Là thị trấn đang trong giai đoạn phát triển nên quá trình xây dựng cơ bản của Chợ Rã (Ba Bể) diễn ra khá nhanh. Điều này góp phần tạo bộ mặt khang trang cho đô thị miền núi. Nhưng do công tác quản lý chưa chặt chẽ dẫn đến hệ lụy ô nhiễm bụi, ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống của người dân.
Việc vận chuyển nguyên vật liệu xây dựng, đất cát không che chắn hoặc che chắn không cẩn thận là nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm bụi ở thị trấn Chợ Rã (Ba Bể)
Mỗi lần có dịp đi qua đây chúng tôi lại được “chiêm ngưỡng” những dãy nhà “cổ kính” được phủ một lớp bụi khá dày nằm dọc theo tỉnh lộ 258. Trời nắng, bụi cuốn tung theo gió, theo những chiếc ô tô chạy qua. Trời mưa, đường bị trơn nhão, tai nạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào ( cuối năm 2008, đoạn đường ngã 3 gần bến xe thị trấn đã xảy ra hàng chục vụ tai nạn giao thông do đường trơn trượt). Để tránh bụi, nếu không buôn bán hoặc không có việc gì quan trọng các gia đình thường đóng cửa, té nước ra đường, còn người đi đường phải bịt khẩu trang. Cảnh tượng này chẳng khác mấy ở những nơi đô thị sầm uất khác. Bà Vi Thị Vàng, người bán hàng ở tiểu khu 6, thị trấn Chợ Rã cho biết: Để hạn chế bụi bay vào nhà, vào hàng ăn, mỗi sáng sớm tôi phải dạy té nước trước cửa nhà và dùng mành che.
Nguyên nhân của vấn đề này là do trên địa Chợ Rã có nhiều công trình xây dựng, quá trình vận chuyển nguyên vật liệu, cát sỏi vương vãi ra đường. Có thể kể ra một số công trình trọng điểm như: công trình san ủi tạo mặt bằng trụ sở liên cơ quan huyện Ba Bể, công trình san ủi tạo mặt bằng của Ban Chỉ huy Quân sự huyện Ba Bể, công trình cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 279 đoạn qua thị trấn Chợ Rã, hót đất sạt lở khu vực bệnh viện huyện…và hàng chục công trình xây dựng của các hộ dân.
Theo quan sát của chúng tôi, các chủ phương tiện khi vận chuyển nguyên vật liệu, đất sỏi thường không che chắn hoặc che chắn theo kiểu đối phó nên rơi vãi ra đường rất nhiều, thế nhưng chưa có trường hợp nào bị xử phạt.
Trong khoản 2 và khoản 3, điều 40, Luật Bảo vệ môi trường nêu rõ: Việc vận chuyển vật liệu xây dựng phải được thực hiện bằng phương tiện bảo đảm yêu cầu kỹ thuật không làm rỏ rỉ, rơi vãi gây ô nhiễm môi trường….và UBND các cấp, đơn vị quản lý trật tự công cộng được áp dụng biện pháp xử lý đối với chủ công trình, phương tiện vận tải vi phạm quy định về bảo vệ môi trường. Như vậy, hành lang pháp lý cho việc xử lý vấn đề này đã có nhưng vì sao cấp, ngành chức năng nơi đây chưa có động thái gì?
Ông Lý Văn Linh, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Ba Bể cho biết: Theo luật định, Phòng Tài nguyên và Môi trường chúng tôi chỉ có trách nhiệm nhắc nhở người vi phạm còn việc xử lý thuộc thẩm quyền của cơ quan khác. Còn ông Phó Chủ tịch UBND thị trấn Chợ Rã cho rằng: Tuy là cấp quản lý trực tiếp địa bàn, nhưng các phương tiện vi phạm về Luật Bảo vệ môi trường lại chạy trên tỉnh lộ 258 đoạn qua địa bàn thị trấn do vậy chúng tôi không thể “lấn sân”. Trong khi đó, do lượng lực mỏng (có một cán bộ) nên cảnh sát môi trường huyện Ba Bể cũng chẳng có hành động cụ thể nào.
Như vậy, phần vì gặp khó khăn về nhân lực, phương tiện làm việc, phần vì chưa nêu cao tinh thần trách nhiệm của mình nên cấp, ngành chức năng huyện Ba Bể đã và đang để người dân nơi đây từng ngày sống chung với bụi./.
X.N