Học thuyết quân sự mới của Nga sẽ được đưa vào áp dụng năm 2010. Học thuyết này đang gây nên một cuộc tranh cãi nảy lửa trước hết là bởi vì nó cho phép Nga có thể thực hiện các cuộc tấn công hạt nhân phủ đầu.
Hơn nữa, học thuyết quân sự mới của Nga cho rằng vũ khí hạt nhân cũng có thể được sử dụng trong các cuộc xung đột địa phương trong trường hợp có những mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh quốc gia.
 |
Những lời lẽ như trên đang khuyến khích một số người nghĩ rằng Nga có ý định sử dụng vũ khí hạt nhân trong các cuộc xung đột với những nước láng giềng gần nhất – các nước cựu Xô-viết.
Một mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh nước Nga có thể xuất phát từ nhiều kiểu xung đột khác nhau, trong đó có cuộc chiến tranh toàn diện, quy mô lớn với một khối các nước hoặc là cuộc xung đột lãnh thổ với một hoặc nhiều nước hùng mạnh về mặt quân sự.
Vì các lực lượng vũ trang của các nước cựu Xô-viết trên thực tế không hiệu quả nên chỉ có những nước Baltic hiện là thành viên của NATO mới có thể tạo ra một mối đe dọa thực sự nghiêm trọng với Nga. Mặc dù hầu như không có khả năng xảy ra một cuộc xung đột giữa Nga với một nước Baltic nhưng nếu một cuộc chiến tranh như vậy xảy ra thì ngay lập tức nó sẽ leo thang lên thành một cuộc xung đột địa phương. Và chắc chắn sẽ không chỉ có một lãnh thổ ở khu vực Baltic trở thành mục tiêu của Nga trong trường hợp này.
Một mối đe dọa nghiêm trọng đối với Nga cũng có thể được tạo ra bởi nỗ lực của một nước láng giềng phát triển hơn không phải là thành viên của khối liên minh quân sự NATO khi nước đó tìm cách sử dụng lực lượng quân sự để chống Nga nhằm giải quyết một cuộc tranh chấp lãnh thổ. Về lý thuyết, một cuộc xung đột như thế có thể xảy ra giữa Nga và Nhật Bản nếu các chính khách Nhật Bản tìm cách sử dụng biện pháp quân sự để giải quyết cuộc tranh chấp lãnh thổ liên quan đến quần đảo Kuril.
Tuy nhiên, khả năng lớn hơn là mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh nước Nga xuất phát từ một cuộc chiến tranh lớn hơn. Nga đã bắt đầu nói về khả năng thực hiện các cuộc tấn công hạt nhân phủ đầu từ cách đây lâu rồi, cuối những năm 1990 sau khi NATO đánh bom Yugoslavia. Nga sau đó đã đã tổ chức các cuộc tập trận Phương Tây 1999 gây ra một cuộc xung đột với NATO tương tự như cuộc xung đột ở Yugoslavia. Nhưng sự kiện đó đã chứng tỏ chỉ có vũ khí hạt nhân mới có thể cứu nổi Nga trong trường hợp phương Tây thực hiện một cuộc tấn công vào nước này. Chính phủ Nga sau đó đã thay đổi các kế hoạch sử dụng vũ khí hạt nhân, đặc biệt là các vũ khí hạt nhân chiến thuật.
Sự thay đổi này đã được quy định trong hai tài liệu cơ bản – đó là học thuyết quân sự và khái niệm an nhinh quốc gia được thông qua năm 2000. Trong hai tài liệu này, Nga khẳng định việc sử dụng vũ khí hạt nhân là hợp lý và cần thiết “để chặn đứng một cuộc xâm lược quân sự khi tất cả các biện pháp giải quyết khủng hoảng khác đã được sử dụng và đã được chứng minh là hoàn toàn không hiệu quả.”
Quyết định này rõ ràng là hợp lý tại thời điểm đó, khi mà sức mạnh quân sự của NATO lớn hơn của Nga, siêu việt hơn của Nga. Tình hình này cũng đã không thay đổi gì nhiều kể từ đó. Mặt khác, khả năng về một cuộc tranh cãi, chưa nói đến một cuộc xung đột quân sự, với NATO đã suy giảm bởi Nga và khối liên minh quân sự này đã khởi động một cuộc đàm phán mới. Nhưng học thuyết quân sự mới đã đưa ra những điều khoản cơ bản không tính đến tình hình chiến thuật hiện nay. Người ta tin rằng các nước khác, trong đó có Mỹ, cũng đang cân nhắc khả năng cho phép các cuộc tấn công hạt nhân phủ đầu.
Học thuyết quân sự mới của Nga cũng có một điều khoản cho phép Nga sử dụng lực lượng quân sự để bảo vệ cuộc sống và lợi ích của các công dân Nga ở nước ngoài. Điều khoản mới này đã được đưa vào Luật Phòng vệ Nga và được thông qua vào mùa hè năm 2009.
Nói tóm lại, học thuyết quân sự mới của Nga phản ánh việc nước này đang tiến dần đến các tiêu chuẩn sử dụng lực lượng quân sự của phương Tây. Những điều khoản có tính ý thức hệ của học thuyết quân sự thời Liên Xô với việc loại trừ cụm từ “kẻ thù tiềm năng” – từ lâu đã bị lãng quên. Nga hiện giờ có ý định sử dụng sức mạnh quân sự bất kỳ khi nào thấy cần thiết và chống lại bất kỳ đối thủ nào.
Nga trấn an các nước về học thuyết quân sự mới
Hiểu được nỗ lo ngại của nhiều nước, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov mới đây đã phải lên tiếng trấn an. Các nước không đe dọa đến Nga sẽ không có lý do gì phải lo sợ học thuyết quân sự mới của Nga, ông Lavrov đã nói như vậy.
Các nước chủ yếu quan ngại về điều khoản cho phép Nga thực hiện các cuộc tấn công hạt nhân phủ đầu nhằm vào các kẻ thù tiềm năng.
"Quá trình phác thảo học thuyết quân sự mới của Nga hoàn toàn minh bạch và công khai. Chúng tôi liên tục cung cấp sự giải thích và đó là một tiến trình đang diễn ra," Ngoại trưởng Sergei Lavrov cho hay.
"Không có bất kỳ điều khoản nào trong học thuyết mới của Nga có thể tạo ra bất kỳ mối đe dọa nào với bất kỳ ai ngoại trừ những ai đang ấp ủ các kế hoạch điên rồ là tấn công Liên bang Nga. Tôi hy vọng không ai có những kế hoạch như thế hay chỉ là những ý nghĩ như thế," ông Lavrov nói tiếp.
Theo ông Nikolai Patrushev, Thư ký Hội đồng an ninh quốc gia Nga, học thuyết quân sự mới của Nga sẽ được đệ trình lên Tổng thống Dmitry Medvedev vào cuối năm nay.
Học thuyết quân sự hiện giờ của Nga đã quy định rõ vai trò của quân đội Nga trong việc bảo đảm an toàn cho đất nước và nếu cần thiết thì sẵn sàng chuẩn bị và phát động một cuộc chiến tranh mặc dù học thuyết này nhấn mạnh đến sự phòng vệ.
Một số nhà phân tích quân sự của Nga đã tỏ ra hoài nghi về sự cần thiết phải sửa đổi học thuyết hiện nay. Ông Alexander Sharavin, giám đốc Viện Phân tích Chính trị và Quân sự, hôm 14/10 đã cho rằng học thuyết hiện nay đã quy định việc sử dụng vũ khí hạt nhân chỉ trong những cuộc chiến tranh quy mô lớn khi mà kẻ thù lớn mạnh hơn Nga rất nhiều kể cả về nhân lực và vũ khí.
"Tôi nghĩ rằng điều khoản được quy định trong tài liệu năm 2000 đã đủ toàn diện và không cần phải mở rộng ra nữa bởi vì vũ khí hạt nhân thực chất là một công cụ chính trị và là một yếu tố có tính răn đe chiến lược. Nếu chúng ta tuyên bố rằng chúng ta sẽ sử dụng vũ khí này trong một cuộc xung đột địa phương thì rõ ràng chúng ta đang làm giảm nhẹ vai trò của nó," ông Sharavin nói thêm.
V.L ( Sưu tầm )