Ảnh hưởng bất lợi của thị trường
Theo thống kê, đến nay toàn tỉnh Bắc Kạn có 99 doanh nghiệp, 66 hợp tác xã được thành lập theo Luật Doanh nghiệp và Luật Hợp tác xã; có 1.785 hộ cá thể hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp. Nhìn chung, các loại hình kinh doanh nói trên đều có quy mô nhỏ, vốn đăng ký kinh doanh thấp, sản xuất thủ công là chủ yếu. Trong khi đó xét về vị trí địa lý, Bắc Kạn không có đường sắt, đường hàng không và đuờng thuỷ. Hệ thống giao thông tỉnh lộ chỉ đạt cấp 4 và 5 miền núi nên không thuận lợi cho việc phát triển công nghiệp quy mô vừa và lớn. Về nguồn nhân lực của Bắc Kạn, tuy dồi dào nhưng phần lớn chưa qua đào tạo, thiếu tác phong lao động công nghiệp.
 |
| Nhiều doanh nghiệp khai thác khoáng sản phải ngừng sản xuất vì sự cố môi trường. |
Từ năm 2007 đến nay, liên tiếp xảy ra những biến động bất lợi của thị trường trong và ngoài nước, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động và sự phát triển của nhiều doanh nghiệp tỉnh Bắc Kạn. Không ít doanh nghiệp phải ngừng hoạt động hoặc sản xuất cầm chừng vì thiếu đơn đặt hàng, hoặc hàng sản xuất ra không bán được. Nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khai khoáng phải tạm ngừng khai thác để làm thủ tục cấp phép khai thác mới (theo Luật Khoảng sản mới sửa đổi và bổ sung). Một số mỏ khai khoáng bị tạm đình chỉ khai thác vì gặp sự cố về môi trường. Hầu hết các mỏ khoáng sản trên địa bàn tỉnh đều chưa được thăm dò, đánh giá trữ lượng, nên các nhà đầu tư mất nhiều thời gian để làm thủ tục xin cấp phép khai thác. Cùng với đó, công tác lập hồ sơ, thủ tục cấp phép thăm dò, khai thác mỏ còn nhiều bất cập, phải qua nhiều cấp, ngành. Đặc biệt là, một số ít cán bộ làm công tác này còn biểu hiện gây phiền hà, khó khăn cho doanh nghiệp. Một số nhà máy chế biến thiếu nguyên liệu sản xuất như: Nhà máy luyện gang Cẩm Giàng; Xí nghiệp tuyển khoáng của Công ty TNHH Việt Trung, Xưởng tuyển của công ty Cổ phần khoáng sản Bắc Kạn… Một yếu tố phải kể đến là việc giá vật tư đầu vào cho nhiều ngành sản xuất đều tăng, như xăng dầu, xi măng, cát, điện, sắt thép. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp hoạt động cầm chừng, thậm chí phải tạm dừng hoạt động.
Những nỗ lực tháo gỡ khó khăn
Trước hết, phải ghi nhận sự cố gắng của chính các doanh nghiệp, trong việc tự mình vượt qua thời điểm khó khăn. Các giải pháp chung được nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh áp dụng là: Tái cơ cấu lại bộ máy điều hành, tổ chức lao động hợp lý, tiết giảm biên chế để hạ thấp chi phí đầu vào; thực hiện các biện pháp tiết kiệm nguyên liệu, nhiên liệu đầu vào… Tuy nhiên, những nỗ lực này không đem lại nhiều hiệu quả bởi biến động tiêu cực chung của nền kinh tế giai đoạn suy giam.
Trước tình hình đó, để đạt được các mục tiêu tăng trưởng mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ IX đã đề ra, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp phát triển, BCH Đảng bộ tỉnh đã thống nhất đưa ra một số giải pháp. Theo đó, tỉnh sẽ đẩy mạnh thực hiện cải cách hành chính, đặc biệt là cải cách các thủ tục liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp. Tập trung giải quyết đủ nguyên liệu cho các đơn vị sản xuất công nghiệp hoạt động đạt công suất thiết kế. Tạo điều kiện thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ xây dựng một số dự án như: Xây dựng Nhà máy luyện chì công suất 10.000 tấn/năm, Khu công nghiệp Thanh Bình, Dự án sản xuất đá vôi trắng…Hai là, thực hiện có hiệu quả các chính sách của Chính phủ về hỗ trợ lãi suất và bảo lãnh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vay vốn ngân hàng thương mại để sản xuất, kinh doanh. Thực hiện các Quyết định của Bộ Tài chính về việc miễn, giảm, giãn thuế đối với doanh nghiệp. Bố trí vốn để hoàn thành đề án quy hoạch thuỷ điện vừa và nhỏ, quy hoạch sản xuất vật liệu xây dựng và quy hoạch các cụm công nghiệp.
Bên cạnh việc tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đang hoạt động vượt qua thời kỳ khó khăn. Tỉnh Bắc Kạn sẽ đẩy mạnh triển khai, thực hiện cơ chế, chính sách ưu đãi đầu tư với mức cao nhất theo quy định của Luật Đầu tư. Khuyến khích các doanh nghiệp trong và ngoài nước đến liên kết, liên doanh, chuyển giao công nghệ và tiêu thụ sản phẩm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thủ công mỹ nghệ. Đặc biệt ưu tiên thu hút doanh nghiệp có năng lực đầu tư vào các lĩnh vực nhiều tiềm năng của tỉnh Bắc Kạn, như: Khai thác khoáng sản, vật liệu xây dựng, khai thác và chế biến lâm sản… Tỉnh cũng sẽ có chính sách thích hợp để hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, phục vụ cho các dự án công nghiệp đầu tư xây dựng trên địa bàn tỉnh.
Việc Bắc Kạn được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận bổ sung vào quy hoạch phát triển các khu công nghiệp cả nước đến năm 2010- là một trong những điều kiện thuận lợi để tỉnh đẩy nhanh tiến độ các dự án lớn. Bên cạnh đó, với những chủ trương, chính sách mới trên lĩnh vực phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp đang mở ra những cơ hội mới cho các doanh nghiệp Bắc Kạn vượt qua khó khăn, phát triển mạnh mẽ, đóng góp vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh./.
Hải Đăng