Khu bảo tồn Loài và Sinh cảnh Nam Xuân Lạc: Cần một sự đầu tư đồng bộ để giữ gỗ quý
09:32' 06/12/2011 (GMT+7)
Khi vụ phá rừng nghiến trái phép tại khu vực rừng gần đoạn cua số 4, đường lên núi Phja Khao, xã Bản Thi tại Chợ Đồn còn chưa tìm ra thủ phạm thì mới đây, tại Khu bảo tồn Loài và Sinh cảnh Nam Xuân Lạc lại có vụ phá rừng. Lâm tặc ngày càng có điều kiện ra tay trong khi cơ sở hạ tầng đầu tư cho khu hầu như chưa có gì, hoạt động của lực lượng kiểm lâm thiếu hiệu quả.
Trong những ngày cuối tháng 11, tổ tuần rừng của Khu bảo tồn trong khi đi tuần tại khu vực rừng Nặm Bó (mốc số 10) và rừng Nặm Thúm (mốc số 19) thuộc xã Xuân Lạc đã phát hiện 4 cây gỗ nghiến bị chặt hạ trái phép. Đây là những cây nghiến hàng ngàn tuổi. Chỉ 4 cây nhưng khối lượng gỗ bị thiệt hại đã lên tới hơn 67m3. Cây lớn nhất lượng gỗ hơn 20m3, cây nhỏ nhất cũng hơn 10m3.
Trong đó, lâm tặc đã xẻ và vận chuyển đi 01 khúc với số lượng hơn 4m3. Nhận định lâm tặc mới chặt hạ, đang trong thời gian vận chuyển nên cán bộ Trạm Kiểm lâm Bản Khang đã tổ chức mai phục trong 3 đêm liên tiếp nhưng không thu được kết quả nào. Bằng cách nào đó, lâm tặc đã nắm được thông tin nên nằm im không lên rừng nữa.
Như vậy, chỉ trong tháng 11, huyện Chợ Đồn đã có 02 vụ chặt phá rừng hàng loạt. Cùng với vụ việc chặt hạ trái phép khoảng 30 cây nghiến (chưa rõ thời gian chặt hạ) với số lượng gỗ khoảng 50m3 trở lên tại Bản Thi, giáp với khu bảo tồn thì số lượng gỗ thiệt hại đã hơn trăm m3. Một lần nữa, tình trạng khai thác gỗ nghiến trái phép tại Chợ Đồn đang có chiều hướng gia tăng trở lại. Khu vực rừng đang bị đe dọa nghiêm trọng chủ yếu thuộc về vùng giáp ranh, vùng đệm và vùng lõi của Khu Bảo tồn Loài và sinh cảnh Nam Xuân Lạc.
Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Lục Văn Chấn, Phó Ban Quản lý khu bảo tồn cho biết, từ đầu năm tới nay, trong khu bảo tồn đã xảy ra trên 10 vụ phá rừng trái phép mà chủ yếu là chặt nghiến gây thiệt hại trên 100m3 gỗ nhưng không vụ nào tìm ra đối tượng. Sự dàn trải trên một diện tích quá rộng, trong khi thiếu phương tiện đã khiến hoạt động của cán bộ kiểm lâm của khu chỉ như muối bỏ bể.
Chúng tôi đã nhiều lần thực tế tại khu bảo tồn và nhận thấy: nhận định của ông Chấn không phải không có cơ sở. Hiện tại, khu bảo tồn mới chỉ có 01 trạm gác tại Đồng Lạc và 01 trạm tại Kéo Mác (Yên Thịnh) nhưng đều cách rất xa khu bảo tồn. Trạm Đồng Lạc là trạm cũ được Kiểm lâm huyện nhượng lại, bàn ghế mua nợ hiện vẫn chưa được thanh toán. Trong khi đó, Trạm Kéo Mác mới chỉ có nhà trạm, không bàn ghế, giường, chiếu, kiểm lâm viên phải ngủ trên nền trạm.
Lực lượng kiểm lâm chuyên trách của trạm hiện có 6 người nhưng chưa được trang bị gì. Phương tiện đi tuần chỉ là dao phát và gậy tự làm, chưa có một khẩu súng chuyên dụng nào. Đối với 4 tổ tuần rừng, trang bị cũng thô sơ như vậy và kinh phí chỉ có 900.000đ/tháng, quá ít đối với việc đi tuần trên một diện tích hàng ngàn ha.
Ông Chấn cho biết thêm, căn cứ trên diện tích hiện tại, Quy định chung là cứ 01 kiểm lâm viên phải quản lý 500ha rừng, nếu khu bảo tồn được quy hoạch 15.000ha rừng thì cũng cần tới 30 kiểm lâm viên. Tuy nhiên, ông Chấn cũng khẳng định chỉ cần có khoảng 26 kiểm lâm viên cộng với việc được đầu tư về cơ sở hạ tầng thì việc hạn chế các vụ phá rừng sẽ hiệu quả hơn.
Theo Ban Quản lý, hiện tại lưu thông tới khu vực khu bảo tồn chỉ có đi theo tuyến đường Xuân Lạc, đèo Kéo Mác. Vì thế nếu đặt trạm tại các khu vực này sẽ cơ bản đóng được cửa rừng. Ban cũng đã đề nghị Chi cục xin ý kiến tỉnh về việc xây dựng 03 trạm tại Kéo Mác (Yên Thịnh), Bản Khang (Xuân Lạc) và Tà Vào (Đồng Lạc). Trong khi đó, hoạt động của ban quản lý rừng cộng đồng là rất hiệu quả nhưng hiện chỉ vướng về kinh phí. Giải quyết được hai vấn đề trên, tình trạng phá rừng hàng loạt sẽ khó xảy ra.
Cũng theo Ban quản lý, những đối tượng lâm tặc chuyên lén lút lên rừng chặt nghiến Ban đều nắm được cả. Cụ thể như Nà Dạ (Xuân Lạc) có 4 người; Hợp Tiến, Kéo Nàng (Bản Thi) mỗi thôn có 4 người. Ngoài ra, quanh khu bảo tồn hiện có 5 xưởng chế biến lâm sản. Tuy nhiên, để giải quyết triệt để vấn đề thì không phải chỉ là bắt giữ một vài vụ, mà quan trọng là tạo cơ chế quản lý dài lâu trên cơ sở đáp ứng những đòi hỏi bức thiết về sự đầu tư như đã nói ở trên. Nếu không, khu bảo tồn được mệnh danh là nhiều nghiến nhất Bắc Kạn vào thời điểm này sẽ chỉ còn là dĩ vãng./.
Trong những ngày cuối tháng 11, tổ tuần rừng của Khu bảo tồn trong khi đi tuần tại khu vực rừng Nặm Bó (mốc số 10) và rừng Nặm Thúm (mốc số 19) thuộc xã Xuân Lạc đã phát hiện 4 cây gỗ nghiến bị chặt hạ trái phép. Đây là những cây nghiến hàng ngàn tuổi. Chỉ 4 cây nhưng khối lượng gỗ bị thiệt hại đã lên tới hơn 67m3. Cây lớn nhất lượng gỗ hơn 20m3, cây nhỏ nhất cũng hơn 10m3.
Trong đó, lâm tặc đã xẻ và vận chuyển đi 01 khúc với số lượng hơn 4m3. Nhận định lâm tặc mới chặt hạ, đang trong thời gian vận chuyển nên cán bộ Trạm Kiểm lâm Bản Khang đã tổ chức mai phục trong 3 đêm liên tiếp nhưng không thu được kết quả nào. Bằng cách nào đó, lâm tặc đã nắm được thông tin nên nằm im không lên rừng nữa.
Như vậy, chỉ trong tháng 11, huyện Chợ Đồn đã có 02 vụ chặt phá rừng hàng loạt. Cùng với vụ việc chặt hạ trái phép khoảng 30 cây nghiến (chưa rõ thời gian chặt hạ) với số lượng gỗ khoảng 50m3 trở lên tại Bản Thi, giáp với khu bảo tồn thì số lượng gỗ thiệt hại đã hơn trăm m3. Một lần nữa, tình trạng khai thác gỗ nghiến trái phép tại Chợ Đồn đang có chiều hướng gia tăng trở lại. Khu vực rừng đang bị đe dọa nghiêm trọng chủ yếu thuộc về vùng giáp ranh, vùng đệm và vùng lõi của Khu Bảo tồn Loài và sinh cảnh Nam Xuân Lạc.
Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Lục Văn Chấn, Phó Ban Quản lý khu bảo tồn cho biết, từ đầu năm tới nay, trong khu bảo tồn đã xảy ra trên 10 vụ phá rừng trái phép mà chủ yếu là chặt nghiến gây thiệt hại trên 100m3 gỗ nhưng không vụ nào tìm ra đối tượng. Sự dàn trải trên một diện tích quá rộng, trong khi thiếu phương tiện đã khiến hoạt động của cán bộ kiểm lâm của khu chỉ như muối bỏ bể.
 |
| Một cây nghiến mới bị chặt hạ tại khu vực rừng Cốc Pái (Đồng Lạc). |
Chúng tôi đã nhiều lần thực tế tại khu bảo tồn và nhận thấy: nhận định của ông Chấn không phải không có cơ sở. Hiện tại, khu bảo tồn mới chỉ có 01 trạm gác tại Đồng Lạc và 01 trạm tại Kéo Mác (Yên Thịnh) nhưng đều cách rất xa khu bảo tồn. Trạm Đồng Lạc là trạm cũ được Kiểm lâm huyện nhượng lại, bàn ghế mua nợ hiện vẫn chưa được thanh toán. Trong khi đó, Trạm Kéo Mác mới chỉ có nhà trạm, không bàn ghế, giường, chiếu, kiểm lâm viên phải ngủ trên nền trạm.
Lực lượng kiểm lâm chuyên trách của trạm hiện có 6 người nhưng chưa được trang bị gì. Phương tiện đi tuần chỉ là dao phát và gậy tự làm, chưa có một khẩu súng chuyên dụng nào. Đối với 4 tổ tuần rừng, trang bị cũng thô sơ như vậy và kinh phí chỉ có 900.000đ/tháng, quá ít đối với việc đi tuần trên một diện tích hàng ngàn ha.
Ông Chấn cho biết thêm, căn cứ trên diện tích hiện tại, Quy định chung là cứ 01 kiểm lâm viên phải quản lý 500ha rừng, nếu khu bảo tồn được quy hoạch 15.000ha rừng thì cũng cần tới 30 kiểm lâm viên. Tuy nhiên, ông Chấn cũng khẳng định chỉ cần có khoảng 26 kiểm lâm viên cộng với việc được đầu tư về cơ sở hạ tầng thì việc hạn chế các vụ phá rừng sẽ hiệu quả hơn.
Theo Ban Quản lý, hiện tại lưu thông tới khu vực khu bảo tồn chỉ có đi theo tuyến đường Xuân Lạc, đèo Kéo Mác. Vì thế nếu đặt trạm tại các khu vực này sẽ cơ bản đóng được cửa rừng. Ban cũng đã đề nghị Chi cục xin ý kiến tỉnh về việc xây dựng 03 trạm tại Kéo Mác (Yên Thịnh), Bản Khang (Xuân Lạc) và Tà Vào (Đồng Lạc). Trong khi đó, hoạt động của ban quản lý rừng cộng đồng là rất hiệu quả nhưng hiện chỉ vướng về kinh phí. Giải quyết được hai vấn đề trên, tình trạng phá rừng hàng loạt sẽ khó xảy ra.
Cũng theo Ban quản lý, những đối tượng lâm tặc chuyên lén lút lên rừng chặt nghiến Ban đều nắm được cả. Cụ thể như Nà Dạ (Xuân Lạc) có 4 người; Hợp Tiến, Kéo Nàng (Bản Thi) mỗi thôn có 4 người. Ngoài ra, quanh khu bảo tồn hiện có 5 xưởng chế biến lâm sản. Tuy nhiên, để giải quyết triệt để vấn đề thì không phải chỉ là bắt giữ một vài vụ, mà quan trọng là tạo cơ chế quản lý dài lâu trên cơ sở đáp ứng những đòi hỏi bức thiết về sự đầu tư như đã nói ở trên. Nếu không, khu bảo tồn được mệnh danh là nhiều nghiến nhất Bắc Kạn vào thời điểm này sẽ chỉ còn là dĩ vãng./.
T.S