Việc nghiên cứu giải pháp tiêu úng xã Nam Cường là rất cần thiết và cấp bách vì cánh đồng Nà Mèo là diện tích ruộng chủ yếu của người dân nơi đây nhưng năm nào cũng bị ngập. Đã 05 vụ lúa gần đây người dân các thôn lân cận bị mất trắng hàng trăm ha.
 |
|
Hàng rào ngăn rác thô của giai đoạn I dự án đã góp phần đẩy nhanh tốc độ thoát nước trong mùa mưa bão năm 2008./. |
Trong khi đó, việc đầu tư xây dựng 02 nhà máy chế biến quặng chì kẽm Ngọc Linh tại đỉnh Khau Thăm và quặng sắt tại mỏ sắt Bản Cuôn cũng không ai dám chắc có thể ngăn cản toàn bộ nước thải, bùn đất từ đây chảy theo hệ thống sông suối qua xã Quảng Bạch, Đồng Lạc đổ tới đây. Thực tế, ngay từ khi san ủi mặt bằng, bùn đất từ 02 dự án này cũng đã dồn về rất lớn tại cánh đồng Nà Mèo.
Tiêu úng nhưng gây ảnh hưởng tới vườn Quốc gia Ba Bể rõ ràng là một giải pháp chưa triệt để về lâu dài. Đầu tháng 04/2009, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Ngọc Thuật đã chủ trì cuộc họp giữa Bộ với tỉnh Bắc Kạn và các đơn vị liên quan để tìm hướng giải quyết hợp lý nhất. Thứ trưởng kết luận : Xây dựng công trình tiêu triệt lũ cần thận trọng, giảm thiểu tối đa tác động tới môi trường sinh thái, cảnh quan, văn hóa, di tích lịch sử vườn Quốc gia Ba Bể. Bộ giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bắc Kạn làm chủ đầu tư để tuyển chọn tư vấn lập dự án theo hướng nghiên cứu các biện pháp tổng hợp làm chậm lũ, phân lũ, xây dựng đủ cơ sở vật chất để người dân sinh sống tại vùng bán ngập.
Như vậy, việc khoan lòng núi là phương án không khả thi và sẽ được thay thế bằng các biện pháp phân lũ, trồng rừng đầu nguồn kết hợp với thủy lợi nhỏ để giảm ngập và rút nước nhanh. Đây là phương án lâu dài, cần nhiều thời gian nhưng sẽ giải quyết được việc phù sa tràn sang bồi lấp hồ Ba Bể. Mặt khác cũng sẽ tạo nhiều công ăn việc làm, nhân rộng diện tích rừng tại xã Nam Cường. Ông Phạm Tất Thắng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết : Dự án tiêu lũ Nam Cường nằm trong dự án lớn về chống bồi lấp cho hồ Ba Bể vì vậy phương án lâu dài, hỗ trợ tốt cho dự án lớn là cần thiết.
Cái khó ở đây là người dân khu Bắc huyện Chợ Đồn gồm các xã Quảng Bạch, Đồng Lạc, Xuân Lạc, Nam Cường chưa bao giờ thực sự mặn mà với công tác trồng rừng. Nhiều năm qua, số lượng người dân đăng ký tham gia trồng rừng thường rất thấp. Bên cạnh đó các rừng nghiến, trai… tại đây vẫn luôn là một điểm nóng về phá rừng của huyện Chợ Đồn. Thực hiện giải pháp lâu dài sẽ cần một chủ trương cụ thể để giúp người dân hiểu và nhiệt tình tham gia. Chi Cục Thủy lợi tỉnh cho biết : Bước đầu thăm dò ý kiến nhân dân về phương án tiêu lũ tổng hợp thì các xã đều đồng tình nhất trí và sẵn sàng thực hiện. Đó là một thuận lợi ban đầu để giải quyết điểm ngập Bó Lù đồng thời hỗ trợ chống bồi lấp cho hồ Ba Bể, một trong 20 hồ nước ngọt lớn nhất thế giới cần được bảo vệ./.
T.S