Trong những năm qua, nhờ chủ trương giao đất, giao rừng của Đảng và Nhà nước mà diện tích rừng ở huyện Ba Bể (Bắc Kạn) được bảo vệ tốt và tăng lên một cách đáng kể, với tỷ lệ che phủ đạt 52%. Nhiều địa phương trong huyện coi phát triển kinh tế rừng là thế mạnh, động lực để đẩy nhanh quá trình xoá đói, giảm nghèo cho người dân. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện chế độ hỗ trợ cho người trồng rừng ở Ba Bể đã xuất hiện một số bất cập.
Để người dân yên tâm gắn bó với rừng thì mọi quyền lợi của họ phải được đảm bảo. Trong ảnh: người dân Ba Bể khai thác trúc - một nguồn lợi từ việc trồng rừng.
Năm 2008, người dân các thôn Lủng Điếc, Nà Nộc, Khuổi Slẳng, Bản Lấp xã Bành Trạch ( Ba Bể) tham gia trồng mới khoảng 50 ha rừng trên diện tích đất trống, đồi núi trọc thuộc Dự án 661. Nhận biết được lợi ích và tầm quan trọng của việc trồng rừng, người dân Bành Trạch đã tham gia nhiệt tình và đầy trách nhiệm. Sau khi nghiệm thu đạt yêu cầu, trừ các khoản chi phí người trồng rừng ở Bành Trạch còn được hỗ trợ tiền trồng rừng 1 triệu đồng/ha đối với hộ đồng bào dân tộc thiểu số và 600.000 đồng/ha đối với hộ đồng bào dân tộc Kinh. Số tiền hỗ trợ này là niềm động viên, khích lệ đối với người dân Bành Trạch. Thế nhưng, khi so sánh với mức hỗ trợ trồng rừng Dự án 661 ở các xã Phúc Lộc, Địa Linh …người dân Bành Trạch mới biết mình bị thua thiệt.
Anh Hoàng Văn Mạc, Trưởng thôn Khuổi Slẳng, xã Bành Trạch cho biết: Năm 2008, thôn chúng tôi trồng được hơn 10 ha rừng mỡ theo Dự án 661 và được hỗ trợ 1 triệu đồng/ha đối với hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Mức hỗ trợ này chỉ ngang bằng với mức hỗ trợ ở các xã đã thoát khỏi Chương trình 135 và bằng một nửa so với xã đặc biệt khó khăn khác như Phúc Lộc, Địa Linh…mặc dù tất cả đều cùng trồng rừng sản xuất.
Bức xúc trước sự hỗ trợ thiếu công bằng trên, chính quyền xã Bành Trạch đã có văn bản gửi tới Ban quản lý Dự án 661 huyện Ba Bể yêu cầu giải thích những thắc mắc của người dân. Trả lời cho câu hỏi “Tại sao tiền hỗ trợ trồng rừng mới của xã Phúc Lộc lại cao hơn xã Bành Trạch”, ngày 09/04/2009, Ban quản lý Dự án 661 huyện Ba Bể đã có công văn phúc đáp như sau: “Tại khoản 1 điều 5 Quyết định số 147/2007/QĐ - TTg, ngày 19 tháng 9 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ về một số chính sách phát triển trồng rừng sản xuất giai đoạn 2007 – 2015 qui định: Hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng ở các xã đặc biệt khó khăn (theo Quyết định 164/2006/QĐ - TTg, ngày 11 tháng 7 năm 2006 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt danh sách xã đặc biệt khó khăn) trồng rừng trên đất trống, đồi núi trọc quy hoạch là rừng sản xuất được hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước, mức hỗ trợ cao hơn hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng ở các xã không thuộc diện đặc biệt khó khăn. Phúc Lộc là xã đặc biệt khó khăn còn Bành Trạch không thuộc xã đặc biệt khó khăn”.
Trả lời trên của Ban quản lý Dự án 661 huyện Ba Bể không giải toả được thắc mắc của người dân mà còn khiến dư luận nơi đây thêm bức xúc. Bởi lẽ, từ trước tới nay, Bành Trạch đã và đang được nhận mọi chính sách đầu tư, hỗ trợ đối với một xã nằm trong diện đặc biệt khó khăn từ Trung ương. Điều này đã được Ban Dân tộc và UBND huyện Ba Bể khẳng định. Vậy vì sao trong quá trình thiết kế lập hồ sơ và triển khai trồng rừng Dự án 661, ngành chức năng lại không cho người dân xã Bành Trạch được hưởng số tiền hỗ trợ của xã 135?.
Giải thích về điều này ông Ma Vĩnh Yên, Giám đốc Lâm trường – Phó Ban Thường trực Ban quản lý Dự án 661 huyện Ba Bể cho biết: Trong thực tế chúng tôi biết Bành Trạch vẫn thuộc xã 135. Thế nhưng, khi lập hồ sơ thiết kế trồng rừng, đơn vị khảo sát, thiết kế và chúng tôi phải căn cứ theo Quyết định 164/2006/QĐ - TTg, ngày 11 tháng 7 năm 2006 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt danh sách xã đặc biệt khó khăn, trong danh sách này không có tên xã Bành Trạch (Ba Bể). Và hồ sơ thiết kế trồng rừng ở Ba Bể, trong đó có xã Bành Trạch năm 2008 đã được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phê duyệt. Như vậy, việc người trồng rừng ở Bành Trạch không được hưởng quyền lợi giống như các xã đặc biệt khó khăn khác của huyện Ba Bể là do các ngành chức năng đã căn cứ vào Quyết định 164 của Thủ tướng Chính phủ. Qua tìm hiểu của chúng tôi thì danh sách các xã đặc biệt khó khăn của tỉnh ta có trong Quyết định 164/QĐ - TTg, ngày 11 tháng 07/2006 bị nhầm lẫn, xã Xuân La huyện Pác Nặm lại chuyển sang huyện Ba Bể, còn xã Cao Trĩ huyện Ba Bể lại chuyển qua huyện Pác Nặm và xã Bành Trạch không có tên. Sau khi phát hiện sự nhầm lẫn này, tỉnh ta đã có ý kiến lên Chính phủ, sau đó một năm Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định 113/2007/QĐ- TTg, ngày 20/072007 bổ sung thêm các xã, thôn, bản vào diện đầu tư Chương trình 135, giai đoạn II, trong đó có việc điều chỉnh sai sót trong Quyết định 164, đưa xã Bành Trạch vào danh sách các xã thuộc diện 135 của tỉnh Bắc Kạn. Như vậy, quyết định này được ban hành và có hiệu lực trước khi Ban quản lý Dự án 661 huyện Ba Bể lập hồ sơ thiết kế trồng rừng tại Bành Trạch. Nhưng theo như ông Đàm Văn Chiến, Chi cục trưởng Chi cục Lâm nghiệp tỉnh thì cả Chi cục lẫn Ban quản lý Dự án 661 huyện Ba Bể không biết về quyết định trên của Thủ tướng Chính phủ.
Qua sự việc trên có thể thấy, việc cập nhật văn bản mới về đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước của cấp ngành chức năng chưa được kịp thời và chưa làm hết mình vì quyền lợi của dân. Do đó, đã dẫn đến thiệt thòi và gây bức xúc cho người trồng rừng ở xã Bành Trạch, huyện Ba Bể./.
Xuân Nghiệp