Từng là một vùng đất còn hoang sơ, rậm rạp, tách biệt với bên ngoài, đời sống người dân gặp nhiều thiếu thốn thì nay hơn 100 hộ đồng bào dân tộc Dao ở Bản Mún, xã Dương Phong (Bạch Thông) đã nỗ lực vươn lên, tìm hướng phát triển kinh tế phù hợp, xoá đói giảm nghèo hiệu quả...
Từ việc khai phá đất hoang...
Ông Lý Tiến Cát, người có thâm niên làm trưởng thôn Bản Mún cho biết: đồng bào Dao ở Bản Mún hạ sơn đến đây định canh định cư từ rất lâu. Ông cũng không nhớ nổi năm nào mà chỉ nghe bố đẻ mình kể lại lúc bấy giờ đến đây vùng đất này vẫn là hoang sơ, toàn rừng già rậm rạp, không có đường sá mà phải đi bộ bằng đường mòn. Lúc đó chỉ có 5 hộ hạ sơn, một thời gian sau các hộ khác chuyển đến sinh sống, rồi dựng vợ gả chồng nên dần dần vùng đất này mới trở lên đông đúc. Do ở nơi khác đến đất đai thiếu nên hầu như bà con trong bản phải sống dựa vào phát nương làm rẫy, sản xuất manh mún khiến cho đời sống của người dân vô cùng khó khăn, thiếu thốn.
 |
| Nhờ thay đổi tư duy trong sản xuất nên bà con thôn Bản mún đã đưa giống lúa, ngô lai vào gieo trồng đem lại năng suất, chất lượng cao. |
Nhận thấy rằng làm nương rẫy vất vả mà vẫn không đủ ăn nên một vài hộ đã tiên phong đi khai phá đất ruộng, số khác thì dành dụm tiền để mua. Khi trồng lúa trồng ngô thấy phát triển tốt nên nhiều hộ chuyển sang cấy lúa nước thay vì phát nương làm rẫy. Tuy nhiên đường sá đi lại không dễ dàng khiến cho Bản Mún dường như tách biệt với bên ngoài, nông sản làm ra đều tự cung tự cấp, đời sống người dân vẫn luẩn quẩn trong đói nghèo.
Năm 1996 vài ba hộ gia đình ở Bản Mún đã mạnh dạn sang Quan Thuận xin giống quýt về trồng thử, do có khí hậu và đất đai khá tương đồng với nơi này nên cây quýt thích nghi và phát triển tốt, bước đầu cho thu hoạch. Mặc dù giá bán thấp những cũng giúp cho người dân có thêm thu nhập, nhà này học theo nhà kia, dần dà diện tích cây quýt được mở rộng.
...đến chuyển đổi cây trồng hợp lý.
Cũng theo ông Cát, khoảng ba đến bốn năm trở lại đây cây quýt ở Bản Mún phát triển rất mạnh, nhà nào cũng có vài ba hec ta quýt. Cây quýt được trồng trong khe, trên những diện tích đất đồi thấp, tính đến nay cả thôn có khoảng 42 ha, trong đó có 22 ha cho thu hoạch và trở thành thôn có diện tích quýt lớn nhất xã. Có thể nói giờ đây cây quýt đã trở thành cây chủ lực, cây xoá nghèo hiệu quả cho hơn 100 hộ dân ở Bản Mún. Năm 2010 sản lượng quýt của thôn đạt 80 tấn, năm 2011 do ảnh hưởng của thời tiết nhưng sản lượng cũng đạt 60 tấn. Có hộ thu nhập từ 200 đến 300 triệu đồng/vụ, số hộ có thu nhập vài ba chục triệu rất nhiều. Tiêu biểu cho những hộ làm giàu từ quýt là gia đình anh Bàn Văn Liều, Nguyễn Xuân Khoát, Bàn Văn Bình, Bàn Văn Trọng, Lý Tiến Cát. Giờ đây ở Bản Mún có nhiều nhà cao tầng được “xây” lên từ quýt. Không chỉ trồng giống quýt địa phương mà bà con trong thôn còn đưa cây quýt ghép vào trồng theo chương trình, dự án của tỉnh đem lại năng suất, chất lượng cao.
Vài năm nay được hưởng lợi từ Chương tình 135 của nhà nước thôn Bản Mún đã được đầu tư làm đường giao thông liên thôn với khoảng 3 km đường đổ bê tông, được đầu tư xây dựng cầu treo qua suối đã giúp kéo gần khoảng cách giữa Bản Mún với trung tâm xã. Nhờ đó mà giá trị của quả quýt đã tăng lên gấp hai, ba lần so với trước, vào vụ quýt tư thương đánh xe vào tận nơi thu mua, nông dân không bị ép giá.
Bên cạnh việc mở rộng diện tích trồng quýt, hưởng ứng chương trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng của địa phương thôn Bản Mún còn mạnh dạn đưa cây khoai môn vào trồng trên đất soi, bãi với diện tích gần 10 ha. Là loại cây màu thích nghi tốt với đất đai địa phương nên cho năng suất, chất lượng cao, nhiều gia đình có thu nhập từ 20 đến 30 triệu đồng/vụ.
Nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp nên đã mang lại hiệu quả kinh tế, nông dân có thu nhập đáng kể, là điều kiện để các hộ vươn lên thoát nghèo. Qua rà soát hiện nay ở Bản Mún chỉ còn 10 hộ nghèo, 100% người dân được sử dụng điện lưới quốc gia và có phương tiện nghe nhìn, 100% hộ gia đình có xe máy đi lại, sóng điện thoại di động đã phủ khắp thôn, đời sống vật chất và tinh thần không ngừng được cải thiện.
Hà Thanh