Được cắp sách đến trường là niềm vui lớn đối với các em học sinh ở xã vùng cao Xuân Lạc (Chợ Đồn). Tuy nhiên hiện nay, nhà trường chưa có nơi ở bán trú cho học sinh ở xa. Nhiều em phải thuê trọ, điều kiện ăn ở chật chội, khó khăn nên ảnh hưởng nhiều tới việc học.
Chúng tôi đến Trường THCS xã Xuân Lạc (Chợ Đồn) vào một ngày đầu tháng 10. Sau giờ tan học buổi chiều, sân trường vắng ngắt, chỉ còn một vài giáo viên xa nhà ở lại khu tập thể. Ngôi trường khá khang trang, bề thế, toạ lạc trên một đồi cao. Nơi đây đã đào tạo bao thế hệ học sinh trưởng thành hiện đang là những cán bộ chủ chốt tham gia công tác ở xã, huyện…
 |
| Học sinh Trường THCS Xuân Lạc phải thuê nhà trọ, nơi ở chật chội không đảm bảo không gian sinh hoạt, học tập. |
Thầy Vi Văn Quyết, một giáo viên trẻ đã từng công tác lâu năm tại trường tâm sự: Nhiều năm gắn bó ở ngôi trường này, tôi thật cảm phục về sự hiếu học của học sinh ở các thôn bản vùng cao. Có em gia đình rất nghèo, điều kiện kinh tế hết sức khó khăn nhưng vẫn cố gắng đến trường. Nhất là những em nhà ở xa phải đi lại rất vất vả, vượt đèo lội suối. Mùa hè còn đỡ, mùa đông càng vất vả hơn. Nhiều em không có áo ấm để mặc, không có giầy dép để đi. Điều trăn trở lớn nhất của các thầy cô hiện nay là chỗ ăn, ở của học sinh.
Theo sự chỉ dẫn của thầy Quyết, chúng tôi tìm đến gia đình anh Ma Thành Toan - một chủ nhà trọ ở gần trường. Nhà anh hiện có 21 em đang thuê ở, các em là đồng bào dân tộc Mông, Dao ở cách trường khoảng chục cây số như Nà Bản, Pù Lùng, cũng có em ở tận xã Nam Mẫu (Ba Bể). Căn nhà gỗ diện tích khoảng 50m2, hai vợ chồng ở một gian, trừ gian cửa ra vào để trống còn tất các các gian được ngăn lại thành từng ô nhỏ, mỗi ô khoảng 4m2 kê đủ một chiếc giường đôi cho từ 3-4 em ở. Ngoài giờ lên lớp học, mọi hoạt động của các em đều ở một phạm vị nhỏ hẹp như vậy.
Anh Toan bộc bạch, dù biết nơi ở chật chội sẽ ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập của các em, nhưng do nhu cầu của các bậc phụ huynh nên vẫn phải nhận. Anh làm thư báo ở xã, đi nhiều thôn bà con quen biết nên muốn gửi cháu để vừa có chỗ ở vừa nhờ gia đình quản lí hộ. Biết được gia đình các em rất khó khăn nên chỉ thu mỗi em 45.000 đồng/tháng, những em nào hoàn cảnh quá nghèo cho lúc nào có tiền thì trả, không yêu cầu phải đóng tiền theo định kì hàng tháng. Các em đến ở trọ hầu như không có thứ gì mang theo. Chăn, màn, và những vật dụng sinh hoạt khác đều do gia đình chủ nhà cho mượn. Đối với gia đình anh Toan không chỉ là người chủ cho thuê, mà còn giúp các bậc phụ huynh học sinh quản lí các em sau giờ học và còn phải chăm lo cho các em lúc ốm đâu, bệnh tật.
Do hoàn cảnh kinh tế gia đình khó khăn nên cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của các em cũng rất chật vật. Lương thực mang theo chủ yếu là gạo, thức ăn hầu như không có, những giờ nghỉ các em trai ra suối bắt cá, em gái vào rừng hái rau nhưng bữa có bữa không. Em Phùng Thị Dương tâm sự, nhà có hai chị em đang học cấp hai, chị học lớp 9, em mới vào lớp 5, nhà nghèo lắm lại ở xa nên bố mẹ cho hai chị em lên đây trọ học, mỗi tuần ngoài mang gạo đủ ăn cho 2 chị em, bố mẹ cho nhiều nhất là 30.000 đồng, còn bình thường là 20.000 đồng. Nếu giữa tuần nào đúng hôm chợ phiên bố mẹ kiến được thứ gì đem ra chợ bán thì được cho thêm khoảng chục nghìn nữa. Em Sào Thị Lài, thôn Nà Nghè, xã Nam Mẫu (Ba Bể) cũng hoàn cảnh như vậy, đến học tại Trường THCS Xuân Lạc phải thuê nhà ở, hằng tuần về nhà mang gạo lên và cũng chỉ được bố mẹ cho 20.000 đồng mua thức ăn trong cả một tuần học.
Em Mã Văn Thắng ở thôn Nà Bản năm nay mới bước vào lớp 6, hoàn cảnh gia đình rất nghèo, bố mẹ không tìm được chỗ trọ học. Em phải đi bộ mỗi ngày gần chục cây số để đến trường. Buổi sớm em phải đi học từ lúc 5h sáng một mình vượt đường rừng để đến lớp kịp giờ học.
Điều kiện nơi ở sinh hoạt, học tập của các em học sinh vùng cao xã Xuân Lạc hiện nay còn hết sức khó khăn. Vì vậy, việc xây dựng nhà bán trú trong trường học là một vấn đề cấp thiết đòi hỏi các cấp, ngành chức năng huyện Chợ Đồn quan tâm hơn nữa. Giải quyết được nơi ở bán trú cho các em sẽ góp phần giảm bớt những khó khăn cho các bậc phụ huynh học sinh có con cháu đến trường, giúp các em có điều kiện tốt hơn trong quá trình học tập./.