Những ngày cuối tháng 5, trong cái nóng bức của đầu mùa hè, chúng tôi lại có dịp trở về với thôn Phiêng Luông, khu tái định cư của xã Công Bằng huyện Pác Nặm. Đã gần 2 năm trôi qua kể từ ngày 45 hộ di cư lên đây, cuộc sống thuở ban đầu khó khăn đã dần dần qua, sự hội ngộ của họ đã làm nên một khu dân cư với bao điều mới.
Ngôi nhà đầu tiên mà tôi đặt chân đến là gia đình anh Hoàng Văn Thuyết, so với nhiều hộ khác trong vùng, kinh tế gia đình anh được xem là tạm ổn hơn cả, trong ngôi nhà cấp IV lợp prôximăng dựng lên ngày nào giờ anh đã sắm được vài thứ giá trị như tivi, xem máy, tủ đứng…Thời gian rỗi bà con ở thôn hay tập trung tại gia đình anh khi thì xem tivi, lúc thì họp hành.
Hơn một năm trước đây gia đình anh Thuyết cũng ở một nơi rất xa xôi của xã Giáo Hiệu nhưng chỉ vì điều kiện đất đai ít, kinh tế eo hẹp nên gia đình anh được xếp vào danh sách phải di cư. Mới đầu lên đây cảm thấy nan giải vì đất khô cằn sỏi đá, thiếu dinh dưỡng cây trồng khó phát triển nhưng dần dần vợ chồng bảo ban nhau làm ăn, nhà nước cho đất, hướng dẫn khoa học kỹ thuật trồng trọt từ cây ngô, lúa, đỗ tương, cấp phát giống cây, phân bón, hỗ trợ gạo ban đầu qua những ngày thiếu lương thực. Đến bây giờ mặc dù không dư giả nhưng gia đình cũng thuộc diện tạm đủ ăn, con cái được đến trường tử tế.
Khi tôi đến đây, anh và một số người trong bản đang tất bận giúp nhau xây dựng chiếc chuồng lợn vì như anh nói, lên đây đã lâu nhưng chưa phát triển được nghề gì, tranh thủ được hỗ trợ vốn sản xuất từ chương trình135, anh đã đăng ký mua giống lợn để chăn nuôi.
Hay gia đình ông Triệu Giào Nần, Trưởng thôn Phiêng Luông, là người đi đầu trong mọi hoạt động của thôn nên hơn ai hết ông ý thức được những băn khoăn về cuộc sống của đồng bào nơi đây, bởi họ lên đây là muốn có đất sản xuất, có sản phẩm làm ra để tiêu thụ và trao đổi mua bán. Nhưng làm gì và nuôi con gì thì vẫn là một bài toán còn dài ở đây. Băn khoăn tiếp theo mà ông luôn nghĩ tới là làm sao tập hợp được sự đoàn kết nhất trí trong dân, định hướng cho họ phát triển kinh tế. Để đi đầu trong phong trào làm kinh tế, ông Nần đã mạnh dạn vay vốn 15 triệu đồng để khởi động cho kế hoạch sản xuất của gia đình, số tiền vay mượn với lãi suất thấp ông dành mua chiếc máy cày trị giá 12 triệu đồng, số còn lại ông đầu tư đào ao thả cá. Những việc làm mà ông Nần đưa ra tuy mới chỉ là bắt đầu nhưng đã cho thấy ý thức chuyển động của người dân không chỉ dừng ở lại đó.
Ngoài các gia đình như ông Nần hay anh Thuyết, một số người dân trong thôn đã mạnh dạn vay vốn mua trâu bò như anh Dương Văn Khèo có 2 con bò và 1 con trâu, anh Sằm A Câu cũng mua được 2 con bò để phục vụ cày kéo và sinh sản, hiện nay tổng đàn trâu bò toàn thôn có khoảng 30 con.
 |
| Bà con thôn Phiêng Luông xã Công Bằng (Pác Nặm) hưởng ứng chiến dịch tẩm màn do ngành y tê phát động. |
Phiêng Luông là khu tái định cư mới, nơi đây tập hợp đa phần các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn, thiếu đất sản xuất ở hầu hết các xã trong huyện. Mục đích di cư tới đây nhằm giúp các hộ dân có điều kiện sản xuất, ổn định đời sống, tránh tình trạng di dân tự do. Để tạo thuận lợi về mọi mặt, Đảng và Nhà nước, chính quyền huyện Pác Nặm đã xây dựng hạ tầng cơ sở như nhà ở cho dân, nước sinh hoạt, thuỷ lợi, nhà văn hoá nhằm phục vụ lâu dài cho đời sống tại đây. Tạo điều kiện về đất sản xuất, hỗ trợ lương thực, phân bón cho các hộ dân ở thời điểm ban đầu. Phòng Nông lâm nghiệp huyện đã đưa vào một số cây trồng như ngô, đỗ tương, lúa vào thử nghiệm, thời gian đầu do đất đai chưa được cải thiện, thiếu dinh dưỡng nên cây trồng chưa thực sự phát triển.
Bên cạnh những phương tiện, điều kiện phục vụ cho đời sống sinh hoạt thường ngày của bà con Phiêng Luông thì vẫn còn đó những trăn trở cho hướng đi phát triển kinh tế lâu dài ở nơi này. Hiện nay việc trông chờ vào nguồn hỗ trợ của nhà nước chỉ là giải pháp tạm thời vì thực chất điều kiện để phát triển nông lâm nghiệp trồng cây lúa, ngô và các cây màu khác vẫn chưa mấy khả thi. Còn chăn nuôi gia súc, gia cầm hiện tại được bà con trong thôn rất hưởng ứng, hầu như các hộ trong thôn vay vốn chủ yếu là để chăn nuôi . Sở dĩ đàn gia súc còn ít do các hộ chưa dám mạnh dạn mua vì diện tích trồng cỏ phục vụ chăn nuôi không có. Giải pháp trước mắt là người dân tự chủ động tìm nguồn thức ăn ở những vùng khác.
Những chuyển động theo hướng tích cực là việc làm luôn được các cấp chính quyền khuyến khích trong dân. Nhà nước cần tiếp tục có chính sách hỗ trợ ban đầu cho các hộ dân thuộc vùng tái định cư để ổn định và phát triển. Bên cạnh đó, tư tưởng trông chờ và ỷ lại cần phải được xoá bỏ, thay vào đó là sự tự nỗ lực vươn lên của chính các gia đình ở Phiêng Luông./.
Thu Trang