Năm 2008, mưa bão đã làm chết 05 người và bị thương 10 người trên địa bàn toàn tỉnh. Con số này thấp hơn nhiều so với mùa mưa năm 2006 về số lượng nhưng nỗi đau mất mát về tính mạng con người thì không thể đo đếm được.
Điển hình như tại xã Cao Sơn ( Bạch Thông) có 02 mẹ con đi chăn bò, mưa to, nước lũ lớn nhưng vẫn tìm cách vượt qua suối, hậu quả cả hai người đã bị nước cuốn trôi. Việc biết nguy hiểm nhưng vẫn làm tiếp tục gây ra cái chết cho 01 công nhân đang thi công công trình nước sạch tại xã Đồng Lạc ( Chợ Đồn). Nước sông dâng cao dữ dội nhưng vì muốn sang bờ bên đi chơi, 02 người đã mạo hiểm bám theo đường ống nước bắc ngang qua sông, hệ quả người xấu số tuột tay rơi xuống dòng nước xiết. Có những tai nạn khác cũng rất chủ quan như đầu mùa mưa, tại xã Nam Cường ( Chợ Đồn), một thanh niên khi đi làm đồng, mang theo điện thoại di động và nghe khi trời đổ mưa, sấm chớp nhiều, bị sét đánh dẫn tới tử vong. Trường hợp khác tại huyện Ba Bể, do rượu say về trong lúc mưa, lũ lớn đã bị tai nạn tử vong… Những cái chết như vậy là rất đáng tiếc vì nó bắt nguồn từ chính sự chủ quan của nạn nhân.
Cũng không tránh khỏi những trường hợp bất khả kháng dẫn tới làm bị thương 10 người trong năm qua. Ví dụ 02 kiểm lâm viên tại một trạm Kiểm lâm trong Na Rì khi tránh mưa, bão tại trạm nhưng gió lốc làm tốc mái nên bị thương. Tuy nhiên, hầu hết những người bị thương đều phần nào đó đã ý thức được sự nguy hiểm nên tránh được điều đáng tiếc với tính mạng bản thân.
Ông Hà Kim Oanh, Chi Cục phó Chi Cục Thủy lợi tỉnh cho biết : Đa phần những tai nạn chết người trong mùa mưa bão thường là do người dân thiếu ý thức về sự nguy hiểm thậm chí là quá tự tin cho rằng mình hoàn toàn có thể qua sông đang lũ hoặc làm công việc khác khi gió lốc đang xảy ra… Phòng, chống lụt bão trước hết là phải tránh được thương vong về người bắt nguồn từ chính sự chủ quan ấy vì mất mát về con người là điều không thể bù đắp nổi. Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão tỉnh thường xuyên thăm nắm, kiểm tra và tuyên truyền nhưng rõ ràng một bộ phận người dân vẫn chưa thực sự “ thông” về vấn đề này. Ông Oanh cũng cho rằng: Những cái chết thương tâm đó chưa hẳn đã trở thành một tấm gương tiền lệ cho một bộ phận nhân dân ý thức hơn. Chẳng hạn, tỉnh ta đã có nhiều vụ sạt lở đất mái taluy dương làm sập nhà gây chết người nhưng rất nhiều người dân vẫn cố tình làm nhà tại những vị trí như thế. Địa bàn thị xã Bắc Kạn hay thị trấn Chợ Rã ( Ba Bể) là một ví dụ điển hình. Tất nhiên có những nơi rất khó về mặt bằng nhưng xem ra người dân vẫn chưa tăng cường hạn chế thấp nhất nguy cơ sạt trượt từ các mái taluy.
Một phụ nữ xã Nam Cường ( Chợ Đồn) địu cả con thơ khi dọn rác cứu lúa ngập lũ- điều cần tránh trong mùa mưa bão năm nay./.
Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thừa nhận mùa mưa năm 2008, chủ quan lớn là việc san ủi mặt bằng xây dựng, quy hoạch xây dựng các công trình hạ tầng chưa được quản lý chặt chẽ, một số khu dân cư nằm sát taluy dương mái dốc lớn; công tác phòng, chống vẫn chỉ là tập trung khắc phục chưa có định kỳ về diễn tập tìm kiếm, cứu nạn (theo báo cáo số 22/SNN- VPPCLB ngày 24/02/2009).
Tổng hợp số vốn phân bổ theo các Quyết định phân vốn năm 2008 cho khắc phục hậu quả lũ lụt là 35 tỷ đồng chưa phải là con số thực sự đủ. Ví như phân vốn theo Quyết định 1905/QĐ- UBND ngày 08/10/2008 của UBND tỉnh phân bổ vốn hỗ trợ từ ngân sách trung ương khắc phục hậu quả lũ lụt từ năm 2007 về trước cho các huyện, thị là hơn 1,4 tỷ đồng, còn thiếu khoảng 1,8 tỷ đồng tập trung nhiều ở các huyện Chợ Đồn, Ba Bể và thị xã Bắc Kạn. Muốn giảm thiểu thiệt hại thì phải thực hiện tốt kế hoạch phương án, khuyến cáo nhưng có lẽ chưa năm nào điều này đạt được. Đơn cử như người dân xã Nam Cường ( Chợ Đồn) hay Khang Ninh ( Ba Bể), ngành chức năng đã tìm nhiều phương án để người dân trồng hoa màu tránh lũ ngập kéo dài gây thiệt hại nhưng người dân vẫn cứ thực hiện việc cấy lúa nước theo thời gian, mùa vụ truyền thống. Hậu quả đã 05 vụ gần đây, người dân Nam Cường bị mất trắng nhiều diện tích trong vùng ngập lũ.
Từ nguồn vốn 15 tỷ do trung ương hỗ trợ để di dân khẩn cấp khỏi vùng sạt lở đất, lũ ống, lũ quét, UBND tỉnh đã phân bổ cho 06 dự án ở Nam Đèo Gió, Lũng Viền, Nà Cháo xã Cốc Đán ( Ngân Sơn); Nà Cọ xã Hoàng Trĩ ( Ba Bể); Khuổi Sáp, Nà Hin xã Lạng San, Khuổi Cò xã Lương Thượng ( Na Rì). Phương án phòng chống lụt bão năm 2009 cũng đã được lập với kế hoạch cụ thể. Tuy nhiên, muốn hạn chế tối đa thiệt hại thì trước hết người dân phải nâng cao ý thức chủ quan, thực hiện tốt khuyến cáo của các cơ quan chức năng. Chẳng hạn như thời gian qua, nhiều hộ dân ở các huyện dù được khuyến cáo vẫn thực hiện trồng lúa nước tại các chân ruộng cao không nước tưới, dẫn tới bị hạn nặng mất trắng 24ha là điều không đáng có hoàn toàn có thể tránh được./.
T.S