Rác thải y tế là một trong những nguồn rác thải độc hại và nguy hiểm nhất. Việc xử lý loại rác này đòi hỏi những biện pháp triệt để, hiệu quả. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau nên vấn đề xử lý rác thải y tế tại một số bệnh viện, trung tâm y tế trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn còn gặp nhiều khó khăn.
Thực trạng xử lý rác thải y tế
Hiện nay Bắc Kạn có 8 trung tâm y tế huyện, thị xã, 1 bệnh viện đa khoa hạng II và 2 phòng khám khu vực. Ngoài ra còn có một số trung tâm khám chữa bệnh. Do nhu cầu được khám, chữa bệnh ngày càng tăng của nhân dân nên lượt bệnh nhân đến khám, điều trị cũng tăng lên, với hàng nghìn lượt bệnh nhân/ngày. Kèm theo đó lượng rác thải thải ra môi trường tăng. Ước tính, lượng rác thải rắn của toàn bộ các cơ sở y tế tuyến huyện, tỉnh thải ra môi trường hiện nay lên đến gần 1 tấn/ngày, trong đó có khoảng trên 100kg là rác thải rắn nguy hại.
Tất cả rác thải rắn này được các bệnh viện phân loại để xử lý. Đối với những loại rác thải nguy hại, được tập trung tại lò đốt rác thải y tế của bệnh viện. Với lượng rác thải sinh hoạt còn lại, tiếp tục được các cơ sở y tế phân loại để tái chế (thủy tinh, nhựa, giấy, kim loại… không dính, chứa các thành phần nguy hại), hoặc hợp đồng với Công ty môi trường đô thị xử lý.
 |
| Hệ thống xử lý nước thải của Bệnh viện Đa khoa tỉnh được đầu tư xây dựng từ năm 2004. |
Theo thống kê của Sở Y tế Bắc Kạn, hiện nay toàn tỉnh có 7/9 bệnh viện, trung tâm y tế có lò đốt rác thải. Chủ yếu là loại lò đốt theo mẻ chứ không đốt liên hoàn, dập bụi bằng dàn phun nước dạng mưa, chi phí nhiên liệu đốt cao (khoảng 33.000 đồng/kg rác). Mặc dù vậy, hiệu quả xử lý chưa cao bởi tại một số bệnh viện, trung tâm y tế, quá trình phân loại rác thải chưa được thực hiện nghiên túc, nhiều khi còn qua loa, không đúng quy định; một số kim tiêm và vật thể bằng sắt chưa được được phân hủy hoàn toàn.
Mặt khác, các lò đốt này có công suất nhỏ, tuổi thọ thấp, lại nằm trong khu dân cư gây ảnh hưởng đến môi trường và sức khoẻ người dân, đặc biệt là gây ra tình trạng ô nhiễm, và thải ra nhiều chất độc hại ảnh hưởng tới sức khoẻ người dân. Cá biệt, tại Trung tâm Y tế huyện Ngân Sơn, do chưa có lò đốt rác thải nên Trung tâm hợp đồng với đơn vị vệ sinh môi trường để vận chuyển, xử lý toàn bộ rác thải rắn.
Còn tại Trung tâm Y tế thị xã Bắc Kạn, mặc dù hệ thống cơ sở vật chất khang trang mới được đưa vào sử dụng, nhưng lò đốt rác thải của Trung tâm vẫn chưa được đầu tư xây dựng. Để khắc phục tình trạng này, toàn bộ rác thải nguy hại của Trung tâm được vận chuyển đến lò đốt của Bệnh viện Đa khoa tỉnh xử lý. Điều đó cho thấy, nếu không có phương tiện vận chuyển chuyên dụng, và chỉ có biện pháp chôn lấp thì rác thải nguy hại có thể sẽ gây ô nhiễm nguồn nước, môi trường sống của người dân, tăng nguy cơ lây lan mầm bệnh.
Nâng cao hiệu quả xử lý rác thải
Mới đây Trung tâm y tế huyện Chợ Đồn được đầu tư và đưa vào sử dụng lò đốt rác thải do Công ty TNHH Hoả Tự Long Bắc Kạn cung cấp. Lò đốt này được đánh giá là tương đối tiết kiệm chi phí, với khả năng xử lý, chịu nhiệt, khá hiện đại so với các loại lò đốt đang sử dụng. Đây được coi là giải pháp quan trọng để khắc phục vấn đề xử lý rác thải rắn nguy hại tại những bệnh viện, trung tâm y tế thiếu hệ thống xử lý rác thải.
Đối với những cơ sở y tế còn lại, việc phân loại rác thải ngay từ công đoạn đầu tiên được coi là giải pháp hiệu quả, hạn chế lượng rác thải nguy hại thải ra môi trường. Đồng thời cần tăng cường việc cải tiến, sửa chữa các lò đốt đã được trang bị như: hệ thống xử lý khí thải, hoặc thay thế bằng công nghệ không đốt (khử khuẩn)... sẽ góp phần hạn chế lượng khí độc hại, tác động xấu đến môi trường sống của người dân.
Tuy nhiên để giải quyết được tất cả những vấn đề này, các bệnh viện, trung tâm y tế trên địa bàn tỉnh cần có sự đầu tư kinh phí lớn từ tỉnh và Trung ương. Trước mắt, để hạn chế đến mức thấp nhất những chất thải, khí thải nguy hại thải ra môi trường, tác động, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân, các bệnh viện, trung tâm y tế cần có những giải pháp để nâng cao hiệu quả của việc phân loại rác thải trước khi được đưa đi xử lý./.
Trần Hạnh