Từ việc huy động sức dân, hiện nay, thôn Lủng Lầu xã Đôn Phong, huyện Bạch Thông đang thuê máy móc san ủi mở con đường to, rộng để ô tô có thể đến trung tâm thôn vận chuyển, thu mua hàng hoá, tạo thuận lợi cho người dân phát triển kinh tế, vươn lên làm giàu.
 |
| Máy xúc được người dân Lủng Lầu thuê mở đường vào thôn. |
Từ chuyện bẩy đá và làm cầu.
Thôn Lủng Lầu cách trung tâm xã Đôn Phong 18km đường sá đi lại khó khăn, nhất là đoạn đường nối từ thôn Nà Lồm tới Lủng Lầu. Trước đây, do không có đường (người dân chủ yếu là đi bộ xuyên qua các cánh rừng) đã khiến cho trẻ em phải bỏ học giữa chừng, nông sản bị tư thương ép giá do kinh phí vận chuyển cao, đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn, nhất là những ngày mưa to, nước suối dâng cao…
Năm 2008, phong trào cuốc đất, mở đường được người dân trong thôn đồng tình hưởng ứng, mỗi nhà hai người, chỉ trong vòng 2 tháng người dân trong thôn đã mở được 6km đường nối với thôn Nà Lồm. Năm 2010- 2011, người dân trong thôn lại đóng góp mỗi hộ 50 nghìn đồng mua xi măng, sắt thép, đá và 130 ngày công lao động làm 3 cây cầu tạo điều kiện cho người dân đi lại thuận lợi hơn.
Người đân nơi đây kể, việc mở đường đến Lủng Lầu thật gian nan. Người dân trong thôn không chỉ cuốc đất mở đường mà còn bẩy đá mở đường. Những năm trước thì còn được dùng mìn để phá đá nhưng nay nhà nước cấm nên việc bẩy đá thật khó khăn. Nào cây rừng, sức trâu, bò và cả sức người cùng bẩy đá. Những tảng đá to gần bằng cái nhà được người dân dùng sức bẩy đá để có lối đi thông thoáng.
Ông Lý Thanh Bảo kể: Chuyện bẩy đá mở đường ở đây được người dân nơi đây gọi đùa là "kỳ tích", bởi cái thôn nghèo này người dân không ai học hết cấp 2 vậy mà biết dùng cả cả lực đòn bẩy để nâng đá và di chuyển đá. Đặc biệt, hơn là việc làm cầu gỗ, người dân nơi đây tự đổ mỗ cầu hình trụ với đường kính rộng 2m2, cao 4m để làm trụ đỡ cho cây cầu dài 6m bắc qua một đoạn suối Lủng Lầu. Bên trên, người dân sử dụng 2 thanh thép dài được gim cố định để làm thanh đỡ. Do là cầu gỗ nên mặt cầu và các thanh còn lại được người dân xẻ gỗ dùng dây thép buộc lại tạo bề mặt cho cầu.
 |
| Cây cầu gỗ làm bằng sức dân. |
Ba cây cầu bắc qua sông, mỗi cây một ý tưởng, một cách vận dụng khác nhau. Nào là lợi dụng đá để làm trụ cầu, dùng cây, que làm sức đỡ và dùng bê tông làm trụ cầu. Từ một chiếc cầu tre tạm, mỗi khi mùa lũ về người dân trong thôn, nhất là trẻ em đều phải nghỉ học vì mưa lũ cuốn trôi mất cầu. Đến việc huy động sức dân làm cầu cố định, tuy chưa phải là cầu được đổ bê tông, kiên cố nhưng từ sức người, bản người Dao Lủng Lầu đã làm nên những cây cầu gỗ vững chắc, vượt ngoài sức tưởng tượng của nhiều người. Đặc biệt hơn, hàng năm những tấm gỗ hỏng, xuống cấp người dân vẫn có thể thay thế.
Có đường, có cầu đời sống của người dân đã thuận lợi hơn. Tuy nhiên, muốn đẩy mạnh phát triển kinh tế, xoá đói giảm nghèo, người dân trong thôn đã huy động sức đân mở đường rộng để xe ô tô có thể vào đến Thôn, thu mua nông sản, hàng hoá.
Thôn nghèo mở đường để phát triển kinh tế.
Trưởng thôn Lủng Lầu, Hoàng Văn Kiều cho biết: Thôn Lủng Lầu có 30 hộ đều là dân tộc Dao với 134 nhân khẩu, trong đó số hộ nghèo là 21 hộ, năm 2011 giảm 4 hộ. Trong năm qua, nhờ sự quan tâm của Đảng và nhà nước nhiều chương trình hỗ trợ được đưa đến nhưng cuộc sống của họ vẫn còn muôn vàn khó khăn do các hộ thiếu đất canh tác. Toàn thôn có 5ha đất ruộng bà con khai phá được thì toàn là đất ruộng một vụ, diện tích ruộng phụ thuộc vào nguồn nước trời là chính. Nên lúa thường xuyên bị mất mùa, cho năng suất thấp. Để phát triển kinh tế người dân tập trung phát triển cây ngô với diện tích trên 7ha, trồng chè tuyết với diện tích 1ha và phát triển chăn nuôi gia súc với đàn trâu trên 35 con, bò 50 con.
Đường được mở rộng, ô tô có thể đến tận nơi để thu mua nông sản của bà con. Thôn dự định sẽ tuyên truyền bà con trồng rừng, tận dụng điều kiện tự nhiên để chăn nuôi gia súc, gia cầm phát triển kinh tế gia đình. Không còn độc canh cây lúa, cây ngô mà còn phát triển trồng cây sắn cao sản và trồng dong riềng. Đặc biệt, là phát triển cây chè tuyết, một trong những dự án được đầu tư đưa vào trồng thử nhiệm và đã thích nghi và phát triển tốt tại đây nhưng do điều kiện giao thông, nên cây chè tuyết hiện nay đang bị bỏ ngỏ.
 |
| Huy động sức dân phát quang cây, que để mở đường rộng. |
Tuyến đường từ thôn Nà Lồm đi Lủng Lầu đang được thi công với chiều dài gần 5km, mặt đường rộng 4m. Tuyến đường này, người dân trong thôn huy động mọi nguồn lực từ sự kết hợp với những người có rừng trồng đang cho khai thác đến người thu mua gỗ, và người dân trong thôn cùng đóng góp tiền công thuê máy xúc, máy ủi về mở đường vào thôn. Tuy đường do dân tự mở nhưng được chính quyền xã, hướng dẫn thi công theo tiêu chuẩn đường giao thông nông thôn để tạo điều kiện cho việc bê tông đường sau này.
Anh Lý Văn Bình, thôn Lủng Lầu cho biết: gia đình anh trồng trên 1ha mỡ từ dự án trồng rừng 661, nay đã đến kỳ khai thác, nhưng do không có đường giao thông nên việc vận chuyển gỗ ra điểm tập kết ở thôn Nà Lồm mất rất nhiều chi phí, giá cả thuê khuân vác lại cao. Nên gia đình anh và một số hộ dân có rừng đang đến kỳ thu hoạch bàn bạc với người thu mua và người dân địa phương đóng góp tiền công mở đường, mua cống... Có đường sớm ngày nào, không chỉ gia đình mà người dân trong thôn sẽ phát triển hơn ngày đó.
Những ngày này, đến thôn Lủng Lầu, máy móc của đơn vị thi công đang hoạt động. Chiếc máy xúc đang xẻ đất từ những quả đồi cao, máy ủi đang san gạt những đống đất tạo mặt phẳng cho đường. Chuyện mở đường đến Lủng Lầu rất gian nan vì điều kiện địa hình, nhất là núi đá rất khó cho việc san ủi.
Trưởng thôn, Hoàng Xuân Kiều cho biết thêm: Còn 1km nữa mới thông đến thôn, những khó khăn lớn nhất của thôn trong việc vận động mở đường đó là việc người dân sống không tập trung (thôn chia thành 2 khu là Lủng Lầu và Trà Lẩu), hai khu dân cư cách nhau hơn 5km đường rừng. Nên việc huy động sức dân gặp rất nhiều khó khăn, trong khi đó, số tiền bỏ ra để thuê máy (một tiếng 600 nghìn đồng) là một con số không nhỏ. Bên cạnh đó, 1km đến thôn đều men đường suối với nhiều đá to nên rất khó cho việc mở đường. Tuy khó khăn là thế nhưng người dân trong thôn đang tiếp tục nỗ lực, dùng sức dân san đường, bẩy đá, đầu tư mua cống làm đường thoát nước…
Có thể thấy, con đường đến thôn Lủng Lầu đã được mở rộng, hứa hẹn cuộc sống của người dân nơi đây dần vơi bớt khó khăn. Người dân nơi đây rất mong sự đầu tư của nhà nước hỗ trợ người dân bê tông hoá đường giao thông, đưa điện lưới và các chương trình dự án hỗ trợ sản xuất để người vươn lên trong phát triển kinh tế gia đình, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hàng hóa và đặc biệt là tích cực áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao năng suất cây trồng, vật nuôi…
Chinh Lan