Tình trạng khai thác cát trái phép trên sông Năng (Ba Bể) gây thất thoát tài nguyên, sạt lở đất nông nghiệp, ô nhiễm môi trường… đã được phản ánh nhiều trên Báo Bắc Kạn. Mặc dù các cấp ngành chức năng đã có những biện pháp chấn chỉnh nhưng tình trạng trên không những không giảm mà còn có chiều hướng gia tăng.
Hiện nay, dọc tuyến sông Năng, đoạn qua xã Thượng Giáo và thị trấn Chợ Rã (Ba Bể) có tới vài chục điểm khai thác cát trái phép. Các điểm này một phần thì triển khai đặt máy trên bờ thả củ củ hút xuống lòng sông, còn lại một phần dùng bè mảng làm nơi đặt máy hút cát phun lên bờ. Tất cả đều dùng máy bơm công xuất lớn nổ inh tai nhức óc, sản lượng mỗi ngày lên hàng trăm m3, nhằm đáp ứng nhu cầu về cát xây dựng ngày càng tăng. Tuyến đường đất từ cầu Tin Đồn hướng về phía Cao Trĩ xe cát quần thảo bụi mù, ngày mưa thì lầy lội rất khó khăn cho việc đi lại của nhân dân, còn dọc theo đoạn đường từ cầu Tin Đồn tới cầu Nà Tạ, nhiều bãi cát to đùng vào mùa thu hoạch…Tình trạng khai thác cát tràn lan bừa bãi diễn ra nhiều năm qua, gây thay đổi dòng chảy dẫn đến sạt lở, gây ô nhiễm môi trường…nhưng chưa được các cấp ngành chức năng quan tâm đúng mực.
 |
| Một điểm khai thác cát trái phép ở Thượng Giáo |
Mặc dù các hộ gia đình thường xuyên khai thác cát trái phép đã thành lập Hợp tác xã Sông Năng chuyên khai thác cát, nhưng để khai thác cát thì vẫn chưa đủ điều kiện. Ông Lục Văn Phòng-Chủ nhiệm HTX Sông Năng cho biết: HTX được thành lập từ năm 2008, hiện nay có 23 mảng hút cát dọc tuyến sông Năng (đoạn qua xã Thượng Giáo và thị trấn Chợ Rã) của 23 hộ xã viên. Chúng tôi đã được UBND tỉnh cấp phép thăm dò cát sỏi lòng sông năng và đang tiến hành tổ chức khảo sát thăm dò, trong quá trình chờ thủ tục, bà con xã viên vẫn tổ chức khai thác. Tuy nhiên, theo Quyết định 983/GP-UBND ban hành ngày 11/5/2009 cho phép HTX Sông Năng thăm dò cát sỏi lòng Sông Năng có ghi rõ “ thời gian thăm dò là 5 tháng kể từ ngày ký giấy phép”, nhưng từ đó đến nay đã gần một năm kể từ khi giấy phép được ban hành nhưng HTX Sông Năng không hề có một động thái nào tiến hành khảo sát thăm dò, trong khi đó vẫn tiến hành khai thác tràn lan gây bức xúc trong dư luận quần chúng nhân dân. Không những thế, việc thu một số tiền khá lớn của các hộ xã viên nhưng Ban chủ nhiệm HTX không hoàn thiện thủ tục cấp phép khai thác đang là nỗi bức xúc của nhiều hộ xã viên.
Để trấn chỉnh tình trạng khai thác trái phép này, ngày 1/2/2010, Thanh tra sở TN-MT tiến hành kiểm tra và lập biên bản xử phạt HTX Sông Năng 10 triệu đồng và yêu cầu HTX Sông Năng không được phép khai thác khi chưa được cấp phép. Thế nhưng, từ đó đến nay HTX Sông Năng vẫn chây ỳ không nộp phạt mà vẫn tổ chức khai thác với mức độ ngày càng cao.
Thiết nghĩ chính quyền các cấp cần có biện pháp chế tài nghiêm các đối tượng khai thác cát trái phép, quản lý có hiệu quả nhằm tránh thất thu nguồn tài nguyên của Nhà nước, hạn chế được tình trạng sạt lở vẫn diễn ra thường xuyên trong nhiều năm qua ./.
PV