 |
| Ông Ma Xuân Thu-Giám đốc Sở LĐTB&XH trao 70 chiếc xe đạp cho các cháu học sinh nghèo huyện Pác Nặm. (ảnh Phạm Ngân). |
Vẫn những con dốc ngoằn ngoèo, dựng thẳng đứng nối tiếp nhau như thách thức lòng dũng cảm của những ai muốn vượt qua nó, để đến với bản vùng cao Khên Lền. Nơi chứa đựng biết bao đau thương của hơn sáu chục hộ dân đồng bào Dao sống ở đây, bởi thảm hoạ thiên tai đã giáng xuống đầu những người nông dân vốn hiền lành, chịu khó, quanh năm chỉ quen với công việc đồng áng.
Vượt hơn chục cây số đường rừng với phương tiện giao thông duy nhất là “quốc bộ”, chúng tôi trở lại bản Khên Lên đau thương, tang tóc bởi trận “đại hồng thuỷ” trên cạn xảy ra hồi đầu tháng 7/2009, đã cướp đi sinh mạng của mười người, đồng thời phá huỷ nhiều nhà cửa, hoa màu và phần lớn diện tích đất canh tác của người dân nơi đây. Thiên tai thảm hoạ đã qua lâu, nhưng hẳn trong tâm khảm mỗi người dân Khên Lền, đâu đó vẫn còn những nỗi xót xa hiện trên khuôn mặt của các gia đình nạn nhân, vì mùa xuân năm nay đã bớt đi tiếng cười những người thân của họ đang yên nghỉ nơi chín suối.
Bản Khên Lền những ngày vào xuân đang chuyển mình bởi vạn vật xung quanh. Dọc ven đường đến bản, những cánh đào sớm nở đang khoe sắc trên cành, như đón chào những ai đang đến bản, đến để cùng cảm nhận những đổi thay của người dân vùng lũ đang bắt đầu một cuộc sống mới ở khu tái định cư, ở đó họ không còn phải lo những mối hiểm hoạ từ thiên tai nữa.
Chúng tôi dừng chân tại nhà ông Triệu Kiềm Vàng ở khu tái định cư Khau Slôm, là một trong những gia đình của bản chịu nhiều đau thương nhất về người và tài sản từ vụ sạt lở đất, đá xảy ra tại bản hồi đầu tháng 7/2009, với sáu thành viên trong gia đình bị thiệt mạng. Ngôi nhà mới vững chắc, vừa được cất xong vẫn còn thơm mùa ngói, dù không thể sánh với ngôi nhà trước đây của mình, nhưng gia đình ông cũng cảm thấy vui và ấm cúng, bởi sự quan tâm, chia sẻ, động viên kịp thời từ các cấp, ngành ở địa phương đã tạo điều kiện để gia đình ông và cả những người dân trong bản có một cuộc sống mới an toàn và yên tâm lao động, sản xuất hơn.
Đang tiếp chuyện chúng tôi, bỗng vợ ông Vảng đi từ dưới bếp lên nhà cầm theo chai rượu ngô vừa chưng cất xong vẫn còn bốc hơi nóng, ông Vảng khoe: Mặc dù năm qua gặp thiên tai, nhưng ơn Đảng, ơn Nhà nước gia đình tôi cũng như nhiều hộ khác trong bản được chính quyền địa phương các cấp hỗ trợ nhiều nên vẫn đảm bảo được cái ăn từ sản xuất vụ mùa. Rót những chén rượu mời khách ông nói tiếp: Rượu này nhà mình nấu để Tết uống đấy! Con lợn bản kia cũng thế, 27-28 này là thịt, hôm đó cán bộ nhất định phải đến ăn cơm cùng đồng bào đấy nhé. Nói xong ông đưa chén rượu ngô thơm nức lên mời chúng tôi...
Chia tay bản Khên Lền, chúng tôi tiếp tục cuộc hành trình xuyên rừng, vượt núi để đến những điểm hẹn tiếp theo. Vượt qua đỉnh Phja Đeng hùng vĩ của xã Công Bằng, rồi qua bản Slam Vè thuộc xã Nhạn Môn chúng tôi tiếp tục có mặt ở thôn Nà Bẻ, cũng là một trong hai địa phương của huyện Pác Nặm phải hứng chịu nặng nề từ trận lụt bão hồi tháng bảy năm ngoái. Từ một tiếng nổ lớn như trái bom tấn vang lên, đất trời rung chyển trong chốc lát, người dân vẫn chưa kịp nhận ra điều gì thì dòng thác lũ đầy bùn, đá như con quái vật khổng lồ lao đến, cuốn phăng đi tất cả những gì nơi nó đi qua, để lại cho thôn Nà Bẻ vốn yên bình, xanh tươi một thảm cảnh xác xơ, tiêu điều, nhà cửa đổ gãy, ruộng vườn tan hoang. Và đau thương hơn cả, dòng lũ đã cướp đi sinh mạng của ba người dân vô tội...
Thôn Nà Bẻ trong ánh chiều tà đã hiện ra trước mắt chúng tôi sau gần năm giờ đồng hồ đi bộ. Cũng giống như bản Khên Lền, thôn Nà Bẻ giờ đây đã khác đi nhiều so với những ngày lũ ập đến mà chúng tôi từng chứng kiến. Những hoang tàn ngày ấy, nay đã được thay thế bởi màu xanh của cỏ cây, hoa lá. Những cánh đồng sau lũ trước đây bị phủ đầy cây que, đất đá cũng đang được chính quyền địa phương tạo điều kiện hỗ trợ cho các hộ dân để khôi phục lại những diện tích đã mất.
Bên cạnh con đập thuỷ lợi đang được Nhà nước đầu tư xây dựng hàng tỉ đồng, để cung cấp nước tưới cho vụ xuân này thì người dân thôn Nà Bẻ cũng tranh thủ ra đồng cùng các thiết bị máy móc, tiến hành tu sửa, nạo vét kệnh mương, san ủi khôi phục lại những diện tích đất ruộng bị vùi lấp. Anh Hoàng Văn Chuyên, chỉ tay về phía chiếc máy ủi đang làm việc dưới ruộng nói: Được địa phương hỗ trợ 500.000 đồng/ 1ha khôi phục, cộng thêm tiền của gia đình bỏ ra nên tôi đã thuê chiếc máy ủi này làm cho nhanh, để còn kịp tiến độ sản xuất vụ xuân năm nay.
Rời cánh đồng của thôn Nà Bẻ, chúng tôi trở lại vùng rốn lũ tìm đến cuộc sống mới của các hộ dân phải di dời khỏi những khu vực nguy hiểm được dự báo. Ngôi nhà gỗ, lợp Prô xi măng vững chắc, gồm ba thế hệ cùng sinh sống, đó là gia đình anh Chu Thanh Văn, người đã mất cả bố đẻ và người vợ yêu thương của mình bởi cơn lũ hung ác. Gặp anh tại nhà mới đúng thời điểm anh vừa ra đồng về, quần áo, mặt mày nhá nhem vì bùn đất, rửa vội chân tay anh mời chúng tôi vào nhà nghỉ chân khi biết chúng tôi vừa có một cuộc hành trình “vĩ đại”. Nén hương thơm thắp cho nhưng người mới khuất, chúng tôi bắt đầu câu chuyện.
Được sự tạo điều kiện, giúp đỡ về cả vật chất lẫn tinh thần của chính quyền địa phương, gia đình tôi cũng làm lại được ngôi nhà cũng tương đối khang trang, điều kiện kinh tế gia đình thì vẫn còn vất vả lắm, bởi cơn lũ đã cuốn sạch cả nhà cửa lẫn tài sản trong nhà, nên trong thời gian qua gia đình tôi vẫn phải sống trong sự đùm bọc anh em, bạn bè, thôn xóm và cả của những tấm lòng hảo tâm hướng về vùng lũ. Tuy nhiên, cũng không thể ỷ lại sự giúp đỡ của người khác mãi như thế được, gia đình cũng đang tiến hành khôi phục lại những diện tích đất nông nghiệp bị mất. Nhưng gia đình neo người, mẹ già, con thơ, chỉ mình tôi là trụ cột mà không có thêm lao động nên vất vả lắm! Anh Văn tâm sự.
Khi được hỏi về những chuẩn bị cho Tết cổ truyền của dân tộc năm nay, anh Văn không dấu được những cảm xúc, khoé mắt anh rơm rớm nước mắt: Không thể trọn vẹn như những gia đình khác, khi họ được sum vầy cả ông bà, cha mẹ. Nhưng tôi tin là mình vẫn sẽ vui và hạnh phúc, bởi xung quanh tôi còn biết bao là người tốt, họ vẫn đang quan tâm chia sẻ những khó khăn với gia đình tôi, để đón một cái Tết đầm ấm và thắm tình yêu thương.
Quan tâm, chia sẻ những khó khăn, câu nói đó cứ vang mái trong mỗi chúng tôi khi chia tay gia đình anh Văn và những người dân nơi vùng lũ, đã phải hứng chịu thiên tai lụt bão trong năm qua trên địa bàn huyện Pác Nặm. Nghĩa cử ấy không chỉ thể hiện tình người xâu sắc, mà nó còn thể hiện sự đoàn kết, đồng lòng cùng vượt qua những khó khăn trước mắt để đón một tương lai tươi sáng hơn ở phía trước. Với sự quan tâm chia sẻ ấy, chúng tôi cũng tin tưởng rằng mùa xuân, mùa của vạn vật sinh sôi, nảy nở sẽ luôn đến với những người dân vùng lũ trên quê hương vùng cao Pác Nặm./.
Quý Đôn