến các cấp, các ngành và cán bộ nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc bảo tồn di sản văn hóa, qua đó nâng cao nhận thức của nhân dân trong việc xã hội hóa công tác bảo tồn di sản văn hóa. Gắn cộng đồng địa phương - chủ nhân thực sự của các di sản có được quyền làm chủ các di sản của mình, từng bước thu hút cộng đồng tham gia quản lý và được tạo điều kiện để bày tỏ quan điểm và nhận thức của họ, làm sao các lợi ích kinh tế ngắn hạn và dài hạn do du lịch tạo ra có thể đóng góp cho phát triển lâu dài của cộng đồng, vừa tôn trọng bản sắc văn hóa của người địa phương.


Cần tổ chức các lễ hội một cách đúng hướng, phát huy giá trị văn hóa bản làng, phát triển du lịch cộng đồng để góp phần thay đổi bộ mặt nông thôn miền núi, làm cho đời sống văn hóa của nhân dân ngày càng phong phú, lành mạnh, vừa bảo tồn di sản văn hóa truyền thống vừa góp phần xóa đói giảm nghèo cho người dân đồng thời xây dựng đa dạng các sản phẩm du lịch, tạo cho du khách các chương trình du lịch đa trải nghiệm.


Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, sự biến đổi về kinh tế  đang kéo theo sự biến đổi về văn hóa. Sự biến đổi này diễn ra ngày càng mạnh mẽ, những giá trị văn hóa truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một. Thế hệ trẻ càng cần hiểu và tôn trọng di sản văn hóa, ý thức được vai trò trách nhiệm trong việc phát huy di sản văn hóa, trở thành những người quản lý và bảo vệ di sản văn hóa, đảm bảo cho các di sản văn hóa tồn tại bền vững. Vì vậy cần được giáo dục ý thức bảo vệ di sản ngay từ trong nhà trường cho những chủ nhân tương lai của di sản.


Chương trình hành động số 29-CT/TU ngày 24/7/2017 của Tỉnh ủy Hà Giang về triển khai thực hiện Nghị quyết 08 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn xác định khai thác các giá trị di sản để phát triển du lịch trở thành một định hướng quan trọng của tỉnh. Trong thời gian tới triển khai các loại hình du lịch dựa trên dựa trên những tài nguyên di sản văn hóa và thiên nhiên là động lực tiền đề để khai thác tốt các tiềm năng thế mạnh khác của địa phương./.

 

Ý kiến của bạn

*
*
*
,
,