Những năm qua, nguồn vốn viện trợ của các tổ chức phi chính phủ đã đóng góp rất hiệu quả vào công cuộc phát triển kinh tế, an sinh xã hội của Bắc Kạn. Trong năm 2012, nguồn vốn này dự kiến tiếp tục ưu tiên cho các xã vùng sâu, xa đặc biệt khó khăn.
Dự án “Nâng cao năng lực cho đồng bào dân tộc thiểu số về vệ sinh môi trường và cung cấp nước sạch tại tỉnh Bắc Kạn” do Hội Chữ thập đỏ Pháp tài trợ, triển khai tại các xã Cao Thượng (Ba Bể), Công Bằng và Giáo Hiệu (Pác Nặm) là một trong số các dự án từ nguồn viện trợ phi chính phủ đem lại hiệu quả rõ rệt cho người dân vùng hưởng lợi.
Dự án đã tổ chức được 248 buổi truyền thông về vệ sinh môi trường, nước sạch và chăm sóc sức khỏe tại các xã hưởng lợi, thu hút 2.622 lượt người tham gia; tổ chức các ngày hội vào các phiên chợ như Ngày hội rửa tay bằng xà phòng, ngày hội môi trường; tuyên truyền, giáo dục cho học sinh tại các trường học hình thành thói quen thực hiện hành vi vệ sinh tốt, có ý thức bảo vệ môi trường; vận động người dân xây dựng công trình vệ sinh hộ gia đình và trường học… Dự án đã hỗ trợ xây dựng được 1.049 nhà vệ sinh; 21 công trình nước tự chảy và 55 giếng; cấp 623 téc nước (500 lít) và 745 bình lọc nước.
 |
| Nhiều hộ dân được nhận hỗ trợ trong sản xuất chăn nuôi bền vững thông qua việc được nhận giống vật nuôi như lợn Móng Cái. |
Từ 1997 đến nay, tỉnh Bắc Kạn tiếp nhận viện trợ từ 29 tổ chức phi chính phủ nước ngoài, cho 73 chương trình, dự án, với tổng số vốn hơn 10 triệu USD. Cho đến hiện tại, trên toàn tỉnh có 19 dự án từ nguồn viện trợ của các tổ chức phi chính phủ đang hoạt động. Theo thống kê, có 11 tổ chức hoạt động; số đăng ký tại địa phương là 9.
Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Hoàng Thu Trang, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư cho biết: Các dự án đều đã thực hiện bảo đảm đúng kế hoạch, mang lại hiệu quả tốt. Trong số 19 dự án thì đã có 15 dự án đầu tư trực tiếp phục vụ cho người dân vùng sâu, xa góp phần tích cực vào xóa đói giảm nghèo, nâng cao cuộc sống.
Tổng nguồn vốn cho 19 dự án hiện đang hoạt động là hơn 4 triệu USD. Riêng năm 2011, các dự án đã giải ngân được hơn 1 triệu USD. Các dự án đều tập trung cho các lĩnh vực mang lại lợi ích trực tiếp cho vùng hưởng thụ. Trong đó, tổ chức Childfun Australia có nhiều chương trình nhất với 9 dự án triển khai ở Na Rì, Bạch Thông, Ngân Sơn như dự án Tăng cường thực hiện quyền và bảo vệ trẻ em tại các xã nghèo; Phát triển kinh tế hộ gia đình thông qua phát triển nông nghiệp bền vững; Cải thiện tình trạng cấp nước và vệ sinh môi trường; Chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe trẻ em huyện Na Rì…
Ngoài ra, còn nhiều dự án của các tổ chức khác hướng tới lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Đơn cử như dự án Củng cố và phát triển hệ thống giống lúa của nông dân tỉnh Bắc Kạn do Cordaid Hà Lan viện trợ. Handicap International France viện trợ dự án Hướng tới mục tiêu đảm bảo giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật và trẻ thiệt thòi của tỉnh Bắc Kạn. The McKnight Foundation viện trợ dự án Quản lý hợp tác hồ Ba Bể và đa dạng sinh kế cho các thôn ven hồ, Vườn quốc gia Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn. Quỹ bảo tồn các hệ sinh thái trọng yếu CEPF viện trợ dự án bảo vệ linh trưởng cho Khu bảo tồn Loài và sinh cảnh Nam Xuân Lạc (Chợ Đồn)…
Hiệu quả các dự án từ viện trợ của các tổ chức phi chính phủ là rõ nét tuy nhiên có thể thấy số lượng dự án trên địa bàn chưa nhiều nếu so với các tỉnh bạn. Quy mô dự án viện trợ thường là vừa và nhỏ nhưng giá trị từ tác động thay đổi nhận thức của người dân vùng hưởng lợi thì rất lớn. Tiếp tục kêu gọi, thu hút viện trợ phi chính phủ là một kênh vốn quan trọng đối với công cuộc xóa đói giảm nghèo của tỉnh.
Để đạt được điều đó trước hết cần phải khắc phục những hạn chế còn tồn tại với những giải pháp cụ thể. Đó là năng lực của các cơ quan chủ quản còn hạn chế, chưa nắm rõ quy trình. Các cán bộ Ban quản lý dự án của chủ khoản viện trợ hầu hết kiêm nhiệm nên việc theo dõi, kiểm tra chưa đáp ứng được yêu cầu.
Đồng chí Hoàng Thu Trang cho biết thêm, trong năm 2012 dự kiến công tác phi chính phủ nước ngoài sẽ tập trung cho các lĩnh vực cấp, thoát nước và vệ sinh môi trường; xây dựng trường lớp học; nông nghiệp, nông thôn… Địa bàn ưu tiên hoạt động là các xã vùng sâu, xa đặc biệt khó khăn của các huyện Na Rì, Ba Bể và Pác Nặm.
Do Bắc Kạn chưa xây dựng được Chương trình xúc tiến vận động viện trợ nên Sở Kế hoạch và Đầu tư đang tiếp tục kiến nghị Ủy ban công tác về các tổ chức phi chính phủ nước ngoài; Bộ Kế hoạch và Đầu tư quan tâm điều phối, giới thiệu các tổ chức phi chính phủ đến Bắc Kạn. Trước mắt, Sở cũng kiến nghị các đơn vị tiếp nhận viện trợ, Ban quản lý các dự án ở cơ sở nghiên cứu và thực hiện đúng theo các quy định của Chính phủ; Bộ Kế hoạch và Đầu tư về quản lý và sử dụng viện trợ phi chính phủ nước ngoài./.
T.S