Những năm trước, sản lượng từ giống dong riềng cao sản đạt cao trung bình lên tới 50-60 tấn/ha, các hộ nông dân thuộc các xã Côn Minh, Quang Phong, Hữu Thác tập trung trồng với số lượng lớn trong khi đó HTX miến dong Côn Minh đang bắt đầu khôi phục trở lại nên sản phẩm dong riềng bị ế, giá bán rẻ chỉ với 500 đồng/kg. Nhiều hộ gia đình phải bỏ diện tích lớn vì không đủ chi phí cho việc thu hoạch, vận chuyển đến HTX. Không những thế, có hộ gia đình bán đã rẻ mà tiền cũng sau một năm HTX mới trả nên nông dân coi như trắng tay. Nguyên nhân “ được mùa giá rẻ” đó không phải do thị trường thừa mà do công nghệ chế biến tinh bột và công nghệ sản xuất miến quá lạc hậu (bằng thủ công) nên không thể tiêu thụ hết khối lượng sản phẩm khổng lồ hàng nghìn tấn dong trên toàn huyện. Từ ái ngại đó mà trong năm 2008, diện tích trồng dong riềng của toàn huyện đã giảm đáng kể, đây cũng là bài toán làm đau đầu các cấp chính quyền huyện
 |
| Dây chuyền sản xuất tinh bột của gia đinh anh Huấn |
Tuy nhiên, đó là chuyện của năm 2008 trở về trước. Bước sang năm 2009, nhiều hộ gia đình đã học hỏi và nắm bắt kỹ công nghệ chế biến tinh bột và sản xuất miến ở Hà Tây cũ. Từ đó mạnh dạn đầu tư thành những tổ hợp để chế biến sản xuất liên hoàn. Đi đầu trong việc đầu tư phá thế bế tắc là ông Hoàng Danh Thắng ở xã Kim Lư. Ông Thắng đã đầu tư hơn một tỷ đồng để đưa về hệ thống máy móc chế biến máy rửa củ, máy nghiền bột, sân phơi, nhà xưởng và cả hệ thống chuồng trại để chăn nuôi lợn. Giờ đây, HTX chế biến nông sản Đồng Tâm của ông Thắng đang làm ăn hiệu quả và là địa chỉ tiêu thụ lượng dong riềng lớn cho bà con nông dân. Tiếp đó, tại địa bàn xã Côn Minh, nơi tập trung diện tích dong riềng lớn nhất đã xuất hiện 5 hộ gia đình đầu tư vốn xây dựng nhà xưởng, mua máy móc để chế biến dong riềng. Cụ thể là các hộ gia đình anh Chính-Tuyển, hộ anh Tài-Hoàn, hộ anh Huấn , hộ anh Trung-Tuyết và hộ anh Trung. Tất các các dây chuyền, nhà xưởng, bể lọc, máy sấy bột đều được đầu tư gần 200 triệu đồng/hộ.
 |
| Đóng gói miến dong thành phẩm |
Việc các hộ gia đình chuẩn bị đầu tư sản xuất kinh doanh từ cuối năm 2008 đã tác động trực tiếp vào ý thức bà con nông dân. Chính vì lẽ đó mà diện tích trồng dong riềng năm nay đã tăng vọt từ 80 ha năm 2008 lên 131 ha năm 2009. Và tới thời điểm hiện nay đang là mùa thu hoạch củ nhưng lượng mua đã có sự cạnh tranh nên giá dong riềng rất ổn định ở mức 1.200 đồng/kg. Theo tính toán của các nhà chuyên môn thì sau khi trừ chi phí mỗi ha lãi cầm chắc từ 30-40 triệu đồng, đây quả một con số hấp dẫn đối với nông dân vì cây dong riềng cao sản trồng rất dễ, không sâu bệnh, thời gian sinh trưởng ngắn mà năng suất lại cao. Bà Triệu Thị Len-Chủ tịch UBND xã Côn Minh phấn khởi cho biết: Sang năm 2010, chúng tôi sẽ khuyến khích bà con mở rộng diện tích trồng dong riềng nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường. Bà Len cho biết thêm: Hiện nay đã có nhiều thương lái đi nhập dong riềng ở Ba Bể về bán ở thị trường Côn Minh.
Hy vọng dong riềng, miến dong Côn Minh ngày càng vang xa trở thành thương hiệu quen thuộc và cây dong riềng sẽ là thế mạnh để tạo việc làm, xóa đói giảm nghèo cho bà con Na Rì ./.
PV