Chương trình 134 là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta, nhằm hỗ trợ cho các hộ dân đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, đời sống khó khăn có điều kiện ổn định cuộc sống, phát triển sản xuất. Sau 4 năm triển khai (từ năm 2004 đến năm 2008), Chương trình 134 đã mang lại những đổi thay rõ rệt về kinh tế – xã hội cho hộ dân đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh ta.
Ông Triệu Văn Trọng, thôn Tiền Phong, xã Địa Linh (Ba Bể) bên ngôi nhà do Chính phủ hỗ trợ từ nguồn vốn Chương trình 134.
Thấy rõ tầm quan trọng của Chương trình này đối với những người nghèo trong tỉnh, ngay sau khi nhận được Quyết định trên của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số: 1524/QĐ- UB về việc thành lập Ban chỉ đạo (BCĐ) Chương trình 134 của tỉnh và các huyện, thị; tạo thành một hệ thống chỉ đạo thông suốt từ cấp tỉnh cho tới các địa phương.
Nhờ đó mà trong 4 năm Chương trình 134 ở tỉnh ta đã được tổ chức thực hiện một cách thuận lợi và thu được nhiều kết quả đáng mừng. Từ việc điều tra, rà soát cụ thể về nhu cầu của từng hộ dân; tuyên truyền, vận động, tổ chức bình xét công khai, dân chủ ở từng thôn, bản đảm bảo tính công bằng và hiệu quả của Chương trình; tới việc giải ngân nguồn vốn…
Tính tới cuối năm 2008, Chương trình 134 của Chính phủ đã hỗ trợ xây dựng được gần 6.000 ngôi nhà; 290 hộ dân được cấp đất ở với diện tích gần 4 ha; 3.400 hộ được cấp trên 300 ha đất sản xuất; gần 8.000 công trình nước sinh hoạt phân tán và khoảng 100 công trình nước sinh hoạt tập trung được xây dựng với tổng số vốn lên tới trên 70 tỷ đồng (chưa kể công sức đóng góp của người dân).
Nhờ sự hỗ trợ trên không ít gia đình dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn thoát nghèo; từng bước cải thiện đời sống; bộ mặt nhiều vùng quê thay đổi; đồng bào các dân tộc phấn khởi và tin tưởng vào đường lối, chính sách của Đảng.
Đồng chí Quan Thị Hiệp, Chủ tịch UBND xã Bộc Bố – một trong những xã thực hiện hiệu quả Chương trình 134 ở huyện Pác Nặm cho biết: Chương trình 134 là một chủ trương lớn giúp nhân dân xã Bộc Bố ổn định đời sống, phát triển kinh tế – xã hội. Tận dụng điều kiện này, chính quyền địa phương đã tập trung thực hiện nghiêm túc để mang lại lợi ích cao nhất cho người dân.
Là 1 trong 5 gia đình được dựng nhà bằng nguồn vốn Chương trình 134 ở xã Bộc Bố trong năm 2008, chị Ma Thị Nhọt, thôn Khâu Đấng xúc động cho biết: Do mới chuyển nhà từ Cao Bằng về đây sinh sống nên gia đình chị gặp rất nhiều khó khăn, phải kiếm ăn từng bữa. Nay được Chính phủ dựng nhà cho, gia đình chị rất hạnh phúc và cảm ơn Chính phủ nhiều.
Nói về ý nghĩa của Chương trình 134 đối với người dân huyện Ba Bể, đồng chí Phạm Văn Tiến, Chủ tịch UBND huyện cho biết: Ba Bể là một huyện nghèo, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn còn cao. Chương trình 134 đóng vai trò là một đòn bẩy thúc đẩy nền kinh tế – xã hội của bộ phận người nghèo trong huyện đi lên.
Hiệu quả của Chương trình này không chỉ dừng lại ở những con số, có bao nhiêu ngôi nhà được dựng? bao nhiêu ha đất được giao? bao nhiêu công trình nước sinh hoạt được xây dựng? Mà nó còn khơi dậy tinh thần tương thân tương ái, đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau của đồng bào các dân tộc tỉnh ta. Với phương châm “Nhà nước hỗ trợ, cộng đồng giúp đỡ, gia đình nghèo tự vươn lên”, đã có nhiều tổ chức hội, đoàn thể địa phương, cộng đồng dân cư và dòng họ tích cực ủng hộ, đóng góp ngày công, vật liệu làm nhà giúp đỡ các hộ dân tộc thiểu số nghèo (quy ra tiền lên tới gần 10 tỷ đồng), tiêu biểu có các huyện Chợ Đồn, Bạch Thông, Pác Nặm (nhân dân mỗi huyện ủng hộ được trên 2 tỷ đồng).
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, Chương trình 134 ở tỉnh ta còn bộc lộ một số tồn tại như: Sự lúng túng trong quá trình điều tra, rà soát, bình xét dẫn đến bỏ xót hoặc bình xét không đúng đối tượng thụ hưởng; các thành viên BCĐ các cấp phải kiêm nhiệm nhiều việc đã ảnh hưởng không nhỏ tới công tác quản lý, điều hành của Chương trình; một bộ phận không nhỏ người dân còn trông chở ỷ lại vào Nhà nước; việc giải ngân chậm đã ảnh hưởng tới hiệu quả một số công trình…
Tuy còn ít nhiều những tồn tại trong quá trình thực hiện, nhưng phải khẳng định rằng Chương trình 134 là một chủ trương lớn, đúng đắn, đóng vai trò quan trọng đối với sự nghiệp xoá đói, giảm nghèo, từng bước vươn lên phát triển kinh tế của tỉnh ta./.
P.V