Khuyến khích công nghiệp chiết xuất tinh dầu

Thứ Năm, 24/07/2014, 08:43 [GMT+7]
.
Diện tích trồng các loại cây tinh dầu như quế, hồi ở Bắc Kạn là tương đối lớn. có tiềm năng làm nguồn nguyên liệu lớn cho chế biến. Tuy nhiên, nhiều năm qua, việc khai thác quế chủ yếu bán vỏ; hoa hồi bán cho tư thương nên bấp bênh về giá trong khi công nghiệp chế biến còn bỏ ngỏ. 
 
Trên toàn tỉnh hiện có khoảng hơn 500ha quế đến tuổi khai thác nằm chủ yếu ở Chợ Đồn, Ba Bể, Chợ Mới. Cây quế được nhiều xã chú trọng phát triển mạnh nhất là khi hiện nay nhiều hộ dân do lo ngại về dịch sâu ong hại mỡ đã chuyển từ trồng mỡ sang trồng quế. Đối với cây hồi toàn tỉnh có khoảng 6.000ha trong đó có khoảng 500ha độ tuổi khai thác nằm chủ yếu tại huyện Chợ Mới. Như vậy có thể nói vùng nguyên liệu quế và hồi của Bắc Kạn là tương đối lớn. Tiềm năng phát triển công nghiệp chế biến tinh dầu những loại cây này là rất khả thi. 
 
Tại một số tỉnh như Yên Bái, Quảng Ngãi… công nghệ chưng cất tinh dầu quế đã được áp dụng từ lâu, thu lãi cao do sản phẩm được xuất ra nước ngoài. Một thiết bị chưng cất tinh dầu từ nguyên liệu cành, lá quế có khả năng nhận nguyên liệu để chưng nấu tinh dầu từ cành, lá quế, trung bình mỗi ngày nấu 4 mẻ. Thời gian nấu để cho ra tinh dầu mỗi mẻ từ 2 đến 2,5 giờ. Bình quân mỗi mẻ 180 kg cành, lá có thể nấu được từ 1 đến 1,5 kg tinh dầu. Mỗi ngày trung bình thu được 5,2 kg tinh dầu với giá bán trên 500 nghìn/kg tinh dầu. Sau khi cân đối thu chi, mỗi ngày người sản xuất thu lãi trên 1 triệu đồng. Toàn bộ nguyên liệu sau khi đã chiết xuất có thể được "tái tạo" dùng làm nhiên liệu đốt cho những mẻ tiếp theo. 
 
Đối với cây hồi, các nhà khoa học thuộc trung tâm Nghiên cứu lâm sản ngoài gỗ, viện Khoa học lâm nghiệp Việt Nam đã nghiên cứu chế tạo thành công hệ thống thiết bị chưng cất. Hệ thống gồm lò đốt, nồi chưng cất, thiết bị trao đổi nhiệt và thiết bị phân ly tinh dầu. Công suất của hệ thống này đạt 300kg quả khô (tương đương 1.000kg quả tươi) cho một lần chưng cất, hiệu suất chưng cất đạt trên 90%, chất lượng tinh dầu sau khi chưng cất được đánh giá tốt. Hệ thống thiết bị chưng cất tinh dầu hồi quy mô nhỏ đã được thử nghiệm thành công tại một số cơ sở sản xuất của hội sản xuất, chế biến và kinh doanh hồi tỉnh Lạng Sơn. 
Một diện tích rừng hồi tại Chợ Mới.
Một diện tích rừng hồi tại xã Bình Văn (Chợ Mới).
Ông Nguyễn Văn Dũng- Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Tư vấn phát triển công nghiệp Bắc Kạn cho biết, quan điểm phát triển công nghiệp chiết xuất tinh dầu quế và hồi luôn được Trung tâm ủng hộ. Thực tế, Trung tâm đã cử cán bộ sang tận Yên Bái và Lạng Sơn để khảo sát hai mô hình này. Đối với vùng nguyên liệu quế hiện có của Bắc Kạn có thể xây dựng nhà máy có công suất 35 tấn tinh dầu/năm; sử dụng 40 công nhân; diện tích đất xây dựng khoảng 3ha với tổng mức đầu tư trên 15 tỷ đồng. Đối với diện tích hồi đang tuổi khai thác khoảng 600ha có thể xây dựng nhà máy công suất 10 tấn tinh dầu/năm; sử dụng 20 công nhân với tổng mức đầu tư trên 8 tỷ đồng. 
 
Hiệu quả kinh tế của chiết xuất tinh dầu quế và hồi là rất cao khi 01 tấn tinh dầu quế có giá trung bình 600 triệu đồng; 01 tấn tinh dầu hồi có giá 700 triệu đồng. Trong các loài cây lâm sản ngoài gỗ, cây quế là cây có thể tổ chức sản xuất thành nguồn hàng lớn, ổn định lâu dài và có giá trị, nhất là giá trị xuất khẩu, sản phẩm chính của cây quế là vỏ quế và tinh dầu quế được sử dụng nhiều trong công nghiệp y dược, công nghiệp chế biến thực phẩm, hương liệu và chăn nuôi. Trong những năm gần đây, một số công ty đã sử dụng cây quế để làm một số mặt hàng sử dụng như: Nịt hương quế, lót giày hương quế, dép hương quế, hàng mỹ nghệ quế, nhang quế… Đa phần hai mặt hàng này đều có thị trường xuất khẩu lớn và ổn định. 
 
Từ năm 2013, tỉnh đã bổ sung cây quế vào cơ cấu trồng rừng do đó tiềm năng mở rộng diện tích loại cây này theo quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng của tỉnh giai đoạn 2009- 2015 trong tương lai sẽ là rất lớn. Người dân đã có thu nhập ổn định từ bán vỏ nhưng chưa tận thu được hết lá, cành là điều lãng phí hoặc nếu có thì giá bán bấp bênh. Trong khi trung bình 01 ha quế trong tuổi khai thác có thể cho thu hoạch 12- 14 tấn lá, cành và 8- 10 tấn vỏ. Đối với cây hồi 01 ha có thể cho thu hoạch khoảng 3- 4 tấn quả/năm. 
 
Thông tin từ Trung tâm Khuyến công và Tư vấn phát triển công nghiệp Bắc Kạn cho biết, mức hỗ trợ tối đa mà Trung tâm có thể hỗ trợ được đối với mô hình chế biến tinh dầu quế, hồi là 500 triệu đồng/nhà máy. Tuy nhiên, một nguồn hỗ trợ khác rất lớn là hỗ trợ theo Nghị định 210 của Chính phủ về khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nông nghiệp nông thôn. Trong đó có ưu đãi về đất đai; hỗ trợ đầu tư. Đối với doanh nghiệp chế tạo, bảo quản, chế biến nông, lâm, thủy sản có thể được hỗ trợ không quá 60% chi phí và tổng mức hỗ trợ không quá 5 tỷ đồng/dự án để xây dựng cơ sở hạ tầng về xử lý chất thải, giao thông, điện, nước, nhà xưởng và mua thiết bị trong hàng rào dự án; hỗ trợ không quá 70% chi phí xử lý chất thải cho các nhà máy chế biến nông, lâm, thủy sản quy mô lớn, đã đầu tư, sử dụng nhiều lao động, có tác động lớn đến kinh tế, xã hội địa phương.
 
Để khuyến khích công nghiệp chế biến, chiết xuất tinh dầu quế, hồi thì vấn đề cần sớm triển khai là có cơ chế, hướng dẫn triển khai Nghị định 210 để thu hút doanh nghiệp đầu tư. Hệ thống ngân hàng chủ động xem xét cho vay nguồn vốn đầu tư. Các cấp, ngành cần đẩy mạnh thực hiện quy hoạch phát triển cụm công nghiệp tỉnh để tạo mặt bằng sạch cho doanh nghiệp khi đầu tư./.
 
Tuấn Sơn