Ngân Sơn có 10 xã được chọn xây dựng nông thôn mới, trong đó có 06 xã có chợ sinh hoạt theo phiên (05 ngày một lần) phục vụ giao lưu buôn bán, trao đổi hàng hoá giữa bà con nhân dân trong và ngoài xã; có 4 xã chưa có chợ. Để thực hiện chợ theo tiêu chí quốc gia về nông thôn mới (NTM) thì huyện Ngân Sơn còn gặp nhiều khó khăn.
Xây dựng chợ là tiêu chí thứ 7 trong Bộ tiêu chí quốc gia về NTM. Theo Thông tư hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về NTM của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thì các chợ của huyện Ngân Sơn chưa đáp ứng được. Vân Tùng là 1 trong 2 xã của huyện được chọn làm điểm xây dựng NTM giai đoạn 2011-2015. Với đặc thù là xã của trung tâm huyện lị, so với các xã khác, Vân Tùng có mặt bằng khá hơn cả với nhiều tiêu chí. Tuy nhiên, với tiêu chí chợ để xây dựng đạt chuẩn, thì xã Vân Tùng cần phải được quy hoạch, đầu tư nâng cấp và cải tạo theo đúng quy định.
Thực tế, chợ xã Vân Tùng diện tích đất xây dựng dành cho chợ không lớn, quỹ đất dành cho giao thông trong chợ chật hẹp, ảnh hưởng đến giao thông chung của chợ, công tác vệ sinh môi trường của hệ thống các chợ vẫn chưa thực sự được coi trọng, chưa có khu nhà vệ sinh công cộng, hệ thống thoát nước và xử lý nước thải gây ô nhiễm môi trường.
 |
| Một góc chợ Lãng Ngâm |
Thông tư số 31/2009/TT-BXD ngày 10-9-2009 của Bộ Xây dựng quy định rất rõ về quy hoạch chợ như vị trí xây dựng chợ phải phù hợp cho việc lưu thông hàng hóa, đường bộ, đường thủy, gần khu dân cư, trung tâm xã chính. Phải kết hợp các hoạt động chợ với các dịch vụ thương mại, văn hóa khác có liên quan và tối thiểu một xã NTM phải có 1 chợ, diện tích đất xây dựng chợ phải từ 3.000m2 trở lên, diện tích xây dựng nhà chợ chính tối đa hơn 40%, diện tích mua bán ngoài trời tối thiểu 25%, diện tích đường giao thông nội bộ dưới 25% và diện tích sân, cây xanh ít nhất 10%... Như vậy, nếu áp dụng theo các tiêu chí này, việc xây dựng chợ NTM ở xã Vân Tùng sẽ gặp không ít khó khăn. Không riêng chợ xã Vân Tùng, các xã đã có chợ như Cốc Đán, Bằng Vân, Lãng Ngâm, Thuần Mang thì việc xây dựng chợ đạt chuẩn cũng trong tình trạng tương tự.
Đồng chí Nông Đình Tụng, Trưởng Phòng Công thương cho biết: Áp theo các tiêu chí NTM thì việc xây dựng để đạt chợ nông thôn thì còn nhiều khó khăn. Để đầu tư xây dựng để chợ đạt chuẩn thì phải tốn nhiều tỷ đồng, trong khi đó, nguồn vốn của các địa phương thì còn hạn hẹp. Như xã Lãng Ngâm, xã đã họp chợ từ lâu nhưng chợ chưa được đầu tư xây dựng, quỹ đất giành cho chợ hạn hẹp. Các xã Vân Tùng, Cốc Đán, Bằng Vân, Thuần Mang đã được xây dựng nhưng chỉ dừng lại ở đã có đình chợ và nền chợ, còn các tiêu chí khác thì chưa có.
Còn những xã chưa có chợ thì việc lập, xây dựng chợ lại càng khó khăn hơn. Như xã Đức Vân, do dân cư ít, gần chợ xã Vân Tùng, xã Bằng Vân nên người dân trong xã chủ yếu mua sắm hàng hóa tại 2 chợ này. Nếu xây dựng chợ tại xã Đức Vân sẽ không tránh khỏi tình trạng lãng phí nguồn đầu tư để xây dựng NTM. Bên cạnh đó, quỹ đất để xây dựng chợ cũng là bài toán khó với xã Đức Vân. Một số xã như Trung Hòa, Hương Nê, Thượng Ân thì cũng khó khăn tương tự.
Thực tế trên địa bàn huyện có chợ xã Thượng Quan đã được xây dựng từ năm 2008, tuy nhiên chợ chỉ họp được vài phiên rồi không có ai ra chợ. Vì vậy, xây dựng chợ tại các xã Trung Hòa, Hương Nê, Thượng Ân, Đức Vân chưa chắc đã thu hút được người dân. Chợ xây xong rồi lại bỏ hoang, tốn kém, lại không phát huy hiệu quả. Nhiều ý kiến cho rằng, việc xây dựng chợ, phát triển thương mại nông thôn là việc làm cần thiết, nhưng quy mô xây dựng ở mỗi xã NTM một chợ cần được xem xét.
Đồng chí Hoàng Thị Ngọc Lan, Trưởng Phòng NN&PTNT cho biết: Để trở thành một xã nông thôn mới, mỗi địa phương cần phải hoàn thiện đủ 19 tiêu chí theo Bộ tiêu chí quốc gia do Chính phủ ban hành. Trong đó tiêu chí số 7 yêu cầu có chợ đạt chuẩn theo quy định của Bộ Xây dựng. Thực tế, những xã đã có chợ ở huyện đều chưa đạt chuẩn và việc đầu tư xây dựng hệ thống các chợ theo tiêu chí NTM hiện đang gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc. Tuy nhiên, huyện vẫn đang tiếp tục chỉ đạo các xã thực hiện quy hoạch đảm bảo tiêu chí.
Để chợ xã đạt tiêu chí chợ nông thôn mới có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sự phát triển kinh tế ở mỗi địa phương, vừa là cơ hội để vươn lên vừa là thách thức đối với các xã. Do đó, rất cần sự chung tay vào cuộc của các ngành chức năng, địa phương và người dân nơi đây.
Văn Lạ