Ngày 12/3/2008, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 37/2008/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL) từ năm 2008 đến năm 2012.
Mục tiêu của Chương trình là tiếp tục tạo chuyển biến mạnh mẽ về ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân; đổi mới phương thức tổ chức thực hiện PBGDPL và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực làm công tác PBGDPL; tuyên truyền kịp thời, thường xuyên nội dung pháp luật phù hợp với từng đối tượng trên từng khu vực địa bàn; … Qua đó góp phần thực hiện nếp sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam của dân, do dân và vì dân.
Triển khai thực hiện Chương trình PBGDPL của Chính phủ, trong 2 năm qua, UBND tỉnh đã ban hành các kế hoạch số 28/KH-UBND ngày 7/3/2008; kế hoạch số 24/KH-UBND ngày 2/3/2009…với nội dung triển khai trách nhiệm và nhiệm vụ của từng cấp, từng ngành với mục tiêu đem pháp luật đến với dân, giúp người dân từng bước nâng cao dân trí và ý thức chấp hành pháp luật.
Đồng thời, tỉnh đã chỉ đạo các cấp, các ngành nỗ lực tập trung thực hiện công tác PBGDPL. Trong hai năm qua, bằng các giải pháp như củng cố, phát triển, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực làm công tác PBGDPL; tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ và cập nhật văn bản mới cho đội ngũ làm công tác tuyên truyền PBGDPL; tổ chức hội thi “Hộ tịch viên giỏi”; Nâng cao chất lượng công tác hòa giải cơ sở…đã góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ tuyên truyền viên, mở rộng đội ngũ cộng tác viên pháp lý đến tận thôn, bản.
Từ đó, các cấp, các ngành đã triển khai PBGDPL trực tiếp được 15.575 buổi cho 880.399 lượt người tham dự; biên soạn, phát hành 1.059.072 cuốn tài liệu, đề cương giới thiệu văn bản pháp luật như bản tin Tư pháp, bản tin Hội Nông dân, thông tin Phụ nữ, Bản tin an toàn giao thông.
Luật thi hành án dân sự, Luật bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp...; tổ chức ký 30.050 bản cam kết giữa nhà trường và gia đình để quản lý học sinh trong dịp hè; tổ chức thi tìm hiểu “Pháp lệnh phòng chống mại dâm” cho các trường THPT, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về “Tác hại của ma túy”, “Tìm hiểu luật giao thông đường bộ” với gần chục nghìn bài dự thi…Ngoài ra các cấp các ngành còn tổ chức nhiều cuộc thi như thi “ công an xã giỏi”, “ Hộ tịch viên giỏi”…
Cùng với đó, các cấp, các ngành đã thông qua Đài PTTH và Báo Bắc Kạn truyên truyền hàng nghìn buổi và nhiều chuyên mục về pháp luật dài kỳ. Tổ chức xây dựng 122 tủ sách pháp luật cấp xã, 612 tủ sách pháp luật ở các cơ quan và xây dựng 100% số thôn bản có ngăn sách pháp luật…Đặc biệt, toàn tỉnh đã xây dựng được 100 Câu lạc bộ “ Trợ giúp pháp lý”, 33 câu lạc bộ “ Pháp luật và đời sống”, 84 câu lạc bộ “Thanh niên và pháp luật”, 547 tổ, đội thanh niên xung kích hoặc nhóm nòng cốt và 1.384 tổ hòa giải cơ sở với 5.777 thành viên, tỷ lệ hòa giải thành năm 2008 đạt 77% số vụ khiếu nại và 85% năm 2009…
Nhờ có sự nỗ lực của các cấp, các ngành trong quá trình triển khai thực hiện nên công tác PBGDPL đã đạt được kết quả nhất định, góp phần nâng cao hiểu biết pháp luật của cán bộ, nhân dân. Tạo được chuyển biến mạnh mẽ trong ý thức, tư tưởng của mọi tầng lớp nhân dân, thúc đẩy nhân dân mạnh dạn đóng góp ý kiến vào hoạt động quản lý nhà nước, quản lý xã hội, xây dựng chính quyền, tích cực đấu tranh phòng chống các hành vi vi phạm pháp luật, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Mặc dù công tác PBGDPL trong hai năm qua đã đạt được một số kết quả, tuy nhiên vẫn còn một số tồn tại như công tác kiểm tra, giám sát ở một số đơn vị chưa được thực hiện thường xuyên; chế độ thông tin báo cáo, sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm chưa kịp thời; đội ngũ cán bộ làm công tác PBGDPL tuy đã được quan tâm xây dựng nhưng còn yếu so với thực tế yêu cầu, đặc biệt là trình độ chuyên môn còn hạn chế, chưa đồng đều.
Một số địa phương chưa sáng tạo, chưa tích cực chủ động triển khai các hình thực PBGDPL lồng ghép mà còn nặng về tổ chức hội nghị tập huấn; các loại tài liệu được biên soạn dưới nhiều hình khác nhau nhưng số lượng phát hành còn hạn chế nên chưa đáp ứng được nhu cầu tìm hiểu pháp luật của người dân, đặc biệt là người dân ở cơ sở…
Để công tác PBGDPL trong những năm tới đạt được kết quả tốt, các cấp, các ngành đã đánh giá rút kinh nghiệm và có những kiến nghị đối với Quốc hội, Chính phủ và các Bộ, Ngành Trung ương như cần sớm ban hành Luật PBGDPL nhằm tạo sơ sở pháp lý trong việc tạo chuyển biến cơ bản về nhận thức và xác định rõ trách nhiệm của các cấp, các ngành trong hoạt động PBGDPL, đồng thời phát huy được sức mạnh của nhiều cấp, nhiều ngành.
Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để xác định một cơ chế linh hoạt cho việc xây dựng, quản lý, khai thác tủ sách pháp luật cấp xã theo mô hình hợp lý để khắc phục khó khăn vướng mắc như hiện nay. Biên sọan tài liệu Luật Hỏi-Đáp ngắn gọn dễ hiểu, biên tập các tài liệu ra tiếng dân tộc để phục vụ nhu cầu tìm hiểu pháp luật của đồng bào dân tộc thiểu số ./.
PV