Những năm gần đây, phòng trào khuyến học ở huyện Na Rì đang có bước phát triển mạnh mẽ, thu hút được nhiều người tham gia và đã có nhiều gia đình, dòng họ khuyến học tiêu biểu. Điển hình là dòng họ Hoàng Xuân ở xã Cường Lợi, đây là một dòng họ đã có nhiều đóng góp trong công tác khuyến học, xây dựng nếp sống văn hóa và bảo đảm an ninh trật tự ở địa phương.
Từ năm 2004, họ Hoàng Xuân đã tổ chức thành lập chi hội Dòng họ hiếu học, chi hội đã bầu ra 14 hội viên do ông Hoàng Xuân Xi là Chi hội trưởng. Kể từ ngày thành lập, dòng họ Hoàng Xuân không chỉ xây dựng được quy chế hoạt động riêng cho dòng họ mà còn thúc đẩy phát động phong trào đoàn kết, khuyến học, khuyến tài, làm kinh tế, xóa đói giảm nghèo ở địa phương.
Theo đó, dòng họ Hoàng Xuân đã xây dựng được Quĩ khuyến học, từ ban đầu mới có 2 triệu đồng đến nay đã tăng lên 13 triệu đồng. Hằng năm họ Hoàng Xuân lấy ngày (10/10 âm lịch) để gặp mặt con cháu trong học, giáo dục truyền thống hiếu học, nâng cao lòng tự trọng, tự hào dòng học; đồng thời tổ chức phát thưởng động viên các cháu đạt học sinh, sinh viên giỏi các cấp, các cháu đỗ đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp…
Trong thời gian qua, do làm tốt công tác khuyến học, khuyến tài nên các con cháu dòng họ Hoàng Xuân đã chăm học hơn, số học sinh giỏi các cấp ngày càng đông hơn, số cháu đỗ vào các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp ngày càng nhiều hơn. Đến nay, dòng họ Hoàng Xuân đang có 16 người tốt nghiệp và 7 người đang theo học các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và nhiều cháu học các bậc học khác. Hằng năm, tỷ học sinh, sinh viên đạt tỷ lệ khá, giỏi đạt bình quân 60% trở lên, các cháu học hết lớp 12 không có cháu nào ở nhà. Đặc biệt, trong thời gian qua, dòng họ đã chu cấp tiền 2 cháu trong dòng họ do mẹ mất sớm, bố bị bệnh hiểm nghèo ăn học và có việc làm ổn định.
Có thể nói, từ việc thực hiện có hiệu quả phong trào hiếu học ở địa phương đã tạo điệu kiện cho mọi người trong dòng họ xây dựng nếp sống văn hóa và góp phần giữ vững an ninh trật tự. Hiện nay, từ ban đầu chi hội mới có 14 hội viên nay tăng lên 27 hội viên, trong số đó, có 26 hội viên đạt gia đình văn hóa, gia đình hiếu học do khu dân cư bình trọn. Trong dòng họ không có hộ nghèo, không có người sinh con thứ 3, không vi phạm pháp luật và không có con em bỏ học. Bên cạnh việc chăm lo cho con cháu học hành, dòng họ Hoàng Xuân còn có tinh thần đoàn kết, chăm lo, giúp đỡ các hội viên dòng họ, các hộ ngoài dòng họ trong xóm làng về vất chất, tinh thần bằng nhiều hình thức như: chia sẻ kinh nghiệm làm ăn, cho vay vốn không tính lãi, cho mượn đất, mượn máy cày, trâu… để sản xuất, tăng thu nhập, góp phần xóa đói giảm nghèo ở địa phương, cùng nhau xây dựng làng, bản văn minh, giàu đẹp./.
TM