Bảo vệ trẻ em nghèo cần tạo môi trường xã hội, dịch vụ xã hội thuận lợi, đặc biệt là môi trường pháp lý, để trẻ em nghèo có cơ hội phát triển như những trẻ em khác. Trong đó, đặc biệt chú trọng đến việc nâng cao dân trí để người dân có năng lực trong sản xuất, từng bước phát triển kinh tế, tăng thu nhập cho gia đình, cho trẻ em. Muốn trẻ em được bảo vệ, trước hết phải xoá đói, giảm nghèo cho trẻ em.
Trong những năm qua công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ ở tỉnh Bắc Kạn đã có những chuyển biến tích cực, các cấp, ngành và cộng đồng nhân dân cùng hưởng ứng. Trẻ em nghèo, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn đã được quan tâm dưới nhiều hình thức đảm bảo thực hiện các quyền trẻ em theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, đa phần đời sống của người dân nơi đây còn gặp khó khăn, cuộc sống còn đói, nghèo, lạc hậu nên số trẻ sinh ra trong gia đình nghèo còn nhiều thiếu thốn.
 |
| Trẻ em các thôn vùng cao của tỉnh Bắc Kạn từng bước được huy động đến trường mẫu giáo |
Theo số liệu thống kê của Sở Lao động, Thương binh và Xã hội Bắc Kạn, hiện nay toàn tỉnh có 21.357 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trong đó 3.000 trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, hơn 1.200 trẻ mồ côi, 763 trẻ khuyết tật và 50 trẻ bị bỏ rơi, có khoảng 45% trẻ em nghèo được quan tâm dưới mọi hình thức. Tuy nhiên, sự quan tâm giúp đỡ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn chỉ giúp đỡ được một phần trong cuộc sống của trẻ. Hầu hết, các em có hoàn cảnh khó khăn đều sinh ra trong gia đình nghèo, thu nhập thấp và không ổn định, gia đình đông con ngay cả cơm cũng phải chạy ăn hằng ngày thì làm gì có điều kiện để chăm sóc trẻ.
Đến các thôn, bản vùng cao của tỉnh Bắc Kạn đặc biệt là các thôn đồng bào dân tộc thiểu số mới thấy hết nhứng khó khăn của trẻ nơi đây. Trẻ thường có đông anh, em, không được tiếp cận với sự chăm sóc sức khoẻ, các dịch vụ y tế đầy đủ và gặp nhiều khó khăn trong học tập. Tại Trường Tiểu học, THCS Thuần Mang (Ngân Sơn, Bắc Kạn) trẻ em nơi đây rất thiếu thốn trong sinh hoạt và học tập. Những trẻ ở các thôn vùng cao muốn đến trường chính tại trung tâm xã để học tập phải đi bộ vài tiếng đồng hồ, có khi cả nửa ngày. Nhiều trẻ em phải ở trong những căn lều lụp xụp không đủ che mưa nắng, quần áo không đủ ấm trong thời tiết giá lạnh, lương thực chính của các em là ngô xay, thức ăn là muối trắng. Nhiều học sinh ngay cả ngô xay cũng thiếu. Đói, nghèo, khó khăn nhưng nhiều em vẫn cố gắng học tập với niềm khát khao học chữ và cũng nhiều học sinh do hoàn cảnh khó khăn phải nghỉ học giữa chừng. Đó là thực trạng tại nhiều thôn vùng cao của Bắc Kạn.
Em Triệu Thị Hương, người Dao Đỏ, học sinh lớp 6 Trường THCS Thượng Quan (Ngân Sơn, Bắc Kạn) là con thứ 5 trong gia đình có 9 người con. Để xuống được trường học em phải đi bộ 4 tiếng đồng hồ đường rừng, sau em có 4 đứa em đang học bậc tiểu học. Em cho biết: Cả gia đình chỉ sống bằng nương ngô, đông con nên hằng năm thiếu đói đến vài tháng, để các con được đi học, bố mẹ em phải làm lụng hết sức vất vả. Theo đánh giá cuả các thầy, cô giáo Hương rất chăm chỉ và học khá, em ước mơ trở thành cô giáo nhưng do hoàn cảnh quá nghèo em cũng không dám chắc có được đi học ở bậc cao hơn.
Em Đàm Vân Anh học sinh Trường Tiểu học Phương Thông (Bạch Thông, Bắc Kạn), mồ côi cha, mẹ bỏ đi từ lúc em được hai tháng tuổi, em được ông bà nội hơn 70 tuổi nuôi nấng. Theo đánh giá cuả các thầy, cô giáo, Vân Anh học khá, ngoan và chăm chỉ, em ước muốn được đi họ để trở thành người cảnh sát nhưng do hoàn cảnh nghèo khó, ông bà già yếu nên ước mơ học tập lên cao cuả em sẽ vô cùng khó khăn khi không được giúp đỡ.
Em Hoàng Văn Diệu, thôn Phặc Tràng, xã Dương Quang (thị xã Bắc Kạn) từ nhỏ em đã ở với ông bà, cuộc sống của ông, bà hết sức khó khăn, thiếu thốn, em rất cần sự giúp đỡ để được học tập ở các bậc học cao hơn.
 |
|
Trẻ em vùng cao cần lắm sự quan tâm, chia sẻ Trong ảnh: Giờ học múa của các cháu mẫu giáo Trường Mầm non Yên Cư (Chợ Mới, Bắc Kạn) |
Trẻ em nghèo thường cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc và khó được học hành đến nơi đến chốn và các em phải lao động từ rất sớm nguy cơ thất học cao và thường không được hưởng các quyền lợi cần thiết cho sự phát triển chung của trẻ cả về y tế, giáo dục, văn hoá, thể thao, vui chơi, giải trí. Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Đói nghèo luôn là một loại “giặc” làm phương hại đến nhiều người, nhiều lĩnh vực, kìm hãm sự phát triển chung của đất nước”. Riêng đối với trẻ em, hậu quả của việc đói nghèo còn gây tổn thương lớn ảnh hưởng đến sức khoẻ, đến sự phát triển nhân cách, trí tuệ. Vì vậy, đói nghèo ở trẻ em sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển không chỉ ở gia đình mà là toàn xã hội.
Tháng Hành động Vì trẻ em năm 2009 với chủ đề “Chung tay giúp sức vì trẻ em nghèo”, các cấp uỷ, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể và mọi tầng lớp nhân dân trong tỉnh Bắc Kạn cùng nâng cao nhận thức và trách nhiệm, thúc đẩy phong trào toàn xã hội tham gia bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em nói chung và trẻ em nghèo nói riêng, tạo điều kiện cho trẻ em nghèo, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, vượt qua khó khăn để các em có điều kiện học tập, phát triển về thể chất, trí tuệ, thực hiện các quyền cơ bản của trẻ em, phòng chống tai nạn thương tích, ngược đãi bạo hành ở trẻ em…Các hoạt động trong tháng đã được triển khai đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, bảo đảm tính thiết thực, hiệu quả.
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”, “Hãy dành cho trẻ em những gì tốt đẹp nhất” đó là những thông điệp gửi đến mọi người, mọi gia đình và toàn xã hội. Hãy tạo điều kiện tốt nhất để bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ vì trẻ em là tương lai của đất nước. Chăm sóc, giúp đỡ trẻ em nghèo là bổn phận và là trách nhiệm của mọi người dân./.
Bài, ảnh P.V