Ngày 02/03, Đoàn công tác Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội do ông Lê Quốc Dung – Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Quốc hội dẫn đầu làm việc với tỉnh Bắc Kạn về tình hình thực hiện Luật Khoáng sản; những tồn tại, bất cập và những kiến nghị của địa phương về sửa đổi, bổ sung Luật Khoáng sản.
Làm việc với đoàn có các ông: Dương Đình Hân, Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh; Trương Chí Trung, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh; bà Phương Thị Thanh, Phó trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh; lãnh đạo các sở: Tài nguyên và Môi trường, Công Thương.
 |
| Ông Trương Chí Trung - Chủ tịch UBND tỉnh báo cáo tình hình hoạt động khai thác khoáng sản, những kiến nghị của tỉnh với Đoàn công tác. |
Luật Khoáng sản được ban hành năm 1996, và được sửa đổi, bổ sung năm 2005, nhưng đến nay nhiều điều, khoản của luật không còn phù hợp với điều kiện hoàn cảnh thực tiễn của đất nước, cũng như những công ước của thế giới. Thực tiễn quản lý nhà nước về lĩnh vực khoáng sản của Bắc Kạn, những bất cập mà các doanh nghiệp hoạt động liên quan đến khoáng sản đã phản ánh điều này.
Được đánh giá là tỉnh có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, với một số loại khoáng sản có trữ lượng lớn như: chì, kẽm, sắt, vật liệu xây dựng, nhưng đến nay nguồn lợi do khoáng sản mang lại cho Bắc Kạn còn rất khiêm tốn. Trong khoảng thời gian 10 năm kể từ ngày tái lập tỉnh (1997 – 2007) thu ngân sách từ khoáng sản của Bắc Kạn đạt 13 tỷ đồng. Trong khi đó, hệ quả do hoạt động khai thác khoảng sản đã và đang để lại cho Bắc Kạn là rất nặng nề, đường giao thông bị phá huỷ, đất nông nghiệp bị cày xới, nguồn nước và không khí bị ô nhiễm…Điều này một phần xuất phát từ thực tiễn Bắc Kạn chưa có đánh giá tổng thể, sát thực các loại tài nguyên khoáng sản mà chỉ đưa ra được con số dự báo, do vậy khó thu hút các nhà đầu tư. Trung ương ít quan tâm đầu tư, ngân sách tỉnh eo hẹp nên việc khai thác thăm dò khoáng sản đều do các doanh nghiệp tư nhân đảm nhận. Hệ luỵ của vấn đề này là họ vừa thăm dò, vừa khai thác gây thất thoát lãng phí rất lớn cho ngân sách địa phương và Nhà nước.
Sự phân bổ về quyền lợi không đều giữa tỉnh có tài nguyên với tỉnh chế biến khoáng sản gây cản trở việc lưu thông khoáng sản trong nước. Hằng năm, hàng trăm tấn chì, kẽm được khai thác từ Bắc Kạn rồi chuyển xuống Thái Nguyên sản xuất, Bắc Kạn chỉ được hưởng ít lợi ích từ thuế tài nguyên và phí môi trường còn Thái Nguyên lại được hưởng phần giá trị gia tăng rất lớn từ hoạt động chế biến khoáng sản.
 |
| Đoàn công tác Ủy ban Kinh tế của Quốc hội tìm hiều hoạt động của một số doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản tại huyện Chợ Đồn. |
Sự phân cấp quản lý chưa rõ ràng giữa Trung ương và địa phương đã gây khó khăn trong lĩnh vực quản lý nhà nước về khoảng sản của tỉnh, cũng như hoạt động của các doanh nghiệp. Những khó khăn trong thủ tục đăng ký cấp mỏ (bao gồm cả cấp độ Trung ương lẫn địa phương), sự chồng chéo trong việc cấp mỏ là một trong những trở ngại cần được tháo gỡ thông qua việc bổ sung và điều chỉnh Luật Khoáng sản./.
Xuân Nghiệp – Hồng Tuyến