Nhằm giúp Vườn quốc gia Ba Bể kiểm soát được các mối đe dọa và có thể quản lý các giá trị đa dạng sinh học một cách tốt nhất, nâng cao năng lực, nhận thức của cộng đồng, giám sát đa dạng sinh học và thí điểm Cơ chế chia sẻ lợi ích, Quỹ bảo tồn Rừng đặc dụng Việt Nam đã triển khai dự án tăng cường bảo vệ tài nguyên rừng Vườn quốc gia Ba Bể.
Vườn quốc gia Ba Bể vốn là một vùng di tích văn hóa lịch sử. Trong suốt 19 năm hoạt động vừa qua, Vườn quốc gia Ba Bể đã có rất nhiều tiến bộ trong công tác quản lý và bảo tồn đa dạng sinh học. Năm 2003, Vườn đã được công nhận là khu di sản Đông Nam Á nhờ các giá trị đa dạng sinh học và sinh cảnh độc đáo.
Mặc dù cán bộ Vườn quốc gia đã có nhiều cố gắng, tài nguyên thiên của Vườn quốc gia Ba Bể vẫn bị xâm hại, nhận thức của người dân về tài nguyên còn hạn chế, năng lực của cán bộ Ban quản lý còn yếu trong khi vốn đầu tư cho Vườn lại khá hạn hẹp. Bởi vậy, việc bảo vệ và quản lý Vườn quốc gia đang gặp phải rất nhiều khó khăn và thách thức. Vì thế việc Dự án Nhằm tăng cường bảo vệ tài nguyên rừng Vườn quốc gia Ba Bể thông qua nâng cao năng lực, nhận thức của cộng đồng, giám sát đa dạng sinh học và thí điểm. Cơ chế chia sẻ lợi ích được thông qua và triển khai sẽ giúp Vườn quốc gia Ba Bể dần dần kiểm soát được các mối đe dọa và có thể quản lý các giá trị đa dạng sinh học (những loài đặc hữu nguy cấp nói riêng) một cách tốt nhất thông qua tài trợ lớn từ Quỹ bảo tồn Rừng đặc dụng Việt Nam.
Ông Nông Thế Diễn – Giám đốc Vườn Quốc gia Ba Bể cho biết: Dự án được triển khai sẽ tạo điều kiện rất lớn để Vườn Quốc gia có thể quản lý tốt hơn nữa các giá trị sinh học, đồng thời nâng cao hơn ý thức của người dân trong lĩnh vực bảo vệ rừng qua đó giải quyết được tình trạng phá rừng hiện nay.
Dự án được đầu tư hơn 2,3 tỷ đồng sẽ chia làm bốn gói hoạt động như: Nâng cao năng lực cho cán bộ Ban quản lý trong việc sử dụng GPS, giám sát đa dạng sinh học, tham quan học tập về đồng quản lý, cập nhật thể chế và phân loại thực vật; nâng cao nhận thức cho cộng đồng về bảo tồn đa dạng sinh học; tăng cường phối hợp bảo vệ tài nguyên rừng và giám sát đa dạng sinh học; thí điểm Cơ chế chia sẻ lợi ích.
Mặc dù Vườn quốc gia đã được cộng đồng quốc tế công nhận là khu Ramsar và đây là nơi có giá trị đa dạng sinh học cao nhưng cộng đồng người dân sống xung quanh Vườn quốc gia chưa nhận thức được đầy đủ về các giá trị và nhu cầu cần phải bảo vệ Vườn cũng như các tài nguyên thiên nhiên nơi đây. Vì vậy việc chú trọng nâng cao nhận thức cho người dân được đưa vào gói hoạt động này nhằm có được những tác động tích cực lên suy nghĩ cũng như hành động của người dân.
|
|
| Một buổi tuyên truyền của cán bộ Vườn Quốc gia tại xã Quang Khê |
Hiện nay, Vườn Quốc gia đã triển khai tuyên truyền ở 11 thôn ở xã Quảng Khê với 609 hộ tham gia. Và để nâng cao nhận thức cho cộng đồng địa phương về giá trị đa dạng sinh học. Vườn sẽ tập trung vào các chiến dịch tại 40 thôn quanh Vườn quốc gia. Những tài liệu tuyên truyền liên quan đó là các tờ rơi và tranh ảnh cũng sẽ được in ấn, chuẩn bị. Học sinh của 18 trường (từ khối lớp 4 đến khối lớp 8) sẽ tham gia vào các buổi thảo luận về bảo vệ môi trường và giá trị đa dạng sinh học và tham gia vào một cuộc thi vẽ tranh. Các trường sẽ được trang bị các bảng tin về các giá trị đa dạng sinh học và bảo tồn.
Bên cạnh đó nhằm giảm thiểu những mối đe dọa đến rừng, cần phải tiếp tục nâng cao năng lực cho Ban quản lý và nâng cao nhận thức của cộng đồng địa phương đã than gia thực hiện phần I của dự án VCF. Hơn nữa, cần tăng cường quản lý bảo tồn, giám sát đa dạng sinh học và các tác động của con người, đặc biệt chú ý tới việc xây dựng các thí điểm "cơ chế chia sẻ lợi ích" nhằm sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên, và thu hút sự tham gia của cộng đồng, chính quyền địa phương trong việc ra quyết định và quản lý Vườn quốc gia. Thí điểm hỗ trợ sinh kế sẽ giúp giảm áp lực về tài nguyên thiên nhiên và góp phần tạo nên mối hòa khí giữa các hộ nghèo và sống lệ thuộc vào rừng và Ban quản lý Vườn quốc gia. Theo đó Vườn sẽ xây dựng cơ chế chia sẻ lợi ích sẽ được hỗ trợ thông qua thí điểm các mô hình sinh kế cho một số hộ nghèo tại 6 thôn. Các mô hình thí điểm gồm có những tiểu dự án liên quan tới tài nguyên thiên nhiên trong vùng nhằm mục đích tăng thu nhập và giảm áp lực khai thác tài nguyên thiên nhiên tại địa phương.
Anh Hải một người dân ở xã Quảng Khê sau khi được tuyên truyền về dự án chia sẻ: Dự án quan tâm, hỗ trợ đến các hộ nghèo và các hộ sống lệ thuộc vào rừng sẽ tạo điều kiện cho các hộ có điều kiện phát triển kinh tế, chuyển đổi ngành nghề nên sẽ bớt lệ thuộc vào rừng, do đó sẽ làm giảm dần tình trạng phá rừng của một số bộ phận người dân hiện nay.
Bước đầu triển khai, Dự án tăng cường bảo vệ tài nguyên rừng Vườn quốc gia Ba Bể được kỳ vọng sẽ góp phần ngăn chặn tình trạng xâm hại đến rừng ở Vườn Quốc gia, bảo vệ đa dạng sinh học./.
Duy Khánh