Sau một năm triển khai, công tác quy hoạch sử dụng đất và giao đất lâm nghiệp trong khuôn khổ Dự án Quan hệ đối tác vì người nghèo trong phát triển nông lâm nghiệp tỉnh Bắc Kạn (3PAD) đã thu được nhiều kết quả khả quan. Người dân tại 3 huyện vùng dự án đã nắm rõ mọi thông tin về thửa đất mình đang sử dụng, hạn chế tình trạng tranh chấp, khiếu nại qua đó yên tâm tăng gia để xoá đói giảm nghèo.
Đất lâm nghiệp là tư liệu sản xuất vô cùng qua trọng đối với người dân miền núi, vùng cao. Trước đây, công tác quy hoạch và giao đất lâm nghiệp thường được triển khai thiếu khoa học, chồng chéo... dẫn tới khiếu nại và tranh chấp. Tình trạng “mạnh ai người nấy nhận” xảy ra phổ biến nên hộ thì rất nhiều đất, có những hộ nghèo lại không có đất... Trước thực trạng đó, Dự án 3PAD xác định việc quy hoạch sử dụng đất và giao đất lâm nghiệp cho các hộ gia đình- đặc biệt đối với các hộ nghèo và không có đất ở vùng dự án là mục tiêu quan trọng cần giải quyết, đồng thời qua đó làm tăng hiệu quả xã hội từ chính sách giao đất giao rừng của Chính phủ.
 |
| Người dân được tham gia vào mọi bước trong quy trình quy hoạch, giao đất lâm nghiệp. |
Bằng nhiều hoạt động thiết thực, Dự án đã góp phần nâng cao năng lực cho các cấp, ngành có liên quan, tổ công tác huyện, Hội đồng Tư vấn đất đai các xã, thị trấn về Quy trình quy hoạch sử dụng đất lâm nghiệp và giao đất có sự tham gia của người dân; công tác xét duyệt, tư vấn của Hội đồng tư vấn đất đai của xã, thị trấn đã được tiến hành chính xác, công bằng, minh bạch; việc lập, biên tập, chỉnh lý bản đồ số, lập hồ sơ địa chính và viết GCNQSDĐ đã được triển khai bằng các phần mềm chuyên nghiệp, đảm bảo độ chính xác cao. Đặc biệt từng người dân đều được tham gia các quy trình quy hoạch và cấp đất nên họ nắm vững mọi thông tin về vị trí, diện tích đất mình đang được quản lý. Từ đó người dân yên tâm khai thác, sử dụng đất một cách có hiệu quả để xoá đói giảm nghèo.
Qua hơn một năm triển khai (từ tháng 9/2010) hoạt động quy hoạch, lập kế hoạch sử dụng đất và giao đất lâm nghiệp có sự tham gia tại 3 huyện vùng dự án (Ba Bể, Na Rì, Pác Nặm) đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ. Dự án đã hoàn thành 14 khóa đào; lập quy hoạch sử dụng đất cho 14 xã thuộc 3 huyện vùng dự án với tổng diện tích đất lâm nghiệp là 78.530,8 ha (vượt so với kế hoạch là 35.330,8ha); tiến hành đo giao đất lâm nghiệp 5 xã, gồm Bằng Thành và Công Bằng (huyện Pác Nặm), Phúc Lộc (huyện Ba Bể) và Quang Phong và Cư Lễ (huyện Na Rì). Diện tích được cấp sổ đỏ đạt 5.523,7 ha, giao cho 50% hộ nghèo, số còn lại giao cho hầu hết người dân tộc thiểu số.
Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đạt được, trong quá trình thực hiện, dự án cũng gặp không ít khó khăn, hạn chế. Đa số bộ phận nhân dân trong vùng dự án cư trú phân tán, người dân phải đi lại rất xa trong quá trình sinh hoạt và canh tác nên việc tổ chức các cuộc họp dân gặp nhiều khó khăn. Người dân trong các thôn vùng cao chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc giao đất, giao rừng nên quá trình giao đất, giao rừng gặp khó khăn. Tình trạng tranh chấp, yêu cầu đo lại các khu vực đã đo giao rồi, yếu tố thời tiết không thuận lợi... đã gây không ít khó khăn cho tiến độ dự án.
Nhằm tiếp tục thực hiện có hiệu quả công tác quy hoạch, giao đất lâm nghiệp có sự tham gia của người dân thời gian tới, Ban quản lý Dự án đã nêu ra một số đề xuất. Trong đó đề nghị PMU tỉnh, huyện thường xuyên giám sát và chỉ đạo các bên liên quan thực hiện tốt hơn nữa trách nhiệm của mình theo quy định; có những yêu cầu cụ thể, thống nhất về hệ thống mẫu biểu trong Hồ sơ giao đất; cần nhất quán trong chỉ đạo giao đất đối với các diện tích đất lâm nghiệp không chủ, có tác động đến lợi ích chung của cộng đồng (đầu nguồn nước, đất phòng hộ chung cho cả thôn, diện tích có vầu nứa khai thác chung...) cho cộng đồng thôn quản lý theo luật định. Về phía UBND, Hội đồng tư vấn đất đai và Tổ công tác QHSD & GĐLN các xã thực hiện dự án cần kịp thời giải quyết các thủ tục hành chính có liên quan đến Hồ sơ giao đất tại xã. Các bước thẩm định thuộc các cơ quan chức năng của huyện cần tiến hành chủ động hơn để rút ngắn thời gian triển khai thực hiện./.
H.Đ