Công tác dân số - KHHGĐ được Đảng ta xác định là một bộ phận quan trọng của chiến lược phát triển đất nước, là một trong những vấn đề kinh tế xã hội hàng đầu của nước ta; là yếu tố cơ bản để nâng cao chất lượng cuộc sống của từng người, từng gia đình và của toàn xã hội. Những thành tích của công tác DS-KHHGĐ đạt được đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước góp phần xóa đói, giảm nghèo, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Những năm gần đây tuy mức giảm sinh có dao động, công tác dân số - KHHGĐ gặp phải những khó khăn nhất định nhưng đã từng bước vượt qua như khắc phục được sự tăng nhanh dân số trở lại, khôi phục được tiến trình giảm sinh, chất lượng dân số từng bước được nâng lên. Sức khỏe bà mẹ, trẻ em đã được cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, tỉ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn còn lớn chiếm hơn 28%, cao hơn nhiều so với tỉ lệ chung của cả nước. Đây là thách thức không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng dân số của tỉnh. Chính vì vậy, nâng cao chất lượng dân số là một nội dung ưu tiên của Chiến lược dân số/Sức khỏe sinh sản giai đoạn 2011-2020.
 |
| Một buổi tập huấn cho các cán bộ chuyên trách, cộng tác viên dân số cơ sở |
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền đến mọi người dân là nhiệm vụ quan trọng trong việc duy trì mục tiêu giảm sinh vững chắc. Qua công tác truyền thông dân số đã nâng cao nhận thức của người dân về chính sách dân số/KHHGĐ của Nhà nước, bên cạnh đó còn nhằm cung cấp và nâng cao kiến thức và kĩ năng về chăm sóc SKSS/KHHGĐ cho mọi đối tượng, một phần rất cần thiết trong sự phát triển xã hội hiện đại. Nhờ sự tham gia tích cực cuả công tác truyền thông đã góp phần làm nên kết quả công tác dân số/KHHGĐ. Theo báo cáo của Chi cục Dân số Bắc Kạn tỷ lệ sinh năm 2000 là 2,09% đến năm 2008 chỉ còn 1,76%, tỉ lệ sinh con thứ 3 trở lên năm 2000 là 8,86% đến năm 2008 còn 6,7%. Làm tốt công tác dân số/KHHGĐ tại cơ sở nhờ sự đóng góp không nhỏ cuả đội ngũ cán bộ chuyên trách DS-KHHGĐ xã, phường, thị trấn và cộng tác viên DS-KHHGĐ thôn, bản, tổ phố. Họ là những người lao động âm thầm, lặng lẽ, “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” để làm công tác quản lý, tuyên truyền, vận động, tư vấn, cung cấp phương tiện tránh thai đến từng nhà cho đối tượng sử dụng. Họ là những người gần dân nhất, là mắt xích cuối cùng - mắt xích quan trọng của bộ máy làm công tác DS-KHHGĐ. Có thể nói công tác DS-KHHGĐ cơ sở đã đóng góp nhiều công sức cho công tác DS-KHHGĐ. Ngày Dân số Việt Nam là dịp để mọi người dân nhìn lại những nỗ lực của mình trong việc kiểm soát sự phát triển dân số, từ đó tiếp tục đề xuất các chính sách, giải pháp hữu hiệu thực hiện ngày càng tốt hơn mục tiêu dân số và phát triển trong chiến lược phát triển chung về kinh tế - xã hội.
Công tác DS-KHHGĐ ở Bắc Kạn tuy đạt được những thành tích đáng kể nhưng còn nhiều bất cập: Vẫn tiềm ẩn nguy cơ tăng nhanh dân số, tỷ lệ sinh giảm chậm, đặc biệt tỷ lệ sinh và tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên vẫn xảy ra. Theo số liệu thống kê của Chi cục Dân số Bắc Kạn, tỉ lệ giới tính trẻ em sinh năm 2009 là cứ 100 trẻ gái thì có 110,58 trẻ trai, dẫn đến tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ảnh hưởng đến chất lượng dân số. Ông Nông Văn Kiếm, Chi cục trưởng, Chi cục Dân số cho biết: Nếu không khắc phục kịp thời tình hình này thì không những không đạt các chỉ tiêu dân số đã đề ra cho năm 2010 mà còn có nguy cơ phá vỡ những thành quả về dân số đã đạt được trong thời gian qua, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển kinh tế - xã hội. Nguyên nhân chủ yếu của tình hình trên là do các cấp chính quyền và người dân chưa nhận thức, quán triệt đầy đủ, sâu sắc về tầm quan trọng, tính chất khó khăn, phức tạp và lâu dài của công tác dân số và kế hoạch hoá gia đình trong bối cảnh kinh tế - xã hội hiện nay; đặc biệt đã xuất hiện tư tưởng chủ quan, thoả mãn với những kết quả bước đầu, dẫn đến buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo; Công tác tuyên truyền, vận động, giáo dục thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hoá gia đình chưa đầy đủ. Một bộ phận đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức thiếu gương mẫu trong việc thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hoá gia đình đã tác động xấu đến công tác vận động nhân dân thực hiện chính sách này.
Vì vậy, trong thời gian tới, để công tác dân số đạt được mục tiêu đề ra, cần nâng cao vai trò trách nhiệm năng lực quản lý, điều hành của chính quyền các cấp trong việc triển khai thực hiện các chính sách dân số và tăng cường công tác kiểm tra giám sát tại các địa bàn, tăng cường công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức phong phú, phù hợp với mọi người dân, giúp người dân hiểu rõ tầm quan trọng cuả việc thực hiện chính sách DS/KHHGĐ, công tác xã hội hoá DS/KHHGĐ nhằm từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống, xoá đói, giảm nghèo góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế -xã hội địa phương./.
P.V