Thực hiện Chỉ thị 07/2009/CT-UBND ngày 28/4/2009 và Thông báo số 06/TB-UBND ngày 21/1/2010 của UBND tỉnh về việc tăng cường công tác kiểm tra, xử lý hoạt động thăm dò, khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn, UBND huyện Na Rì đã thành lập 2 tổ công tác liên ngành (tạm gọi là tổ 1 và tổ 2) gồm các lực lượng Công an, Quân đội, Kiểm lâm… tổ chức chiến dịch truy quyét hoạt động khai thác tài nguyên khoáng sản trái phép trên địa bàn huyện từ ngày 27/1/2010 đến nay.
Nhằm giải quyết thấu tình đạt lý, trước khi mở đợt truy quyét, UBND huyện đã chỉ đạo các xã vùng trọng điểm khai thác vàng trái phép như Lạng San, Lương Thượng, Kim Hỷ tập trung tuyên truyền vận động nhân dân không tham gia khai thác khoáng sản trái phép, yêu cầu các chủ lán trại tự động tháo dỡ lán trại và dời khỏi địa bàn. Sau khi được thông báo, hầu hết các chủ lán và các đối tượng tham gia khai thác vàng trái phép đều chấp hành vận chuyển phương tiện, cộng cụ ra khỏi khu vực theo qui định. Tuy nhiên một số đối tượng vẫn cố tình không chấp hành nên trong quá trình tổ chức truy quyét trong Khu Bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ, Tổ 1 đã tiến hành giải tỏa và xử lý tiêu hủy 36 lán trại, yêu cầu tự phá dỡ 98 lán trại, lập biên bản nhắc nhở 8 chủ lán có chăn nuôi, gia súc, gia cầm trong khu bảo tồn và yêu cầu dỡ lán, chuyển vật nuôi ra khỏi khu vực. Lập biên bản tiêu hủy 1 máy nổ Đông Phong, 3.500 m ống nhựa, 3 máng đãi vàng và 3 thùng tuyển vàng. Lập biên bản đình chỉ khai thác vàng trái phép đối với Công ty Cổ phần Tấn Thành do không thực hiện phương án hoàn thổ mà vẫn tiếp tục đào quặng để tuyển rửa vàng trái phép, ngoài ra Tổ kiểm tra còn lập biên bản tạm giữ 5 ô tô.
 |
| Đã truy quyét "vàng tặc" nhưng để khắc phục hậu quả còn rất nan giải |
Tại khu vực các xã Lương Thượng, Lạng San, Lương Thành, Lam Sơn và thị trấn Yến Lạc, Tổ 2 đã phá dỡ 11 lán trại, yêu cầu các đối tượng tự phá dỡ 7 lán trại. Tổ chức tiêu hủy 10 máy nổ đông phong, 690 m ống dây nhựa, 1 máy xay đá, 4 máy phát điện…lập biên bản vi phạm hành chính và tạm giữ, giao cho gia đình tự quản lý 14 máy nổ, 2 máy xúc. Lập biên bản vi phạm hành chính đối với ông Phan Văn Luyến-trú tại xã Lạng San và thu giữ 4 máy nổ, 1 máy xúc, 3 thùng tuyển vàng…Ngoài ra, Tổ 2 còn lập biên bản bắt quả tang đối với mỏ vàng Tân An do không hoàn thổ theo quyết định của UBND tỉnh mà chủ yếu đào lòng sông tìm quặng để tuyển rửa vàng trái phép và lập biên bản tạm giữ 1 giàn giàn tuyển, khoảng 110 m3 đất, cát có chứa quặng vàng…
Tới thời điểm hiện nay, tình trạng khai thác vàng trái phép cơ bản đã được giải quyết. Tuy nhiên, theo đánh giá của lãnh đạo huyện thì nguy cơ các đối tượng quay trở lại khai thác rất cao do địa hình hiểm trở, phương tiện khai thác được cất giấu chưa bị phát hiện. Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Mã Văn Thịnh-Phó Chủ tịch UBND huyện cho biết: Tới đây, chúng tôi tiếp tục chỉ đạo các tổ kiểm tra liên ngành tăng cường bám sát địa bàn để duy trì trật tự, đồng thời kiểm soát có hiệu quả nhằm xử lý kịp thời những tổ, nhóm có ý đồ quay trở lại khai thác.
Mặc dù chiến dịch truy quyét “ vàng tặc” bước đầu đã thu được kết quả nhất định, trật tự đã được vãn hồi nhưng hậu quả của việc đào đãi vàng trái phép để lại thì chưa biết đến bao giờ mới khắc phục được. Thêm một thực tế cho thấy các doanh nghiệp sau khi đã hết phép khai thác, được UBND tỉnh phê duyệt phương án hoàn thổ thì các doanh nghiệp này đều tập trung khai thác vàng trái phép, họ “quyên” luôn nhiệm vụ hoàn thổ mà lẽ ra họ phải tận tâm, tận lực để hoàn thành. Nếu được hỏi thì họ viện đủ lý do để bao biện để kéo dài thời gian nhằm khai thác triệt để trong khi không phải làm nghĩa vụ với Nhà nước. Thiết nghĩ, các cấp ngành chức năng cần có biện pháp chế tài đủ mạnh để quản lý hiệu quả công tác hoàn thổ nhằm tránh thất thoát tài nguyên của Nhà nước và nhanh chóng đưa diện tích hoàn thổ cho nhân dân sản xuất nông nghiệp ./.
Phan Quý