Trong thời gian gần đây, người dân ở Chợ Đồn hết sức bức xúc về tình trạng xe chở quặng sắt quá tải chạy trên các tuyến giao thông qua huyện. Đường xuống cấp thấy rõ với những ổ gà, ổ trâu xuất hiện liên tiếp còn những chiếc xe trọng tải lớn kia chưa một lần thấy đơn vị chức năng nào dừng kiểm tra trọng tải. Sự bức xúc này đã được đưa lên kỳ họp thứ 14- HĐND tỉnh khóa VII. Đằng sau những chiếc xe bò ma, jiulong kia rõ ràng còn có nhiều ẩn khuất.
Ồ ạt chở vượt mức trọng tải
Ngày 14/6/2010, UBND tỉnh có công văn chỉ đạo số 1588/UBND- TH1 về việc vận chuyển, tiêu thụ quặng sắt của Tổng Công ty Cổ phần khoáng sản Na Rì HAMICO (HAMICO). Trên cơ sở này, ngày 28/6/2010, Sở Công thương tổ chức buổi làm việc xem xét phương án và kế hoạch vận chuyển quặng sắt đã khai thác tại mỏ sắt Pù Ổ (xã Đồng Lạc) đi tiêu thụ. Thành phần tham dự gồm Sở Công thương; Công an tỉnh; Sở Tài nguyên và Môi trường; Cục Thuế tỉnh; Chi Cục Quản lý thị trường tỉnh; Tổng Công ty HAMICO. Đáng ngạc nhiên là hai đơn vị gồm Sở Giao thông Vận tải (đơn vị quản lý các tuyến đường sẽ chở quặng đi qua) và UBND huyện Chợ Đồn (địa phương có quặng sắt) lại vắng mặt…
Các thành phần tham dự đã thống nhất thông qua phương án và kế hoạch vận chuyển quặng sắt đã qua sơ tuyển tại mỏ Pù Ổ của HAMICO. Sau đó, ngày 6/7/2010, Sở Công thương đã có Quyết định số 62/QĐ- SCT phê duyệt phương án và kế hoạch vận chuyển quặng sắt đã qua sơ tuyển tại mỏ sắt Pù ổ đi tiêu thụ. Theo đó, HAMICO vận chuyển 50.000 tấn quặng đã khai thác và sơ tuyển đi tiêu thụ để chế biến sản xuất trong nước trong thời gian từ 7/7- hết 31/12/2010.
Cung đường vận chuyển bắt đầu từ mỏ sắt Pù Ổ theo đường 254 tới thị trấn Bằng Lũng đi tiếp trên đường 257 đến ngã ba Đông Viên (xã Đông Viên), rẽ vào đường 254B sang xã Bình Trung, tiếp tục theo đường 254 xuôi xuống Định Hóa (Thái Nguyên), đi ra km 31 đường Quốc lộ 3, xuôi theo đường quốc lộ này đến Thái Nguyên, đi Hà Nội, đổ hàng vào kho của Công ty Cổ phần khoáng sản và luyện kim Bắc Việt.
 |
|
Những chiếc xe trọng tải lớn thế này đang là hung thần với những tuyến giao thông tại Chợ Đồn. |
Trong thời gian từ 7/7- hết 31/7/2010, HAMICO được phép sử dụng Hóa đơn giá trị gia tăng để vận chuyển khối lượng quặng sắt qua sơ tuyển được xác định theo “Thể tích thực tế nhân với 2,29 tấn/m3”, đồng thời HAMICO tiến hành lắp đặt cân điện tử tại xã Đồng Lạc. Sau khi lắp xong thì chỉ sử dụng Hóa đơn giá trị gia tăng theo khối lượng cân điện tử. Thời gian vận chuyển trong ngày là từ 6h30 sáng tới 20h đêm với khối lượng vận chuyển bình quân mỗi ngày 500 tấn. Sở Công thương cũng ghi rõ yêu cầu không được chở vượt quá tải trọng cho phép của cầu và đường. Sở Công thương giao Chi Cục Quản lý thị trường phối hợp cùng Công an tỉnh; UBND huyện; UBND xã Đồng Lạc và các ngành liên quan tổ chức giám sát kiểm tra quá trình thực hiện.
Sau khi đã có quyết định phê duyệt của Sở Công thương, với danh sách 84 xe ô tô HAMICO bắt đầu ồ ạt chở quặng. Người dân không khỏi kinh hãi khi gặp những đoàn xe chở nặng này, đường xuống cấp thấy rõ. Hồi 14 giờ 15 phút ngày 17/7/2010, nhận được tin báo của người dân, chúng tôi đã có mặt và chứng kiến đoàn xe tải loại lớn, theo đường từ Định Hoá (Thái Nguyên) lên qua đường 254B. Các xe này chủ yếu mang biển số của tỉnh Thái Nguyên. Mặc cho đường hẹp, đoàn xe này vẫn đi với tốc độ rất cao, bấm còi hơi chói tai khiến người đi đường kinh hãi dạt vào lề.
Người dân cho biết khi đi ngược lên do chưa chở gì nên xe mới phóng nhanh được như thế, còn lúc quay lại xe nào cũng lặc lè cả. Bám theo những chiếc xe này qua các tuyến đường trên, chúng tôi đã tận mắt chứng kiến nhiều "ổ gà", "ổ trâu", những vết rạn nứt, lún xuất hiện trên mặt đường. Các xe ô tô nói trên tiến vào bãi tập kết quặng, tại đây đã có khoảng 14 xe ô tô tải đều mang biển kiểm soát 20L đợi sẵn. Có xe còn được cơi nới thêm thanh gỗ cao khoảng 30cm phía trên thùng xe để tăng khối lượng chuyên chở. Bãi tập kết quặng này có diện tích khoảng 2.000m2, theo người dân tại khu vực này cho biết thì đây là quặng sắt của HAMICO.
Theo Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng giao thông Bắc Kạn (QLXDGT) thì: Từ ngày 14/7 trên tuyến 254B có nhiều xe tải ben (4 trục) chở hàng nặng lưu thông hoạt động từ 20h hôm trước đến 6h sáng hôm sau, thùng chất đầy hàng, phủ bạt kín. Qua theo dõi thì thể tích hàng trên thùng mỗi xe ước từ 17- 18m3/xe. Toàn bộ các xe lưu thông có chở hàng nặng qua tuyến này đều không có trong danh sách xe mà HAMICO đã đăng ký với Sở Công thương. Do xe trọng tải lớn chạy mật độ dày nền mặt đường không đáp ứng được năng lực chịu tải nên xuất hiện nhiều ổ gà, ổ voi đặc biệt là từ km11- km14 đã xuất hiện nhiều vị trí lún cao su dài 10- 100m, sâu từ 20- 25cm.
Tuy nhiên, sau khi rà soát lại danh sách 16 xe ô tô chở vật liệu nặng quá tải trọng chạy trên tuyến 254B mà Công ty gửi Sở Giao thông Vận tải chúng tôi phát hiện ra không phải toàn bộ không có trong danh sách 84 xe mà HAMICO đã đăng ký với Sở Công thương. Vẫn có 01 xe có trong cả danh sách của Công ty QLXDGT và của HAMICO. Vậy những xe còn lại là của ai khi nó thường xuyên vào mỏ sắt Pù Ổ để chở quặng trong khi ngoài HAMICO ra thì không còn đơn vị nào khác đang vận chuyển cả?
Cơ quan chức năng làm ngơ?
Nếu những xe này chở quặng cho HAMICO thì tất cả đều đã “bỏ ngoài tai” quyết định phê duyệt của Sở Công thương. Thứ nhất, theo ước lượng của Công ty QLXDGT mỗi xe chở 17- 18m3, nhân với số quặng thể tích thực tế mà Sở Công thương đã ghi là 2,29tấn/m3, cho ra con số trên dưới 40 tấn, vượt xa hạn mức mà nền đường, cầu trên các con đường ở Chợ Đồn có thể chịu được. Đơn cử tuyến đường 254B có tới hai cây cầu trọng tải không quá 15 tấn. Để chở mức bình quân 500 tấn/ngày thì số lượng xe cũng phải trên 12 xe (tất nhiên với điều kiện đều chở vượt trọng tải cho phép). Nếu chở đúng trọng tải cho phép thì con số này là từ 40- 50 xe/ngày.
Thứ hai, số xe này chở quặng sắt từ mỏ Pù Ổ nhưng 99% lại không nằm trong danh sách mà HAMICO đã đăng ký với Sở Công thương. Nếu không phải của HAMICO thì là của ai hay Chợ Đồn lại có thêm những mỏ sắt mới tại xã Đồng Lạc mà người dân Chợ Đồn không hay biết??? Thứ ba, những xe này cũng chạy không theo khung giờ mà Sở Công thương đã yêu cầu mà lại chạy về đêm khuya.
 |
|
Những ổ voi này không chỉ tốn kém về sửa chữa mà còn là những cái "bẫy’ với người tham gia giao thông. |
Bất luận những chiếc xe này là của HAMICO hay của ai thì cũng thấy một câu hỏi lớn đặt ra là: đến những người dân thường cũng nhìn thấy rõ đây là những chiếc xe chở vượt trọng tải nhưng tại sao không thấy một đơn vị chức năng nào kiểm tra chúng cả? Từ Pù Ổ đi tới đèo So hết đất Bắc Kạn theo cung đường đã nói trên phải hết gần 70km, những chiếc xe chở nặng không thể đi quá nhanh nhưng không ai kiểm tra kể cũng lạ. Phải để tới khi đường xuống cấp rõ thì đơn vị quản lý đường mới kêu cứu. Trong Quyết định của Sở Công thương đã ghi rõ: giao Chi Cục Quản lý thị trường phối hợp cùng Công an tỉnh, UBND huyện Chợ Đồn, UBND xã Đồng Lạc giám sát, kiểm tra nhưng đến nay cũng chưa có một báo cáo nào cụ thể.
Trao đổi với chúng tôi, ông Triệu Văn Lực, Chủ tịch UBND huyện cho biết: UBND huyện đã nắm được vấn đề này và chỉ đạo các lực lượng vào cuộc kiểm tra, hiện tại đoàn liên ngành đã tạm giữ 01 xe để xử lý đồng thời việc chở quặng cũng đã tạm dừng. Ông Lực cũng khẳng định: Đúng là những chiếc xe không có trong danh sách này đang chở quặng cho HAMICO. Sự việc đã rõ nhưng việc vào cuộc ồ ạt hiện tại của các lực lượng rõ ràng là đã chậm khi mà vô số đoạn đường đã bị cày nát. Vì sao những chiếc xe chở vượt trọng tải này có thể vượt qua vô số các lực lượng kiểm tra trong một thời gian kéo dài từ ngày 14- 20/7 vẫn là một câu hỏi lớn./.
P.Q- T.S