Theo chân cán bộ xã Như Cố (Chợ Mới), chúng tôi đến thôn Bản Quất thăm nhà thương binh 2/4 Ma Văn Long. Đón chúng tôi ngay bậc thềm, là người đàn ông trung niên lưng đã còng gập xuống nhưng khuôn mặt rắn giỏi. Căn nhà nhỏ trên triền đồi, cạnh vườn cam quýt đang trổ lá xanh ươm rộn rã tiếng cười nói đón khách.
Tâm sự bên ấm trà nóng, anh Ma Văn Long không khỏi bồi hồi khi nhớ về những năm tháng chiến đấu trong quân ngũ. Sinh năm 1960 tại Chợ Mới, sau khi nhập ngũ, anh thanh niên dân tộc Tày Ma Văn Long là chiến sỹ của C1 - D3 tiểu đoàn địa phương Trà Lĩnh (Cao Bằng). Một ngày tháng 2/1979, sau trận pháo kích của địch, hầm của tổ chiến đấu số 3 bị phá sập. Vụ sập hầm này khiến Ma Văn Long bị chấn thương, sau đó biến chứng thành thoái hoá cột sống. Năm 1982 anh ra quân, lấy vợ rồi sinh được hai người con.
Thương binh 2/4 Ma Văn Long chăm sóc vườn cam quýt giống mới.
Tấm lưng khoẻ mạnh trước đây ngày càng còng gập xuống bởi vết thương quái ác, sức khoẻ ngày càng giảm sút. Cuộc sống của đôi vợ chồng trẻ hết sức bấp bênh. Năm 1983, tai hoạ bất ngờ đổ xuống gia đình nhỏ của anh Long. Hôm đó, đang ở trong nhà chợt nghe tiếng đá lăn ầm ầm. Đang mặc chiếc quần cộc, anh Long chạy ra khỏi cửa thì đá núi lở xuống vùi trọn căn nhà trong ấy có vợ và hai đứa con của anh. Bà con lối xóm tới giúp bới đống đất đá và chỉ cứu được một đứa con gái.
Vượt qua nỗi mất mát lớn ấy, anh Long lại lần hồi nương rẫy để nuôi đứa con nhỏ. Thời gian sau, anh lập gia đình với người vợ thứ hai và sinh được 4 đứa con. Số phận chớ trêu lại khiến người vợ thứ hai của anh Long ra đi vì căn bệnh tim quái ác. Liên tiếp chịu đựng nỗi đau mất người thân, anh tâm sự: Đã có lúc cảm thấy thật bi quan, thậm chí có ý định tiêu cực tìm tới cái chết. Nhưng nghĩ còn đàn con thơ, anh lại gắng gượng dậy. Những lúc khó khăn như vậy, anh Long đã được họ mạc, bà con lối xóm và chính quyền địa phương giúp đỡ bằng những lời thăm hỏi, động viên nhân dịp ngày Thương binh liệt sĩ, dịp lễ tết. Rồi các em học sinh, đoàn thanh niên cũng tới thăm, giúp lấy củi, quét sân… Anh Ma Văn Long thực sự cảm động và bị tác động mạnh trước những tình cảm mà tất cả mọi người dành cho mình. Anh tâm sự: Chính sự động viên và giúp đỡ của mọi người đã giúp anh có thêm nghị lực, vươn lên trong cuộc sống.
Từ đó, anh thương binh Ma Văn Long hăng hái tham gia công tác Hội Cựu chiến binh xã. Bên cạnh đó, anh bắt tay vào làm kinh tế đồi rừng và chăn nuôi gia súc, kinh doanh thực phẩm tươi sống phục vụ bà con địa phương. Kinh tế ngày một ổn định, tới năm 2000 anh lập gia đình với chị Lường Thị Thắt. Hiện nay anh không có đủ sức khoẻ để làm việc đồng áng và nương rẫy. Nhưng bàn tay chăm chỉ của anh đã định hướng cho vợ và các con phát triển kinh tế gia đình, với những mô hình như: Chăn nuôi trâu bò, lợn thịt, trồng cây ăn quả và trồng rừng. Bình quân thu nhập mỗi năm của gia đình anh Long (đã trừ chi phí) đạt khoảng 30 triệu đồng. Các con của anh giờ người đã lập gia đình, làm giáo viên mầm non, 03 em đang học Cao đẳng sư phạm tại Thái Nguyên, các em còn lại cũng được học hành đầy đủ.
Tấm gương “Thương binh tàn nhưng không phế” của anh Ma Văn Long đã được cấp uỷ, chính quyền địa phương và bà con nhân dân ghi nhận. Năm 2007 anh vinh dự được là một trong ba đại biểu của Bắc Kạn tham gia Hội nghị biểu dương người tàn tật và trẻ mồ côi toàn quốc tại Hà Nội. Tháng 3/2009 vừa qua, anh Long lại được Đài Truyền hình Việt
Hải Đăng