Sau sự cố tràn bùn đỏ ở mỏ Bản Cuôn 1: Sẽ kiểm tra tất cả các hồ chứa bùn thải

Thứ Sáu, 25/07/2014, 08:47 [GMT+7]
.
Thông tin từ Sở Tài nguyên và Môi trường cho biết, sau sự việc vỡ đập chắn hồ chứa bùn thải tại mỏ sắt Bản Cuôn 1 của Công ty Cổ phần Vật tư và Thiết bị toàn bộ Matexim tại xã Ngọc Phái (Chợ Đồn), ngành đã chỉ đạo kiểm tra tất cả các hồ chứa bùn thải của các xưởng tuyển và mỏ trên địa bàn để bảo đảm không có tái diễn. 
 
Nhiều nguyên nhân dẫn tới vỡ đập
 
Mưa lớn trong đêm 19/7 đã làm cho bờ chắn nước bùn thải của Mỏ sắt Bản Cuôn, thuộc xã Ngọc Phái, do Công ty Cổ phần vật tư và thiết bị toàn bộ Matexim khai thác bị vỡ, một lượng lớn bùn có màu đỏ đã chảy xuống suối Nà Tàu và tràn vào ruộng người dân khiến nhiều diện tích lúa nguy cơ mất trắng. Ngay sáng ngày 20/7, đoàn công tác liên ngành gồm Sở Tài nguyên và Môi trường; Công thương; Công an huyện Chợ Đồn đã tới hiện trường kiểm tra và làm việc với lãnh đạo mỏ Bản Cuôn 1. 
 
Biên bản làm việc cho thấy, do mưa to, nước trong hồ tràn, sạt lở bờ bao hồ số 3. Có 4 hố sụt sau thân đập cách bờ đập 15- 30m; khu vực sạt lở bờ đập dài khoảng 10m. Nước trong hồ cùng với nước mưa, đất đá tràn xuống khu vực bãi chứa tinh quặng sát nhà điều hành mỏ rồi trôi xuống suối Nà Tàu, gây vùi lấp nhiều diện tích ruộng của người dân. Thống kê sơ bộ cho thấy bùn đất đã vùi lấp khoảng 6ha lúa; gây hư hại 0,8ha ao nuôi cá. Ngay sau khi sự việc xảy ra, Công ty Cổ phần Vật tư và Thiết bị toàn bộ Matexim đã huy động 3 máy xúc, 01 máy lu rung khẩn trương khắc phục sự cố với cam kết sẽ hoàn thành trong ngày 21/7. Đoàn công tác đã yêu cầu công ty khẩn trương khắc phục sự cố đồng thời tổ chức thống kê, đền bù thiệt hại cho người dân. Về lâu dài, công ty phải gia cố thân đập; theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết không để tái diễn. 
Khoảng 6ha lúa mới cấy của người dân xã Ngọc Phái đã bị bùn đất từ hồ chứa bùn thải chảy qua điểm vỡ đập vùi lấp.
Khoảng 6ha lúa mới cấy của người dân xã Ngọc Phái đã bị bùn đất từ hồ chứa bùn thải chảy qua điểm vỡ đập vùi lấp.
Theo đồng chí Ngô Văn Viện- Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Bắc Kạn, hồ chứa bùn thải bị vỡ đập là hồ số 3 tức là hồ cuối trong quá trình lắng lọc trước khi xả nước ra môi trường. Cả ba hồ chứa của mỏ Bản Cuôn 1 đều đã được Sở xác nhận hoàn thành công tác bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, hạng mục rãnh thoát nước dọc theo đường lên mỏ trong thiết kế là xây dựng bê tông nhưng do chưa thực hiện nên chưa được xác nhận đã hoàn thành. Khi mưa lớn, nước dồn theo những rãnh này có thể gây nên nhiều tác động lên thân bờ đập. 
 
Thời gian trước đây, ngành chức năng và công ty đã phát hiện bờ đập của các hồ chứa tại mỏ Bản Cuôn 1 có nhiều hệ thống hang động caster trong địa chất gây mất an toàn hồ đập. Đây có thể là nguyên nhân gây nên 4 hố sụt trong ngày 19/7 vừa qua. Sở Tài nguyên và Môi trường đã yêu cầu công ty sớm xây dựng hồ chứa mới để tránh những sự cố do hang động caster gây ra. Công ty đã thi công hồ chứa bùn thải cho mỏ Bản Quân và sẽ chuyển bùn chứa, xả thải từ mỏ Bản Cuôn 1 sang hồ này. Tuy nhiên, khi chưa hoàn thành hồ chứa mỏ Bản Quân thì sự cố đã xảy ra. Sự cố vỡ bờ đập hồ chứa tại mỏ Bản Cuôn 1 đang đặt ra nhiều lo lắng đối với những hồ chứa bùn thải khác trên toàn tỉnh nhất là khi đa phần những hồ chứa này đều nằm ở trên núi. 
 
Tăng cường kiểm tra
 
Thống kê của Chi Cục Bảo vệ môi trường Bắc Kạn cho biết, toàn tỉnh hiện có 11 mỏ và xưởng tuyển có hồ chứa bùn thải sau tuyển. Đó là các hồ chứa của mỏ sắt Pù Ổ (Tổng Công ty Cổ phần Khoáng sản Na Rì Hamico); mỏ Bản Cuôn 1 và mỏ Bản Quân (Công ty Cổ phần Vật tư và Thiết bị toàn bộ Matexim); mỏ Khau Bo Po (Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Hoàng Nam); mỏ Nà Tùm (Công ty Khai khoáng Bắc Kạn); xưởng tuyển Bằng Lũng (Công ty Cổ phần Khoáng sản Bắc Kạn); xưởng tuyển của Công ty TNHH Việt Trung; xưởng tuyển của Doanh nghiệp tư nhân Cao Bắc; mỏ vàng Bản Lìm- Nà Pò (Công ty TNHH Rạng Đông); mỏ vàng Khau Âu (Công ty Kim Ngân) và mỏ chì kẽm Bản Thi (Công ty TNHH Một thành viên Kim loại màu Bắc Kạn). 
Công ty Cổ phần Vật tư và Thiết bị toàn bộ Matexim khẩn trương khắc phục sự cố.
Công ty Cổ phần Vật tư và Thiết bị toàn bộ Matexim đang khắc phục sự cố.
Về nguyên tắc, tất cả các mỏ, xưởng tuyển phải có báo cáo đánh giá tác động môi trường; hoàn thành xây dựng các công trình bảo vệ môi trường theo đề án bảo vệ môi trường, được Sở Tài nguyên và Môi trường xác nhận thì mới được đi vào hoạt động. Tuy nhiên, thực tế, trong một thời gian trước đây, nhiều mỏ, xưởng tuyển dù chưa được xác nhận nhưng vẫn hoạt động. Trong khi đó, việc kiểm tra, xác nhận của ngành chức năng chưa được thực hiện thường xuyên, liên tục. Do đó không tránh khỏi tình trạng nhiều mỏ, xưởng tuyển thi công các công trình bảo vệ môi trường không đúng thiết kế và cam kết, thời hạn đặt ra. 
 
Hiện tại, trong số 11 hồ chứa bùn thải nói trên chỉ có các công ty TNHH Một thành viên Kim loại màu Bắc Kạn; Tổng Công ty Cổ phần Khoáng sản Na Rì Hamico; Công ty TNHH Rạng Đông; Công ty Kim Ngân; Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Hoàng Nam; Công ty TNHH Việt Trung; Công ty Cổ phần Vật tư và Thiết bị toàn bộ Matexim là được xác nhận đã hoàn thành hoặc hoàn thành một phần các công trình bảo vệ môi trường theo đề án đã được duyệt. 
 
Qua đây có thể thấy, nhiều doanh nghiệp chưa thật sự coi trọng việc xây dựng các công trình bảo vệ môi trường theo cam kết. Một số đơn vị thực hiện không đầy đủ, khi được yêu cầu khắc phục thì sau khắc phục cũng không báo cáo để xác nhận. Ngược lại về phía ngành chức năng việc chưa kiểm tra thường xuyên liên tục cũng là một thiếu sót. Những hạn chế này cần sớm được khắc phục để bảo đảm an toàn tại các hồ chứa bùn thải quặng đuôi trên toàn tỉnh. Đồng chí Ngô Văn Viện- Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường cho biết thêm, riêng đối với mỏ Bản Cuôn 1 sẽ chỉ đạo công ty sớm hoàn thành hồ chứa tại mỏ Bản Quân để chứa bùn thải cho cả hai mỏ trong thời gian tới. Những hồ chứa còn lại sẽ đều được kiểm tra kỹ càng để bảo đảm an toàn./.
 
Tuấn Sơn